Οι Ισπανοί προσέρχονται σήμερα στις κάλπες για δημοτικές και περιφερειακές εκλογές, οι οποίες θα αποτελέσουν προοίμιο των βουλευτικών που προβλέπεται να διεξαχθούν στο τέλος της χρονιάς και για τις οποίες οι δημοσκοπήσεις προβλέπουν ήττα του Σοσιαλιστή πρωθυπουργού Πέδρο Σάντσεθ και επιστροφή στην εξουσία της δεξιάς.
Εκλογές διεξάγονται σήμερα στο σύνολο των δήμων της Ισπανίας, όπως και για την ανάδειξη των τοπικών κυβερνήσεων και κοινοβουλίων στις 12 εκ των 17 αυτόνομων περιφερειών της χώρας.
“Αν η αριστερά τα πάει καλύτερα από αυτό που προβλέπεται και καταφέρει να διατηρήσει τον έλεγχο της πλειονότητας των περιφερειακών κυβερνήσεων που διακυβεύονται (…) αυτό θα δείξει ότι οι βουλευτικές εκλογές θα είναι πολύ αμφίρροπες και θα είναι καλό για τις πιθανότητές της να παραμείνει στην εξουσία” στο τέλος της χρονιάς, εκτιμά ο Φεντερίκο Σάντι, αναλυτής του κέντρου μελετών Eurasiagroup, σε έρευνα που δημοσιεύτηκε αυτήν την εβδομάδα.
Όμως αν οι δημοσκοπήσεις, οι οποίες προβλέπουν στροφή προς τα δεξιά, αποδειχθούν σωστές, οι επιτυχίες στις περιφέρειες θα προσφέρουν στον επικεφαλής της βασικής αντιπολιτευόμενης παράταξης, τον Αλμπέρτο Νούνιεθ Φεϊχό, που είναι αρχηγός του Λαϊκού Κόμματος (PP, συντηρητικό) το απαραίτητο “πρόκριμα” για να κερδίσει τις βουλευτικές εκλογές το φθινόπωρο, συνεχίζει ο αναλυτής.
Πρωθυπουργός από το 2018, ο Σάντσεθ αντιμετωπίζει αυτή τη διπλή εκλογική αναμέτρηση έχοντας αρκετά βαρίδια: τη φθορά της εξουσίας, την άνοδο του πληθωρισμού –μολονότι αυτός βρίσκεται σε πολύ πιο χαμηλά επίπεδα στην Ισπανία απ’ ό,τι στην πλειονότητα των άλλων χωρών της ΕΕ– και την μεγάλη μείωση της αγοραστικής δύναμης που απορρέει από αυτόν.
Η εικόνα της κυβέρνησής του έχει εξάλλου επιβαρυνθεί από επανειλημμένες κρίσεις που έχουν συγκλονίσει την συμμαχία μεταξύ του κόμματός του, το Σοσιαλιστικό Εργατικό Κόμμα της Ισπανίας (PSOE), και του ανήσυχου εταίρου του στον κυβερνητικό συνασπισμό, του κόμματος της ριζοσπαστικής αριστεράς Podemos.
Πιο «ευάλωτος» ο Σάντσεθ
Ο Φεϊχό έχει κάνει τα πάντα για να μετατρέψει τις εκλογές αυτές σε πανεθνικό δημοψήφισμα για τον Πέδρο Σάντσεθ, τον οποίο περιγράφει ως εξαρτημένο από την άκρα αριστερά, αλλά και από αυτονομιστικά βασκικά και καταλανικά κόμματα, από τα οποία εξαρτάται η κυβέρνησή του μειοψηφίας στο κοινοβούλιο για να ψηφιστούν οι μεταρρυθμίσεις του.
“Ζητώ τις ψήφους της Ισπανίας που θέλει να δώσει τέλος στον ‘σαντσισμό’ από την Κυριακή”, κάλεσε ο Φεϊχό την Παρασκευή το βράδυ τον κόσμο στην τελευταία προεκλογική του συγκέντρωση στη Μαδρίτη, χρησιμοποιώντας τον όρο που επινόησε ο ίδιος για να περιγράφει τις πολιτικές του πρωθυπουργού.
