Οι υπουργοί Εξωτερικών της Δανίας, Λαρς Λόκε Ράσμουσεν, και της Γροιλανδίας, Βίβιαν Μότζφελντ, θα συναντηθούν σήμερα 14/1/2026 στον Λευκό Οίκο με τον Αμερικανό αντιπρόεδρο Τζέι Ντι Βανς και τον υπουργό Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο, σε μια προσπάθεια αποκλιμάκωσης της έντασης γύρω από τη Γροιλανδία.
Η Γροιλανδία, ένα τεράστιο αυτόνομο έδαφος της Δανίας στην Αρκτική, έχει βρεθεί στο επίκεντρο της προσοχής του Αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ, ο οποίος μετά την επιστροφή του στην εξουσία επανέρχεται συχνά στην ιδέα απόκτησης του ελέγχου του νησιού από τις ΗΠΑ, λόγω της στρατηγικής του θέσης.
Η ρητορική του έχει ενταθεί σημαντικά τις τελευταίες ημέρες, ιδιαίτερα μετά την επιτυχημένη αμερικανική στρατιωτική επιχείρηση στο Καράκας στις αρχές Ιανουαρίου 2026, που οδήγησε στη σύλληψη του προέδρου της Βενεζουέλας Νικολάς Μαδούρο. Ο Τραμπ έχει δηλώσει ότι οι ΗΠΑ θα προχωρήσουν «με τον εύκολο ή τον δύσκολο τρόπο», τονίζοντας την ανάγκη περιορισμού της επιρροής Ρωσίας και Κίνας στην Αρκτική.
Ο Δανός υπουργός Εξωτερικών είχε αρχικά ζητήσει συνάντηση μόνο με τον Ρούμπιο, όμως η παρουσία του αντιπροέδρου Βανς στον Λευκό Οίκο άλλαξε τον χαρακτήρα της συνάντησης. Ο Ράσμουσεν ελπίζει ότι η συζήτηση θα βοηθήσει να ξεκαθαριστούν «παρανοήσεις», ενώ τόσο η Δανία όσο και η Γροιλανδία απορρίπτουν κατηγορηματικά κάθε σενάριο παραχώρησης ή πώλησης του νησιού.
Ο πρωθυπουργός της Γροιλανδίας, Γενς-Φρέντερικ Νίλσεν, δήλωσε χθες στην Κοπεγχάγη: «Βρισκόμαστε μπροστά σε γεωπολιτική κρίση. Αν πρέπει να επιλέξουμε ανάμεσα στις ΗΠΑ και τη Δανία αυτή τη στιγμή, επιλέγουμε τη Δανία, το ΝΑΤΟ και την Ευρωπαϊκή Ένωση. Η Γροιλανδία δεν θα ανήκει στις ΗΠΑ, δεν θα κυβερνάται από τις ΗΠΑ, δεν θα γίνει μέρος των ΗΠΑ».
Σε ερώτηση για τις δηλώσεις αυτές, ο Τραμπ απάντησε χαρακτηριστικά: «Ε, αυτό είναι δικό τους πρόβλημα. Δεν ξέρω τίποτα για τον πρωθυπουργό της Γροιλανδίας, αλλά αυτό θα γίνει μεγάλο πρόβλημα γι’ αυτόν».
Η πρωθυπουργός της Δανίας Μέτε Φρέντερικσεν χαρακτήρισε την αμερικανική πίεση «εντελώς απαράδεκτη» από τον στενότερο σύμμαχο, ενώ η Κοπεγχάγη απορρίπτει τις αιτιάσεις των ΗΠΑ ότι δεν προστατεύει επαρκώς τη Γροιλανδία από Ρωσία και Κίνα. Η Δανία έχει επενδύσει σημαντικά ποσά (σχεδόν 12 δισ. ευρώ) στην ενίσχυση της στρατιωτικής παρουσίας της στην Αρκτική.
Λίγο μετά τη συνάντηση, αντιπροσωπεία του αμερικανικού Κογκρέσου (κυρίως Δημοκρατικοί, με έναν Ρεπουμπλικανό) θα επισκεφθεί την Κοπεγχάγη για να εκφράσει αλληλεγγύη στη Δανία. Όπως δήλωσε ο Δημοκρατικός γερουσιαστής Ντικ Ντέρμπιν «οι συνεχιζόμενες απειλές του προέδρου Τραμπ κατά της Γροιλανδίας είναι άσκοπες και αποδυναμώνουν μόνο τη συμμαχία μας στο ΝΑΤΟ».
Η σημερινή συνάντηση θεωρείται κρίσιμη: Αν οι ΗΠΑ επιμείνουν αδιάλλακτα στην απαίτησή τους, η συζήτηση μπορεί να είναι σύντομη και τεταμένη. Ωστόσο, μια έστω και μικρή μετατόπιση στάσης θα μπορούσε να ανοίξει δρόμο για πιο εποικοδομητικό διάλογο, σύμφωνα με αναλυτές όπως η Πένι Νάας από το German Marshall Fund.
Πηγή: Με πληροφορίες από AFP, ΑΠΕ-ΜΠΕ