Με απόλυτη επιτυχία πραγματοποιήθηκαν την Τετάρτη (21.10.2026) οι βολές αποδοχής των κατευθυνόμενων βλημάτων τύπου SPIKE NLOS και SPIKE ER στην ευρύτερη περιοχή του Βόρειου Κρητικού Πελάγους, επιβεβαιώνοντας τις πληροφορίες του OnAlert.gr για την πρόοδο του προγράμματος ενίσχυσης των μικρών μονάδων επιφανείας του Πολεμικού Ναυτικού.
Ελληνική κανονιοφόρος τύπου «ΜΑΧΗΤΗΣ» και Σκάφος Ανορθόδοξου Πολέμου τύπου Mark V εκτέλεσαν τις βολές των SPIKE, σε μια δραστηριότητα στην οποία συμμετείχαν και δύο πλοία φορείς κατευθυνόμενων βλημάτων του ισραηλινού Ναυτικού.
Βολές κατευθυνόμενων πυραύλων πραγματοποίησαν και οι ισραηλινές μονάδες, με τη συνεργασία να ενισχύει την επιχειρησιακή διαλειτουργικότητα των δύο Ναυτικών.
🇬🇷 🤝🇮🇱 ⚓Επιχειρησιακή συνεκπαίδευση και βολές Κ/Β ΕΕ 🗓️ 21 Οκτωβρίου 2026 📍 Αιγαίο Πέλαγος 🔗 https://t.co/0NwmBU5muO #hellenicnavy #hellenic #navy https://t.co/p2HeVOOlo9
— Πολεμικό Ναυτικό (@NavyGR) October 23, 2026
Τη δραστηριότητα παρακολούθησαν ο Αρχηγός ΓΕΕΘΑ Στρατηγός Δημήτριος Χούπης, ο Αρχηγός του Ναυτικού του Ισραήλ Vice Admiral Eyal Harel, ο Αρχηγός ΓΕΝ Αντιναύαρχος Δημήτριος-Ελευθέριος Κατάρας ΠΝ και ο Αρχηγός Στόλου, Αντιναύαρχος Χρήστος Σασιάκος ΠΝ.
Η παρουσία των τεσσάρων Αρχηγών υπογράμμισε τη σημασία της ένταξης του νέου οπλικού συστήματος και της διμερούς συνεργασίας.
Το ενδιαφέρον συγκέντρωσε και το πλοίο που χρησιμοποιήθηκε ως στόχος. Η παροπλισμένη φρεγάτα τύπου S «ΜΠΟΥΜΠΟΥΛΙΝΑ» (F-463) δέχθηκε τα πυρά και στη συνέχεια βυθίστηκε με βολή τορπίλης SUT από υποβρύχιο. Η αλληλουχία αυτή διαχωρίζει τις βολές των κατευθυνόμενων βλημάτων από την τελική προσβολή που οδήγησε στη βύθιση.
Συμμετοχή μονάδων από ολόκληρο τον Στόλο
Στις βολές συμμετείχαν πλοία των Διοικήσεων Φρεγατών, Υποβρυχίων, Ταχέων Σκαφών, Πλοίων Επιτηρήσεως και Υποβρυχίων Καταστροφών. Παρόντα ήταν επίσης ελικόπτερα της Διοίκησης Αεροπορίας Ναυτικού και μέσα της Πολεμικής Αεροπορίας, μαζί με τις δύο ισραηλινές μονάδες.
Η σύνθεση αυτή δίνει το μέτρο της δραστηριότητας, η οποία συνδύασε την αποδοχή ενός νέου όπλου με τη συνεργασία διαφορετικών κατηγοριών ναυτικών και αεροπορικών μέσων. Η επιτυχής βολή αποτελεί ουσιαστικό ορόσημο, καθώς δοκιμάζει στην πράξη τον συνδυασμό φορέα, συστήματος και πληρώματος.
