*Του Κώστα Σαρικά
Η ολοκλήρωση της πολυεθνικής διακλαδικής άσκησης «ORION 26» δεν αφήνει περιθώρια για αμφιβολίες σχετικά με το εύρος και τη σημασία της ελληνικής συμμετοχής. Ο Στρατός Ξηράς δεν περιορίστηκε σε μια τυπική παρουσία σε ένα μεγάλο συμμαχικό σενάριο. Αντίθετα, κατέγραψε ένα πλήρες επιχειρησιακό αποτύπωμα, το οποίο ξεκινά από τη μετακίνηση βαρέων δυνάμεων και καταλήγει στην ένταξή τους σε ένα περιβάλλον επιχειρήσεων υψηλής έντασης.
Για πρώτη φορά, ελληνικές χερσαίες δυνάμεις αυτού του επιπέδου μετακινήθηκαν και ανέπτυξαν ισχύ σε γαλλικό έδαφος, ενταγμένες σε ξένο επιχειρησιακό σχεδιασμό. Και αυτό από μόνο του αποτελεί ένα ορόσημο, όχι μόνο επιχειρησιακό αλλά και στρατηγικό. Τη συμμετοχή δύναμης του Στρατού Ξηράς στην άσκηση είχε αποκαλύψει το Onalert.gr.
Η συμμετοχή με ουλαμό αρμάτων μάχης τύπου Leopard και μηχανοκίνητο λόχο Πεζικού με τεθωρακισμένα οχήματα μάχης τύπου Marder από Μονάδες του Έβρου, λειτούργησε ως μια πλήρης ανάπτυξη συνδυασμένων όπλων, η οποία αξιολογήθηκε σε πραγματικές συνθήκες μεγάλης κλίμακας.
Το κρίσιμο στοιχείο δεν ήταν η παρουσία αλλά η δυνατότητα να μεταφερθεί, να αναπτυχθεί, να υποστηριχθεί και να επιχειρήσει αυτή η δύναμη χωρίς απώλεια συνοχής.
Από τη θεωρία στην πράξη: Η «ORION» ως προσομοίωση ευρωπαϊκού πολέμου
Η «ORION 26» δεν είναι μια άσκηση επίδειξης αλλά ένα επιχειρησιακό εργαλείο που έχει σχεδιαστεί από τη Γαλλία για να προσομοιώνει πόλεμο υψηλής έντασης σε ευρωπαϊκό έδαφος, με πλήρη εμπλοκή όλων των Κλάδων και πολλαπλών συμμάχων.
Η φιλοσοφία της βασίζεται στη λογική ότι οι μελλοντικές συγκρούσεις δεν θα είναι περιορισμένες ή τοπικές. Θα είναι πολυδιάστατες, παρατεταμένες και θα απαιτούν:
- συνεχή ροή ενισχύσεων
- διατήρηση γραμμών ανεφοδιασμού
- αντοχή σε απώλειες και φθορά
- συντονισμό πολλών εθνικών δυνάμεων
Σε αυτό το πλαίσιο, η ελληνική συμμετοχή δεν δοκιμάστηκε μόνο τακτικά. Δοκιμάστηκε επιχειρησιακά και σε επίπεδο σχεδιασμού. Η ένταξη ελληνικών δυνάμεων σε γαλλικό command structure, με διαφορετικές διαδικασίες, διαφορετικά πρότυπα και υψηλές απαιτήσεις ρυθμού, αποτέλεσε ένα από τα πιο κρίσιμα τεστ διαλειτουργικότητας.
Leopard και Marder: Η «γλώσσα» των συνδυασμένων όπλων
Η εικόνα των Leopard να επιχειρούν δίπλα σε Marder δεν είναι απλώς εντυπωσιακή, αλλά η πρακτική εφαρμογή της βασικής αρχής του σύγχρονου χερσαίου πολέμου: τα άρματα δεν πολεμούν μόνα τους. Η συνεργασία αρμάτων και μηχανοκίνητου Πεζικού αποτέλεσε τον πυρήνα της ελληνικής συμμετοχής. Και αυτό έχει ιδιαίτερη σημασία, γιατί μεταφέρει στη «ORION 26» το επιχειρησιακό μοντέλο που εφαρμόζεται στον Έβρο.
