*Του Κώστα Σαρικά
Η έναρξη της μεγάλης αεροπορικής άσκησης «Ramstein Flag 26» του ΝΑΤΟ βρίσκει την Πολεμική Αεροπορία σε πρωταγωνιστικό ρόλο, επιβεβαιώνοντας με τον πλέον εμφατικό τρόπο τη στρατηγική εξωστρέφειας που ακολουθεί τα τελευταία χρόνια και η οποία έχει μετατρέψει την Ελλάδα από απλό συμμετέχοντα σε βασικό πυλώνα των Συμμαχικών αεροπορικών επιχειρήσεων.
Από τη Δευτέρα 8 έως και την Παρασκευή 19 Ιουνίου, περισσότερα από 150 αεροσκάφη από 19 χώρες επιχειρούν σε μια τεράστια γεωγραφική ζώνη που εκτείνεται από τη Νορβηγία έως την Ισπανία. Στο επίκεντρο της άσκησης βρίσκεται η ικανότητα του ΝΑΤΟ να αναπτύσσει γρήγορα ισχυρές αεροπορικές δυνάμεις, να επιχειρεί ταυτόχρονα σε πολλαπλά θέατρα και να αντιμετωπίζει σύγχρονες απειλές υψηλής έντασης.
Η ελληνική συμμετοχή μόνο τυπική δεν είναι. Αντίθετα, η Πολεμική Αεροπορία αποτελεί μία από τις ελάχιστες αεροπορικές δυνάμεις της Συμμαχίας που επιχειρεί ταυτόχρονα σε δύο διαφορετικά γεωγραφικά μέτωπα, αναπτύσσοντας τόσο μαχητικά F-16 όσο και Rafale σε απόσταση χιλιάδων χιλιομέτρων από τις μόνιμες βάσεις τους.
Τέσσερα F-16 της 337 Μοίρας από την 110 Πτέρυγα Μάχης μεταστάθμευσαν στην αεροπορική βάση Los Llanos στο Albacete της Ισπανίας, ενώ τέσσερα Rafale της 332 Μοίρας από την 114 Πτέρυγα Μάχης αναπτύχθηκαν στην αεροπορική βάση Evenes της Νορβηγίας.
Πρόκειται για μια ιδιαίτερα απαιτητική ανάπτυξη δυνάμεων, η οποία συνοδεύτηκε από σειρά αποστολών στρατηγικών μεταφορών με αεροσκάφη C-130 και C-27J, προκειμένου να μεταφερθούν προσωπικό, εξοπλισμός, ανταλλακτικά και υλικά υποστήριξης.
Η εικόνα ελληνικών Rafale να επιχειρούν στον αρκτικό κύκλο και ελληνικών F-16 να συμμετέχουν ταυτόχρονα σε σύνθετες αεροπορικές επιχειρήσεις πάνω από την Ιβηρική χερσόνησο αποτυπώνει με τον πλέον χαρακτηριστικό τρόπο τη νέα πραγματικότητα για την Πολεμική Αεροπορία.
Από τον Ηνίοχο στη Ramstein Flag
Η σημερινή εικόνα δεν προέκυψε τυχαία. Τα τελευταία χρόνια η Πολεμική Αεροπορία έχει επενδύσει συστηματικά στην εξωστρέφεια, μετατρέποντας την Ελλάδα σε έναν από τους πλέον δραστήριους αεροπορικούς παίκτες του NATO. Σημείο καμπής αποτέλεσε η άσκηση «Ηνίοχος», η οποία εξελίχθηκε από μια εθνική άσκηση σε μία από τις σημαντικότερες πολυεθνικές αεροπορικές δραστηριότητες της Ευρώπης.