Για τις κανονιοφόρους και τα Mark V, το αποτέλεσμα αποτυπώνει τη μετάβαση από τις εργασίες εγκατάστασης και τους τεχνικούς ελέγχους στην πραγματική χρήση. Οι SPIKE προσθέτουν κατευθυνόμενα πυρά ακριβείας σε μονάδες που ήδη επιχειρούν καθημερινά και αναλαμβάνουν απαιτητικές αποστολές στο Αιγαίο.
Δύο διαφορετικά βλήματα για δύο διαφορετικές αποστολές
Η ελληνική ναυτική διάσταση του προγράμματος περιλαμβάνει δύο διακριτές εφαρμογές. Οι τέσσερις κανονιοφόροι κλάσης «ΜΑΧΗΤΗΣ» αποκτούν το Naval SPIKE NLOS μέσω του συστήματος MLS, ενώ τα τέσσερα Mark V εξοπλίζονται με SPIKE ER2.
Στην περιγραφή των βολών χρησιμοποιείται η ονομασία ER, ενώ το πρόγραμμα των ελληνικών Mark V αφορά την έκδοση ER2. Πρόκειται για μέλη της ίδιας οικογένειας της Rafael, με διαφορετικό μέγεθος, βεληνεκές και επιχειρησιακή αξιοποίηση.
Όπως έχει ήδη γράψει το OnAlert, το πρόγραμμα αφορά τις κανονιοφόρους «ΜΑΧΗΤΗΣ», «ΝΙΚΗΦΟΡΟΣ», «ΑΗΤΤΗΤΟΣ» και «ΚΡΑΤΑΙΟΣ», καθώς και τα τέσσερα ταχύπλοα ειδικών επιχειρήσεων. Η επίσημη καταγραφή του SPIKE NLOS στον οπλισμό των κανονιοφόρων από το Πολεμικό Ναυτικό αποτυπώνει την πρόοδο της αναβάθμισης.
Η κοινή ονομασία SPIKE δεν σημαίνει ότι τα δύο βλήματα είναι ίδια, ενώ ούτε ότι οι επιδόσεις μιας αεροεκτοξευόμενης έκδοσης μπορούν να μεταφέρονται αυτομάτως στη ναυτική. Η διάκριση έχει σημασία, καθώς εξηγεί γιατί το Ναυτικό επέλεξε διαφορετικές λύσεις για τις κανονιοφόρους και για τα Mark V.
Η πρώτη εφαρμογή υπηρετεί κυρίως την ανάγκη μεγαλύτερης εμβέλειας και προσβολής πέρα από την άμεση οπτική επαφή. Η δεύτερη συνδυάζει μικρότερο όγκο και βάρος με τις απαιτήσεις ενός ταχύπλοου που έχει σχεδιαστεί για να μεταφέρει και να υποστηρίζει ομάδες ειδικών επιχειρήσεων.
Ο SPIKE ER2 στα Mark V
Ο SPIKE ER2 είναι ηλεκτροοπτικά καθοδηγούμενο βλήμα με δημοσιευμένο βεληνεκές έως δέκα χιλιόμετρα από επίγειους και ναυτικούς φορείς. Η εμβέλεια των δεκαέξι χιλιομέτρων που επίσης αναφέρεται για την οικογένεια αφορά εκτόξευση από εναέριες πλατφόρμες και δεν αποτελεί την επίδοση των ελληνικών Mark V.
Η EuroSpike δίνει βάρος πυρομαχικού 35 κιλών. Αυτό δεν περιλαμβάνει ολόκληρη τη ναυτική εγκατάσταση, τον εκτοξευτή, τις βάσεις και τα συστήματα ελέγχου. Πρόκειται για κρίσιμη διαφορά σε ένα σκάφος περιορισμένων διαστάσεων, όπου κάθε πρόσθετο φορτίο πρέπει να ενσωματώνεται χωρίς να ακυρώνει τη βασική αποστολή.