Ο Σάντσεθ από την πλευρά του στήριξε την προεκλογική του εκστρατεία στον απολογισμό του κυβερνητικού του έργου, κυρίως στον οικονομικό τομέα και σε αυτόν της καταπολέμησης της ξηρασίας και της διαχείρισης των υδάτινων πόρων, ένα θέμα που έρχεται ολοένα και περισσότερο στο προσκήνιο στην Ισπανία.
“Οι κοινωνικο-δημοκρατικές πολιτικές ταιριάζουν καλύτερα στην Ισπανία από τις νεοφιλελεύθερες πολιτικές (επειδή) διαχειριζόμαστε πολύ καλύτερα την οικονομία”, τόνισε την Παρασκευή το βράδυ ο Ισπανός πρωθυπουργός, ολοκληρώνοντας την προεκλογική του εκστρατεία στη Βαρκελώνη, στη βορειοανατολική Ισπανία.
Ο Σάντσεθ είναι πιο ευάλωτος στις εκλογές αυτές, καθώς από τις 12 περιφέρειες που ανανεώνουν το κοινοβούλιο και τις κυβερνήσεις τους, οι Σοσιαλιστές κυβερνούν 10, είτε άμεσα, είτε ως μέλη συνασπισμού.
Από τον αριθμό των περιφερειών που θα καταφέρει να αποσπάσει το PP από τους Σοσιαλιστές θα εξαρτηθεί η αντίληψη της κοινής γνώμης για το αν ο Φεϊχό κέρδισε σε αυτόν τον πρώτο γύρο και η άφιξή του στην Μονκλόα, την έδρα της κεντρικής κυβέρνησης της Ισπανίας στο τέλος της χρονιάς είναι αναπόφευκτη.
Καταγγελίες για εξαγορά επιστολικών ψήφων
Ωστόσο ο Φεϊχό έχει και δικά του προβλήματα. Το βασικό είναι το Vox, το κόμμα της άκρας δεξιάς που συνιστά την τρίτη δύναμη του κοινοβουλίου και φιλοδοξεί να γίνει απαραίτητος εταίρος του Λαϊκού Κόμματος για τη διακυβέρνηση των περιφερειών και στη συνέχεια σε εθνικό επίπεδο. Εξάλλου από πέρυσι, το PP και το Vox κυβερνούν μαζί την Καστίλλη και Λεόν, περιφέρεια στην οποία σήμερα δεν διεξάγονται εκλογές.
Έχοντας επίγνωση του γεγονότος ότι οι βουλευτικές εκλογές θα κριθούν στο κέντρο, ο Φεϊχό φροντίζει από την άνοδό του στην ηγεσία του PP πριν από έναν χρόνο να δώσει την εικόνα ενός μετριοπαθούς κόμματος και ως εκ τούτου να κρατά το Vox σε απόσταση. Επομένως ένα πολύ καλό αποτέλεσμα του Vox σε πολλές περιφέρειες θα ήταν επικίνδυνο γι’αυτόν.
Η προεκλογική εκστρατεία που ολοκληρώθηκε την Παρασκευή το βράδυ αμαυρώθηκε τις τελευταίες μέρες από αρκετές υποθέσεις απάτης, στην προκειμένη περίπτωση φερόμενες εξαγορές επιστολικών ψήφων, στις οποίες εμπλέκονται ως επί το πλείστον εκλεγμένοι ή υποψήφιοι των Σοσιαλιστών.
Είναι δύσκολο να εκτιμηθεί ο αντίκτυπος των σκανδάλων αυτών. Ωστόσο ο Σάντσεθ, ο οποίος έχει καταστήσει την χρηστή διακυβέρνηση μια από τις προτεραιότητες της δράσης του, αντιτάσσοντάς την στις «αισχρότητες» προηγούμενων δεξιών κυβερνήσεων, είναι σίγουρο ότι δεν το χρειαζόταν αυτό.