Η συμμετοχή κορυφαίων αεροπορικών δυνάμεων, όπως των Ηνωμένων Πολιτειών, της Γαλλίας, του Ισραήλ, της Ιταλίας, της Ισπανίας, των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων και πολλών ακόμη χωρών, έδωσε στην Πολεμική Αεροπορία τη δυνατότητα να αποκτήσει πολύτιμη εμπειρία στον σχεδιασμό και την εκτέλεση σύνθετων αεροπορικών επιχειρήσεων.
Παράλληλα, ελληνικά μαχητικά άρχισαν να συμμετέχουν με ολοένα και μεγαλύτερη συχνότητα σε διεθνείς ασκήσεις και αποστολές. Η παρουσία τους στις ασκήσεις Red Flag στις ΗΠΑ, στην Anatolian Eagle, στις TLP αποστολές της Ισπανίας, στη Blue Flag του Ισραήλ, στη Bright Star της Αιγύπτου και σε πλήθος άλλων δραστηριοτήτων έδωσε νέα διάσταση στις δυνατότητες της Πολεμικής Αεροπορίας.
Η ένταξη των Rafale και η αναβάθμιση των F-16 σε διαμόρφωση Viper πολλαπλασίασαν ακόμη περισσότερο την αξία της ελληνικής συμμετοχής. Οι ελληνικές αποστολές δεν αντιμετωπίζονται πλέον ως συμμετοχές μικρής χώρας της νοτιοανατολικής πτέρυγας του ΝΑΤΟ, αλλά ως παρουσία μιας αεροπορίας με υψηλό επίπεδο επιχειρησιακής ετοιμότητας και προσωπικό με μεγάλη εμπειρία σε πραγματικές συνθήκες αεροπορικής επιτήρησης και αναχαίτισης.
Διπλή ανάπτυξη δυνάμεων χιλιάδες χιλιόμετρα μακριά
Η Ramstein Flag αποτελεί ίσως το πιο χαρακτηριστικό παράδειγμα των νέων δυνατοτήτων της Πολεμικής Αεροπορίας. Η ταυτόχρονη ανάπτυξη δυνάμεων σε Νορβηγία και Ισπανία δεν αποτελεί απλώς μια μεταστάθμευση μαχητικών αεροσκαφών.
Απαιτεί σχεδιασμό αντίστοιχο πραγματικής επιχείρησης. Προσωπικό υποστήριξης, μηχανικοί, εξοπλισμός εδάφους, οπλικά συστήματα εκπαίδευσης, ανταλλακτικά και μέσα διοικητικής μέριμνας έπρεπε να μεταφερθούν εγκαίρως και να είναι διαθέσιμα από την πρώτη ημέρα της άσκησης.
Το έργο ανέλαβαν τα μεταγωγικά αεροσκάφη της Πολεμικής Αεροπορίας. Τα C-130 και τα C-27J απέδειξαν για ακόμη μία φορά ότι αποτελούν κρίσιμο πολλαπλασιαστή ισχύος, εξασφαλίζοντας την απρόσκοπτη ανάπτυξη των ελληνικών δυνάμεων.
Η συγκεκριμένη διαδικασία έχει ιδιαίτερη σημασία καθώς αποτελεί ουσιαστικά δοκιμή των δυνατοτήτων της Πολεμικής Αεροπορίας να αναπτύξει αεροπορικές δυνάμεις σε απομακρυσμένα θέατρα επιχειρήσεων. Σε περίπτωση κρίσης ή πολεμικής σύγκρουσης, η δυνατότητα ταχείας ανάπτυξης αεροπορικής ισχύος σε οποιοδήποτε σημείο της Συμμαχίας αποτελεί βασικό επιχειρησιακό ζητούμενο.
Τα Rafale στον Βορρά
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η ανάπτυξη των ελληνικών Rafale στη Νορβηγία. Τα γαλλικά μαχητικά 4,5 γενιάς της Πολεμικής Αεροπορίας επιχειρούν σε ένα εντελώς διαφορετικό περιβάλλον από αυτό του Αιγαίου και της Ανατολικής Μεσογείου.