Στην κεφαλή καθοδήγησης συνδυάζονται αισθητήρας ημέρας CCD και θερμικός αισθητήρας απεικόνισης IIR. Το βλήμα διαθέτει δυνατότητες αυτόνομης καθοδήγησης αλλά και παρατήρησης και ενημέρωσης από τον χειριστή κατά την πτήση. Η οικογένεια υποστηρίζει σύνδεση οπτικής ίνας, ενώ προβλέπεται και αμφίδρομη ασύρματη ζεύξη σε αντίστοιχες διαμορφώσεις.
Το ουσιαστικό πλεονέκτημα βρίσκεται στον έλεγχο της εμπλοκής. Ο χειριστής μπορεί, ανάλογα με τη διαμόρφωση, να παρακολουθεί την εικόνα που μεταδίδει το βλήμα και να ανανεώνει την επιλογή στόχου. Το όπλο προσφέρει έτσι δυνατότητα παρέμβασης ενώ βρίσκεται ήδη σε πτήση, όταν η κατάσταση έχει μεταβληθεί.
Η Rafael περιγράφει επιλογές πολεμικής κεφαλής tandem HEAT για θωρακισμένους στόχους και PBF, συνδυασμού διάτρησης, έκρηξης και θραυσμάτων, για άλλες κατηγορίες στόχων, περιλαμβανομένων ναυτικών.
Από τη μεταφορά καταδρομέων στην οργανική κρούση
Για τα Mark V, η προσθήκη του ER2 σημαίνει ότι το σκάφος αποκτά δικό του κατευθυνόμενο όπλο ακριβείας. Η υποστήριξη μιας αποστολής ειδικών επιχειρήσεων ενισχύεται με δυνατότητα προσβολής σε αποστάσεις μεγαλύτερες από εκείνες των πολυβόλων και άλλων όπλων άμεσης βολής.
Το πλεονέκτημα αφορά και τη δυνατότητα επιλογής. Ένας κυβερνήτης αποκτά περισσότερες διαθέσιμες αντιδράσεις απέναντι σε μια απειλή, με την προϋπόθεση ότι υπάρχει αξιόπιστη αναγνώριση, θετική ταυτοποίηση και έγκριση εμπλοκής. Η ακρίβεια έχει αξία όταν συνδυάζεται με σωστή πληροφορία και έγκαιρη απόφαση.
Η αναβάθμιση πρέπει παράλληλα να διατηρεί τη χρησιμότητα του Mark V ως φορέα ειδικών επιχειρήσεων. Ο χώρος για το προσωπικό, η πρόσβαση στον εξοπλισμό και η ασφαλής εκτέλεση των διαδικασιών παραμένουν βασικές απαιτήσεις. Ο εκτοξευτής προστίθεται σε ένα ήδη απαιτητικό περιβάλλον εργασίας, στο οποίο το πλήρωμα λειτουργεί με περιορισμένο χώρο και χρόνο.
Γι’ αυτό η πραγματική βολή έχει μεγαλύτερη σημασία από την εικόνα ενός εγκατεστημένου συστήματος. Επιτρέπει να αξιολογηθεί μια ολόκληρη αλυσίδα ενεργειών, από την προετοιμασία και τον έλεγχο μέχρι την εκτόξευση και την παρακολούθηση. Η επιτυχία της κοινής δραστηριότητας αποτελεί χειροπιαστό αποτέλεσμα αυτής της προσπάθειας.
Naval SPIKE NLOS στις Κανονιοφόρους
Στις Κανονιοφόρους, το Naval SPIKE NLOS προσθέτει μεγαλύτερη εμβέλεια. Η Rafael δημοσιεύει για τη ναυτική έκδοση βεληνεκές έως 32 χιλιόμετρα, ενώ η EuroSpike αναφέρει βάρος περίπου 70 κιλών για το βλήμα. Πρόκειται επομένως για διαφορετική κατηγορία συστήματος από τον ER2 των Mark V.
