Το ενδεχόμενο μιας τριμερούς συνάντησης κορυφής μεταξύ Κίνας, ΗΠΑ και Ρωσίας στο περιθώριο της συνόδου του APEC (Οικονομική Συνεργασία Ασίας-Ειρηνικού) στη Σεντζέν έχει προκαλέσει ανησυχίες για μια «νέα Γιάλτα», όπου οι ηγέτες των τριών μεγάλων δυνάμεων ενδέχεται να επιδιώξουν τον διαμοιρασμό του κόσμου σε ζώνες επιρροής, αδιαφορώντας για την Ουκρανία, την Ευρώπη ή την Ταϊβάν. Ωστόσο, οι αναλυτές εκτιμούν ότι, πέρα από μια πιθανή φωτογραφία των Σι Τζινπίνγκ, Ντόναλντ Τραμπ και Βλαντίμιρ Πούτιν, η συνάντηση κινδυνεύει να μην αποφέρει ουσιαστικά αποτελέσματα.
Κατά τη διάσκεψη του Φεβρουαρίου 1945 στη Γιάλτα, οι Φραγκλίνος Ρούζβελτ, Ουίνστον Τσώρτσιλ και Ιωσήφ Στάλιν έθεσαν τις βάσεις για τη σοβιετική κυριαρχία στην ανατολική Ευρώπη και τον Ψυχρό Πόλεμο. Σήμερα, το Κρεμλίνο δηλώνει πως προετοιμάζεται, το Πεκίνο επιβεβαιώνει επαφές με Ουάσινγκτον και Μόσχα, ενώ ο Ντόναλντ Τραμπ διαβεβαιώνει ότι θα συζητηθούν «πολλά πράγματα», από τον έλεγχο των πυρηνικών έως τον πόλεμο στο Ιράν. Ο πρόεδρος της Ουκρανίας έχει σημάνει συναγερμό, δηλώνοντας: «Δεν θέλουμε αυτό να μετατραπεί σε Γιάλτα 2,3 4, με την αναδιανομή σφαιρών επιρροής».
Η Μόσχα επιδιώκει διαχρονικά μια συνολική συμφωνία για την αναδιάρθρωση της ευρωπαϊκής ασφάλειας, η οποία θα περιλαμβάνει τον περιορισμό της διεύρυνσης του ΝΑΤΟ. Ρώσος διπλωμάτης υπαινίχθηκε πρόσφατα την πρόθεση για ένα δίκτυο διμερών συμφωνιών της Ρωσίας με ευρωπαϊκά κράτη, υπονομεύοντας τις συλλογικές δομές της ΕΕ και του ΝΑΤΟ. Οι δηλώσεις του Ντόναλντ Τραμπ περί μιας «πολύ μεγάλης» συμφωνίας για την Ουκρανία που θα μπορούσε «να περιλαμβάνει ολόκληρη την Ευρώπη» ενισχύουν τις ανησυχίες.
Γεωπολιτικές προκλήσεις
Στις 10 και 11 Νοεμβρίου, Ρώσοι και Ουκρανοί πραγματοποίησαν στο Αμπού Ντάμπι τις πρώτες απευθείας συνομιλίες τους μετά από οκτώ μήνες. Σύμφωνα με τον Βλαντίμιρ Μεντίνσκι, αντικείμενο ήταν ένα «σύστημα ασφαλείας» που θα αποτελούσε μια νέα «Γιάλτα και Πότσνταμ».
Παράλληλα, η Ταϊβάν ανησυχεί ότι θα καταστεί θύμα διευθετήσεων μεταξύ των μεγάλων δυνάμεων. Ο Wen-Ti Sung του Australian National University σημειώνει: «Αν η κυβέρνηση Τραμπ είναι ανοικτή στην ιδέα να εγκαταλείψει έναν εταίρο (την Ουκρανία) για λόγους βολής, μπορεί να εγκαταλείψει και άλλον έναν».
Η ερευνήτρια του Hudson Institute, Tsiporah Fried, επισημαίνει πως η ίδια η φύση του σχήματος υποδηλώνει ποιες χώρες «μπορούν να γίνουν αντικείμενο διαπραγμάτευσης». Πάντως, ο Wang Wen από το Πανεπιστήμιο Renmin εκτιμά πως οι τρεις δυνάμεις έχουν «ριζικά διαφορετικούς στόχους» και η συνάντηση πιθανότατα θα ολοκληρωθεί χωρίς σημαντικά επιτεύγματα.
Ο Γερμανός πρόεδρος Φρανκ-Βάλτερ Στάινμαιερ μετέφερε την ενόχληση του Σι Τζινπίνγκ για τριμερείς συνομιλίες περί Ουκρανίας, τονίζοντας πως ο Κινέζος ηγέτης «τόνισε απερίφραστα ότι πρόκειται για μία ευρωπαϊκή διένεξη, στην οποία οι Ευρωπαίοι πρέπει να είναι παρόντες στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων».
Καθώς λείπει ένας κοινός εχθρός, όπως ήταν η ναζιστική Γερμανία, αναμένονται διαβουλεύσεις «περίπτωση την περίπτωση» παρά μια συνολική συμφωνία, καταλήγει ο Wen-Ti Sung. Η συνάντηση ενδέχεται να περιοριστεί σε γραμμές επικοινωνίας για κρίσεις ή συνεργασία σε θέματα δημόσιας υγείας και τρομοκρατίας.
(Με πληροφορίες από το Γαλλικό Πρακτορείο)
