Οι ΗΠΑ, το Ισραήλ και το Ιράν συμφώνησαν σε μια κατάπαυση του πυρός διάρκειας δύο εβδομάδων, η οποία επιτεύχθηκε με τη μεσολάβηση του Πακιστάν, ενώ Αμερικανοί και Ιρανοί αξιωματούχοι αναμένεται να πραγματοποιήσουν συνομιλίες αύριο Παρασκευή για να συζητήσουν μια μακροπρόθεσμη διευθέτηση.
Ενώ η Τεχεράνη και η Ουάσινγκτον συμφώνησαν σε διαπραγματεύσεις, οι προτάσεις 10 σημείων του Ιράν – τις οποίες ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ δήλωσε ότι προσφέρουν μια βάση για διαπραγματεύσεις – έχουν παρεκκλίσεις από ένα σχέδιο 15 σημείων που είχε υποβάλει προηγουμένως η Ουάσινγκτον, υποδηλώνοντας ότι θα υπάρχουν σημαντικά κενά που πρέπει να γεφυρωθούν.
Για παράδειγμα, η πρόταση της Ισλαμικής Δημοκρατίας περιλαμβάνει την απαίτηση για εμπλουτισμό ουρανίου, την οποία η Ουάσινγκτον είχε προηγουμένως αποκλείσει. Στα 10 σημεία επίσης δεν υπάρχει καμία αναφορά στις πυραυλικές δυνατότητες του Ιράν, οι οποίες τόσο το Ισραήλ όσο και οι ΗΠΑ έχουν δηλώσει ότι πρέπει να περιοριστούν δραστικά.
Τι λένε Πακιστανοί μεσολαβητές;
Ο Πακιστανός πρωθυπουργός Σεχμπάζ Σαρίφ ανακοίνωσε με ανάρτηση του στο Χ την εκεχειρία μεταξύ Ιράν και ΗΠΑ, λέγοντας ότι οι δύο πλευρές συμφώνησαν σε άμεση κατάπαυση του πυρός παντού, συμπεριλαμβανομένου του Λιβάνου, όπου το Ισραήλ εξαπέλυσε επιθέσεις.
Ο πρωθυπουργός στην ανάρτηση του δεν αναφέρει ούτε τις προτάσεις των 10 σημείων του Ιράν ούτε το σχέδιο των 15 σημείων των ΗΠΑ, και η δήλωσή του δεν έχει καμία αναφορά σε καμία συμφωνία με το Ισραήλ.
Ένας Πακιστανός αξιωματούχος δήλωσε ότι η Τεχεράνη θα μπορούσε να αναμένει να εξασφαλίσει πολλά από τα αιτήματά της, με έμφαση στην ανοικοδόμηση, τις αποζημιώσεις και την άρση των κυρώσεων, αλλά δεν θα μπορούσε να αναμένει να εξασφαλίσει μια συμφωνία για τον εμπλουτισμό ουρανίου.
Τι λέει ο Τραμπ και οι ΗΠΑ;
Ένας υψηλόβαθμος αξιωματούχος του Λευκού Οίκου διαβεβαίωσε πως ένα σχέδιο 10 σημείων που έδωσε στη δημοσιότητα το Ιράν, το οποίο περιλαμβάνει αιτήματα που εκ των προτέρων είναι δύσκολο να αποδεχθεί η Ουάσιγκτον, δεν είναι το έγγραφο που χρησιμεύει ως βάση διαπραγματεύσεων με τις ΗΠΑ.
«Το έγγραφο που αναφέρθηκε από τον Τύπο δεν είναι το σχέδιο επί του οποίου εργαζόμαστε. Δεν θα διαπραγματευτούμε δημοσίως», είπε αυτή η πηγή, η οποία ζήτησε να μην κατονομαστεί, αφού ο Ντόναλντ Τραμπ μίλησε χθες για ένα «βιώσιμο» σχέδιο που κατέθεσε το Ιράν.
Μάλιστα, με σημερινή του ανάρτηση στο Truth Social απέρριψε ένα από τα βασικά σημεία του Ιράν για τη συμφωνία κατάπαυσης του πυρός, την δυνατότητά του να εμπλουτίζει ουράνιο.
Ο Αμερικανός πρόεδρος κατήγγειλε, σε ένα άλλο μήνυμα που ανήρτησε σήμερα στο Truth Social, τις «πολυάριθμες συμφωνίες, λίστες και επιστολές που στέλνονται από πρόσωπα τα οποία δεν έχουν καμία σχέση με τη διαπραγμάτευση Ιράν/ΗΠΑ, πολύ συχνά πρόκειται για ψεύτες και τσαρλατάνους ή κάτι χειρότερο».