Τα αρχικά NLOS σημαίνουν Non Line Of Sight, δηλαδή προσβολή χωρίς άμεση γραμμή θέασης. Το πλοίο δεν χρειάζεται υποχρεωτικά να βλέπει εξαρχής τον στόχο μέσα από τα δικά του ηλεκτροοπτικά. Απαιτείται όμως επαρκής αρχική πληροφορία και κατάλληλη διαδικασία στοχοποίησης.
Το βλήμα συνδυάζει ηλεκτροοπτική καθοδήγηση με αμφίδρομη ζεύξη δεδομένων. Η μετάδοση εικόνας δίνει στον χειριστή τη δυνατότητα παρατήρησης και ενημέρωσης της προσβολής, ενώ η οικογένεια διαθέτει δυνατότητες αλλαγής στόχου και ματαίωσης της εμπλοκής κατά την πτήση.
Οι δημοσιευμένες επιδόσεις έως πενήντα χιλιόμετρα αφορούν εκτόξευση από ελικόπτερο. Για τις ναυτικές πλατφόρμες, το σημείο αναφοράς παραμένει η εμβέλεια των 32 χιλιομέτρων. Αντίστοιχα, προηγμένες δυνατότητες νεότερων γενεών, όπως η μεταβίβαση ελέγχου μεταξύ πλατφορμών, δεν μπορούν να θεωρούνται εγκατεστημένες στην ελληνική διαμόρφωση χωρίς ειδική επιβεβαίωση.
Νέος ρόλος για τις μονάδες επιτήρησης
Οι κανονιοφόροι έχουν καθημερινή παρουσία σε περιοχές ελληνικού ενδιαφέροντος και υπηρετούν αποστολές επιτήρησης, περιπολίας και άμεσης αντίδρασης. Με τους SPIKE NLOS η παρουσία αυτή αποκτά πρόσθετο επιχειρησιακό βάρος, καθώς συνοδεύεται από δυνατότητα κατευθυνόμενης κρούσης σε σημαντικά μεγαλύτερη απόσταση.
Η μεταβολή είναι ουσιαστική. Ένα πλοίο που βρίσκεται ήδη στη θάλασσα μπορεί να διαθέτει περισσότερο χρόνο και περισσότερες επιλογές για την αντιμετώπιση μιας επιβεβαιωμένης απειλής. Η ταχύτητα της αντίδρασης εξαρτάται βεβαίως από την ετοιμότητα του πληρώματος και την ποιότητα της διαθέσιμης εικόνας.
Αυτό δεν εξισώνει μία κανονιοφόρο με φρεγάτα ούτε της προσφέρει τις δυνατότητες ενός μεγάλου αντιπλοϊκού πυραύλου. Οι SPIKE έχουν διαφορετική πολεμική κεφαλή και διαφορετικό επιχειρησιακό προορισμό. Ενισχύουν συγκεκριμένες δυνατότητες προσβολής μικρών σκαφών και επιλεγμένων στόχων, χωρίς να καταργούν τις ανάγκες αυτοπροστασίας και υποστήριξης.
Η σημασία τους βρίσκεται ακριβώς στη συμπλήρωση του οπλοστασίου. Μεταξύ πυροβόλων και βαρέων κατευθυνόμενων όπλων δημιουργείται μία ακόμη βαθμίδα πυρός. Το Ναυτικό αποκτά μεγαλύτερη ευελιξία στην αντιστοίχιση απειλής και όπλου, στοιχείο ιδιαίτερα χρήσιμο σε περιβάλλον με σύνθετη ναυτική κίνηση.
Το Αιγαίο και η αξία της ακριβούς πληροφορίας
Στο Αιγαίο, οι μικρές αποστάσεις, οι ακτές, τα νησιά και τα στενά περάσματα δημιουργούν ένα απαιτητικό επιχειρησιακό περιβάλλον. Η δυνατότητα βολής ακριβείας προσθέτει ισχύ, αλλά ταυτόχρονα αυξάνει τη σημασία της αναγνώρισης του στόχου και της επίγνωσης όσων βρίσκονται γύρω του.