Όμως στη Γαλλία το περιβάλλον ήταν διαφορετικό:
- διαφορετική μορφολογία εδάφους
- διαφορετική υποστήριξη πυρών
- διαφορετικά δίκτυα διοίκησης
- έντονη παρουσία ηλεκτρονικού πολέμου
Αυτό σημαίνει ότι οι ελληνικές δυνάμεις δεν λειτούργησαν με «οικείες» συνθήκες. Αναγκάστηκαν να προσαρμοστούν και να λειτουργήσουν μέσα σε ένα πιο απαιτητικό και πιο «κορεσμένο» επιχειρησιακό περιβάλλον και αυτό είναι το πραγματικό κέρδος.
Η μετακίνηση: Το πρώτο και πιο δύσκολο πεδίο μάχης
Αν υπάρχει ένα σημείο που ξεχωρίζει στην ελληνική συμμετοχή, αυτό είναι η μετακίνηση.Η ανάπτυξη της δύναμης στη Γαλλία δεν ήταν μια απλή μεταφορά. Ήταν το πρώτο και ίσως πιο κρίσιμο επιχειρησιακό τεστ.
Η μεταφορά βαρέων μέσων σε απόσταση άνω των 2.000 χιλιομέτρων ενεργοποίησε μια σειρά από διαδικασίες που σπάνια δοκιμάζονται σε τέτοια κλίμακα:
- φόρτωση και ασφάλιση αρμάτων και ΤΟΜΑ
- μεταφορά με αρματαγωγό του Πολεμικού Ναυτικού
- αποβίβαση σε λιμένα της Νότιας Γαλλίας
- προώθηση μπρος την περιοχή επιχειρήσεων
Αυτό όμως που αναδείχθηκε είναι ότι τα logistics δεν είναι υποστηρικτική λειτουργία αλλά επιχειρησιακή ικανότητα.Χωρίς αυτά, καμία δύναμη δεν μπορεί να φτάσει στο πεδίο μάχης, πόσο μάλλον να επιχειρήσει.
Υποστήριξη και αντοχή: Ο αθέατος παράγοντας ισχύος
Η «ORION 26» επιβεβαίωσε κάτι που συχνά υποτιμάται. Ότι η ισχύς δεν μετριέται μόνο σε μέσα, αλλά σε αντοχή. Κατά τη διάρκεια της άσκησης, η ελληνική δύναμη κλήθηκε να διαχειριστεί:
- κατανάλωση καυσίμων σε υψηλό ρυθμό
- ανάγκες συντήρησης βαρέων οχημάτων
- διαχείριση ανταλλακτικών
- υποστήριξη προσωπικού σε συνεχείς επιχειρήσεις
Σε ένα περιβάλλον υψηλής έντασης, όπου οι ρυθμοί δεν επιτρέπουν παύσεις, η επιμελητεία μετατρέπεται σε καθοριστικό παράγοντα. Και εδώ ακριβώς καταγράφεται ένα από τα σημαντικότερα οφέλη για τον Στρατό Ξηράς. Η δυνατότητα να δοκιμάσει στην πράξη τα όριά του.
Η απόφαση σε επίπεδο Αρχηγών και η επιχειρησιακή εμπιστοσύνη
Η αποστολή δεν ήταν μια απλή υπηρεσιακή επιλογή. Η απόφαση ελήφθη σε ανώτατο επίπεδο, μέσα από απευθείας επικοινωνία των Αρχηγών ΓΕΕΘΑ Ελλάδας και Γαλλίας. Σε τέτοιες αποστολές, η εμπιστοσύνη στην κορυφή παίζει καθοριστικό ρόλο. Μειώνει τις τριβές, επιταχύνει τις διαδικασίες και εξασφαλίζει ότι τα ζητήματα που προκύπτουν επιλύονται άμεσα.
Αυτό φάνηκε και στο πεδίο, όπου η ένταξη της ελληνικής δύναμης στο γαλλικό σχεδιασμό έγινε χωρίς προβλήματα, επιβεβαιώνοντας υψηλό επίπεδο διαλειτουργικότητας.