«Υπάρχει μόνο ένα σύνολο συναφών ΣΗΜΕΙΩΝ που είναι αποδεκτά από τις ΗΠΑ και εμείς τα συζητάμε αυτά κεκλεισμένων των θυρών», συμπλήρωσε, ενώ συνέχισε: «Πρόκειται για αυτά τα ΣΗΜΕΙΑ που αποτελούν τη βάση στην οποία συμφωνήσαμε για μια ΚΑΤΑΠΑΥΣΗ ΤΟΥ ΠΥΡΟΣ. Πρόκειται για κάτι λογικό, που μπορεί να διευθετηθεί εύκολα».
Ποιά είναι η θέση του Ιράν;
Ο Ιρανός υπουργός Εξωτερικών Αμπάς Αραγτσί δήλωσε σε ανακοίνωσή του ότι η Τεχεράνη συμφώνησε να σταματήσει αυτό που χαρακτήρισε «αμυντικές επιχειρήσεις» αν οι επιθέσεις κατά του Ιράν σταματήσουν, βάσει του αιτήματος των ΗΠΑ για διαπραγματεύσεις που βασίζονται στην πρόταση των 15 σημείων της Ουάσινγκτον και στη συμφωνία του Τραμπ να χρησιμοποιήσει το σχέδιο των 10 σημείων του Ιράν ως βάση για διαπραγματεύσεις.
Ο Ιρανός ΥΠΕΞ σημείωσε ότι η ασφαλής διέλευση μέσω των Στενών του Ορμούζ θα είναι δυνατή για δύο εβδομάδες «μέσω συντονισμού με τις Ένοπλες Δυνάμεις του Ιράν και λαμβάνοντας δεόντως υπόψη τους τεχνικούς περιορισμούς».
Το Ανώτατο Συμβούλιο Εθνικής Ασφαλείας του Ιράν υπογράμμισε σε ανακοίνωσή του ότι η Ουάσινγκτον συμφώνησε να αποδεχθεί το σχέδιο 10 σημείων του Ιράν και ότι «οι ΗΠΑ έχουν, κατ’ αρχήν, δεσμευτεί για:
– μη επιθετικότητα
– συνέχιση του ιρανικού ελέγχου των Στενών του Ορμούζ
– αποδοχή του εμπλουτισμού
– άρση όλων των πρωτογενών και δευτερογενών κυρώσεων
– τερματισμό όλων των ψηφισμάτων που έχουν εγκριθεί από το Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ και το Διοικητικό Συμβούλιο του Διεθνούς Οργανισμού Ατομικής Ενέργειας
– απόσυρση των αμερικανικών μαχητικών δυνάμεων από την περιοχή
– και παύση του πολέμου σε όλα τα μέτωπα, συμπεριλαμβανομένου αυτού κατά της ισλαμικής αντίστασης στον Λίβανο.
Πριν από τη συμφωνία κατάπαυσης του πυρός, ένας υψηλόβαθμος Ιρανός αξιωματούχος είχε δηλώσει ότι το Ιράν θα απαιτούσε τέλη διέλευσης για τα πλοία που θα διέρχονται από τα Στενά του Ορμούζ, το οποίο θεωρείται διεθνής θαλάσσια οδός.
Τι λένε οι Ισραηλινοί;
Το Ισραήλ δήλωσε ότι συμφώνησε σε κατάπαυση του πυρός με το Ιράν, αλλά τόνισε ότι η συμφωνία δεν περιλαμβάνει παύση στρατιωτικής δράσης στον Λίβανο.
Ένας Ισραηλινός αξιωματούχος ανέφερε ότι οι ΗΠΑ συντόνισαν εκ των προτέρων την προσωρινή εκεχειρία με το Ισραήλ, προσθέτοντας ότι το Ιράν είχε συμφωνήσει στο άνοιγμα των Στενών του Ορμούζ χωρίς δέσμευση για οριστικό τερματισμό του πολέμου, αποζημίωση ή άρση κυρώσεων και άλλα.
Ο αξιωματούχος δήλωσε επίσης ότι η κυβέρνηση Τραμπ είχε ενημερώσει το Ισραήλ ότι κατά τη διάρκεια των συνομιλιών με το Ιράν τις επόμενες δύο εβδομάδες, οι ΗΠΑ θα επιμείνουν στην απομάκρυνση πυρηνικού υλικού, στη διακοπή του εμπλουτισμού και στην εξάλειψη της απειλής των βαλλιστικών πυραύλων, εκτός από την αντιμετώπιση άλλων ζητημάτων.