Η μεγαλύτερη εμβέλεια δεν ισοδυναμεί αυτομάτως με μεγαλύτερη γνώση. Ένα βλήμα μπορεί να φθάνει μακριά, όμως η αποτελεσματική χρησιμοποίησή του εξαρτάται από το εάν ο φορέας διαθέτει έγκαιρη και αξιόπιστη πληροφορία. Εκεί αποκτούν πρόσθετη αξία οι αισθητήρες, οι επικοινωνίες και η συνεργασία των μονάδων.
Η επιχειρησιακή προοπτική είναι ένα περιβάλλον στο οποίο η πληροφορία από διαφορετικά μέσα υποστηρίζει ταχύτερα την απόφαση. Αυτό προϋποθέτει πραγματική διασύνδεση, συμβατές διαδικασίες και εκπαίδευση. Η παρουσία κοινών βλημάτων σε διαφορετικούς φορείς διευκολύνει ορισμένες πλευρές αυτής της προσπάθειας, αλλά δεν δημιουργεί αυτομάτως ενιαίο δίκτυο πυρός.
Για τον Στόλο, συνεπώς, η επιτυχία στην Κρήτη έχει αξία ως μέρος μιας μεγαλύτερης διαδικασίας. Η εγκατάσταση, η εκπαίδευση, οι βολές, η τεχνική υποστήριξη και η διατήρηση διαθεσίμων πυρομαχικών πρέπει να λειτουργούν μαζί, ώστε η νέα δυνατότητα να παραμένει αξιοποιήσιμη σε βάθος χρόνου.
Η «ΜΠΟΥΜΠΟΥΛΙΝΑ» και η τελική βολή SUT
Η χρησιμοποίηση της παροπλισμένης «ΜΠΟΥΜΠΟΥΛΙΝΑΣ» ως πλοίου στόχου έδωσε ιδιαίτερο χαρακτήρα στη δραστηριότητα. Οι βολές πραγματοποιήθηκαν εναντίον πραγματικού ναυτικού σκάφους, ενώ η τελική βύθισή του προήλθε από τορπίλη SUT που εκτοξεύθηκε από υποβρύχιο.
Η διάκριση έχει επιχειρησιακή σημασία. Η επιτυχής προσβολή ενός στόχου από SPIKE αποδεικνύει τη δυνατότητα του όπλου να φθάσει και να πλήξει το επιλεγμένο σημείο. Η επίδρασή του εξαρτάται από την κεφαλή, το σημείο πρόσκρουσης και τη φύση του στόχου. Η βύθιση της φρεγάτας με τορπίλη αποτελεί διαφορετική προσβολή και δεν πρέπει να αποδίδεται στα μικρότερα κατευθυνόμενα βλήματα.
Η παρουσία υποβρυχίου και η βολή SUT προσέθεσαν μία ακόμη διάσταση στη δραστηριότητα, συνδέοντας τις νέες δυνατότητες των μονάδων επιφανείας με την υποβρύχια ισχύ του Στόλου. Το συγκεκριμένο στοιχείο αφορά βολή τορπίλης τύπου SUT και όχι των νεότερων τορπιλών τύπου SeaHake Mod4.
Η συνάντηση των δύο Αρχηγών στη φρεγάτα «ΨΑΡΑ»
Στο πλαίσιο των βολών, ο Αρχηγός ΓΕΝ και ο Αρχηγός του Ναυτικού του Ισραήλ είχαν διμερή συνάντηση επί της φρεγάτας «ΨΑΡΑ». Οι δύο Αρχηγοί αντάλλαξαν απόψεις για τις σύγχρονες προκλήσεις ασφάλειας στο θαλάσσιο περιβάλλον, την ελευθερία της ναυσιπλοΐας και τις εξελίξεις στην ευρύτερη περιοχή της Ανατολικής Μεσογείου.
Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στην περαιτέρω ενίσχυση της συνεργασίας των δύο Ναυτικών, με στόχο την περιφερειακή σταθερότητα και ασφάλεια. Οι δύο πλευρές επιβεβαίωσαν τη βούλησή τους να διευρύνουν τη συνεργασία στους τομείς των ναυτικών επιχειρήσεων, της καινοτομίας και των νέων τεχνολογιών.
Το περιεχόμενο της συνάντησης συνδέεται άμεσα με την εικόνα στη θάλασσα. Η αξιοποίηση νέων κατευθυνόμενων όπλων απαιτεί εκπαίδευση, τεχνική υποστήριξη και ανταλλαγή εμπειρίας. Οι κοινές δραστηριότητες προσφέρουν πρακτικό πεδίο συνεργασίας, στο οποίο οι διαδικασίες μπορούν να συγκριθούν και η επικοινωνία μεταξύ των πληρωμάτων να βελτιωθεί.
Για την Ελλάδα, η συνεργασία με τη χώρα προέλευσης των SPIKE έχει πρόσθετη αξία στην αξιοποίηση του συστήματος. Η επαφή με τους Ισραηλινούς χρήστες και η ανταλλαγή τεχνικών παρατηρήσεων μπορούν να υποστηρίξουν την εξοικείωση των ελληνικών πληρωμάτων και τη διατήρηση της επιχειρησιακής τους ετοιμότητας.
Παράλληλα, η παρουσία δύο ισραηλινών πλοίων και η συμμετοχή τους στις βολές δίνουν συγκεκριμένο περιεχόμενο στη διμερή σχέση. Η ναυτική συνεργασία αποκτά συνέχεια στην εκπαίδευση και στις επιχειρήσεις, σε μια περιοχή όπου η ασφάλεια των θαλάσσιων οδών αποτελεί κοινό ενδιαφέρον.
Η συνέχεια κρίνεται στην καθημερινή ετοιμότητα
Για το Πολεμικό Ναυτικό, το ζητούμενο μετά την επιτυχία των βολών είναι η σταθερή αξιοποίηση της νέας δυνατότητας. Η επιτυχής εκτόξευση αποτελεί κρίσιμο ορόσημο, όμως η πλήρης επιχειρησιακή ετοιμότητα περιλαμβάνει περισσότερα, από την πιστοποίηση προσωπικού μέχρι την τεχνική υποστήριξη κάθε εγκατάστασης.
Οι βολές αποδοχής της 21ης Οκτωβρίου επιβεβαίωσαν την αποτελεσματικότητα και την επιχειρησιακή αξία του συστήματος στους συμμετέχοντες ελληνικούς φορείς. Το επόμενο ζητούμενο είναι η διατήρηση αυτής της ικανότητας μέσα από συστηματική εκπαίδευση, συντήρηση και υποστήριξη.
Το ουσιαστικό αποτέλεσμα είναι ότι μικρές μονάδες του Στόλου αποκτούν μεγαλύτερη ισχύ και περισσότερες επιλογές. Οι κανονιοφόροι ενισχύουν τον ρόλο τους στην επιτήρηση και στην αντίδραση, ενώ τα Mark V προσθέτουν κατευθυνόμενα πυρά στις δυνατότητες υποστήριξης ειδικών επιχειρήσεων.
Τα κοινά πυρά Ελλάδας και Ισραήλ συνδέουν αυτές τις αλλαγές με μια συνεργασία που δοκιμάζεται στην πράξη. Στην Κρήτη, το ενδιαφέρον δεν περιορίστηκε στην απόσταση που μπορεί να διανύσει ένα βλήμα. Επικεντρώθηκε στην ικανότητα των πληρωμάτων να μετατρέψουν το νέο όπλο σε αποτελεσματική, ελεγχόμενη και αξιόπιστη ισχύ στη θάλασσα.