Η παρουσία της ηγεσίας του Στρατού Ξηράς
Η σημασία της ελληνικής συμμετοχής αποτυπώθηκε και σε επίπεδο ηγεσίας. Ο Αρχηγός ΓΕΣ Αντιστράτηγος Γεώργιος Κωστίδης βρέθηκε στη Γαλλία, όπου είχε σειρά επαφών με τη γαλλική στρατιωτική ηγεσία και παρακολούθησε από κοντά την εξέλιξη της άσκησης.
Η επίσκεψη στο Στρατηγείο της Ιης Γαλλικής Μεραρχίας και της VIIης Τεθωρακισμένης Ταξιαρχίας, αλλά και η παρουσία του στο πεδίο, έδωσαν τη δυνατότητα άμεσης αξιολόγησης της ελληνικής συμμετοχής. Παράλληλα, επιβεβαιώθηκε το υψηλό επίπεδο συνεργασίας μεταξύ των δύο στρατών, με κοινή αντίληψη για τις απαιτήσεις του σύγχρονου πεδίου μάχης.
Η ελληνογαλλική στρατηγική σχέση στην πράξη
Η «ORION 26» δεν μπορεί να αποσυνδεθεί από τη συνολική ελληνογαλλική στρατηγική σχέση. Η συνεργασία των δύο χωρών έχει ήδη περάσει από το επίπεδο των εξοπλισμών – με φρεγάτες FDI και μαχητικά Rafale – στο επίπεδο της επιχειρησιακής σύγκλισης.
Η ανάπτυξη ελληνικών χερσαίων δυνάμεων στη Γαλλία προσθέτει μια νέα διάσταση. Δείχνει ότι η συνεργασία επεκτείνεται και στον Στρατό Ξηράς, με κοινές ασκήσεις, κοινά πρότυπα και κοινή αντίληψη για τον πόλεμο υψηλής έντασης.
Αποτροπή με πραγματική ισχύ
Το μεγαλύτερο ίσως συμπέρασμα από τη συμμετοχή στην «ORION 26» αφορά την αποτροπή. Η Ελλάδα δεν έστειλε ένα μήνυμα προθέσεων αλλά δυνατότητα. Η δυνατότητα να:
- κινητοποιήσει βαριά ισχύ
- τη μεταφέρει σε μεγάλη απόσταση
- τη διατηρήσει επιχειρησιακή
- την εντάξει σε συμμαχικό σχεδιασμό
Το πραγματικό στοίχημα που κερδήθηκε
Η «ORION 26» δεν ήταν μια άσκηση ρουτίνας αλλά ένα τεστ συνοχής. Ο Στρατός Ξηράς απέδειξε ότι μπορεί να λειτουργήσει όχι μόνο ως δύναμη άμυνας εντός συνόρων, αλλά και ως δύναμη προβολής ισχύος σε ευρωπαϊκό περιβάλλον στη λογική που λειτουργούν τόσο η Πολεμική Αεροπορία όσο πλέον και το Πολεμικό Ναυτικό.
Η μετακίνηση, η ανάπτυξη και η επιχειρησιακή δράση λειτούργησαν ως ένα ενιαίο σύνολο και αυτό είναι ίσως το πιο σημαντικό συμπέρασμα.
Η επόμενη μέρα
Η εμπειρία από τη «ORION 26» δεν τελειώνει με την ολοκλήρωση της άσκησης.Αντίθετα, ανοίγει ένα νέο κεφάλαιο. Η συμμετοχή ελληνικών χερσαίων δυνάμεων σε τέτοιου τύπου ασκήσεις αναμένεται να ενταθεί, με στόχο:
- τη βελτίωση διαλειτουργικότητας
- την ενίσχυση της επιμελητείας
- την προσαρμογή σε σύγχρονες απειλές
Το σημαντικότερο όμως είναι ότι δημιουργείται μια νέα βάση εμπειρίας που δεν μπορεί να αποκτηθεί σε θεωρητικό επίπεδο. Η «ORION 26» άφησε πίσω της κάτι περισσότερο από εικόνες και σενάρια. Άφησε μια σαφή ένδειξη ότι ο Στρατός Ξηράς μπορεί να κινηθεί, να αντέξει και να επιχειρήσει σε περιβάλλον υψηλής έντασης μακριά από τις βάσεις του.