Οι ιδιαίτερες καιρικές συνθήκες, οι μεγάλες αποστάσεις, το σύνθετο γεωγραφικό ανάγλυφο και οι επιχειρήσεις σε περιοχές κοντά στον αρκτικό κύκλο δημιουργούν μοναδικές προκλήσεις για τα πληρώματα. Τα ελληνικά Rafale καλούνται να συνεργαστούν με αεροσκάφη πέμπτης γενιάς F-35, με Eurofighter, F-16, Gripen, καθώς και με αεροσκάφη έγκαιρης προειδοποίησης και εναέριου ανεφοδιασμού.
Πρόκειται για ένα εξαιρετικά απαιτητικό περιβάλλον επιχειρήσεων που προσφέρει ανεκτίμητη εμπειρία στα ελληνικά πληρώματα. Ταυτόχρονα δίνεται η δυνατότητα να αναδειχθούν οι δυνατότητες των Rafale και των όπλων τους σε ένα πολυεθνικό επιχειρησιακό πλαίσιο υψηλής έντασης.
Τα F-16 της 337 Μοίρας στην Ισπανία
Στην Ισπανία, τα F-16 της 337 Μοίρας συμμετέχουν σε ένα διαφορετικό αλλά εξίσου απαιτητικό σκέλος της άσκησης. Η ιστορική Μοίρα «Φάντασμα» διαθέτει μακρά παράδοση συμμετοχής σε διεθνείς δραστηριότητες και θεωρείται μία από τις πλέον έμπειρες μονάδες της Πολεμικής Αεροπορίας.
Τα ελληνικά F-16 καλούνται να εκτελέσουν αποστολές σύνθετου αεροπορικού πολέμου, να συνεργαστούν με μαχητικά διαφορετικών τύπων και να αντιμετωπίσουν ρεαλιστικά σενάρια που προσομοιώνουν σύγχρονες απειλές.
Η εμπειρία αποκτά ακόμη μεγαλύτερη αξία καθώς η Πολεμική Αεροπορία βρίσκεται ήδη σε διαδικασία μετάβασης προς μια δύναμη με 120 F-16 Viper, Rafale και στο άμεσο μέλλον F-35. Η εξοικείωση με τις τακτικές των αεροπορικών δυνάμεων της Συμμαχίας αποτελεί κρίσιμο στοιχείο για τη μελλοντική επιχειρησιακή αξιοποίηση των νέων οπλικών συστημάτων.
Η Ελλάδα ως πάροχος ασφάλειας
Η συμμετοχή στη Ramstein Flag δεν αποτελεί απλώς θέμα εκπαίδευσης αλλά και σαφές πολιτικοστρατιωτικό μήνυμα. Η Ελλάδα εμφανίζεται πλέον ως χώρα που δεν περιορίζεται στην υπεράσπιση των εθνικών της συνόρων αλλά λειτουργεί ως ενεργός πάροχος ασφάλειας στην ευρύτερη περιοχή.
Η συνεχής παρουσία ελληνικών αεροσκαφών σε διεθνείς ασκήσεις, οι αποστολές στην Ανατολική Μεσόγειο, η συνεργασία με τις αεροπορίες των ΗΠΑ, της Γαλλίας, του Ισραήλ και των αραβικών χωρών, αλλά και η ενεργή συμμετοχή σε όλες σχεδόν τις μεγάλες δραστηριότητες του ΝΑΤΟ έχουν ενισχύσει σημαντικά το γεωπολιτικό αποτύπωμα της χώρας.
Η Πολεμική Αεροπορία λειτουργεί πλέον ως ένας από τους βασικούς φορείς προβολής ισχύος της Ελλάδας. Κάθε συμμετοχή σε πολυεθνική άσκηση ενισχύει τη θέση της χώρας, δημιουργεί νέες συνεργασίες και αναβαθμίζει τον ρόλο της Αθήνας στους σχεδιασμούς της Συμμαχίας.
