Η «ατσάλινη φιλία» Σερβίας και Κίνας επιβεβαιώθηκε για ακόμη μία φορά κατά την συνάντηση που είχαν στο Πεκίνο οι πρόεδροι των δύο χωρών, Αλεξάνταρ Βούτσιτς και Σι Τζινπίνγκ. Ο Σέρβος πρόεδρος πραγματοποιεί, από τις 24 Μαΐου, τετραήμερη επίσημη επίσκεψη στην Κίνα.
«Είμαι βέβαιος ότι η επίσκεψή σας θα αποτελέσει ένα νέο ορόσημο στις διμερείς σχέσεις και τους δεσμούς μας και ότι η στρατηγική μας συνεργασία θα ανέλθει σε νέα ύψη», δήλωσε ο Σι Τζινπίνγκ υποδεχόμενος τον Βούτσιτς.
Ο Κινέζος πρόεδρος απένειμε στον Αλεξάνταρ Βούτσιτς το «Παράσημο της Φιλίας», την ανώτατη τιμητική διάκριση της Κίνας για ξένους ηγέτες. Η διάκριση αυτή καθιερώθηκε το 2018 και ο πρώτος ξένος ηγέτης που παρασημοφορήθηκε ήταν ο Βλαντιμιρ Πούτιν.
Ο Βούτσιτς και ο Τζινπίνγκ υπέγραψαν κοινή δήλωση «για τη μακροπρόθεσμη προώθηση και οικοδόμηση μιας κοινότητας Σερβίας-Κίνας με κοινό μέλλον στη νέα εποχή». Σε επίπεδο αντιπροσωπειών υπεγράφησαν συνολικά 30 συμφωνίες και μνημόνια συνεργασίας που αφορούν κυρίως την οικονομία.
Η Σερβία άρχισε να οικοδομεί σχέσεις στρατηγικού εταίρου με την Κίνα το 2014 και σήμερα αποτελεί τον σημαντικότερο εταίρο της Κίνας στην Κεντρική και Ανατολική Ευρώπη. Μετά την αλλαγή της εξουσίας στην Ουγγαρία και την πτώση του Βίκτωρ Όρμπαν η Σερβία αποκτά μεγαλύτερη σημασία για το Πεκίνο. Αυτό προσπαθεί να εκμεταλλευτεί ο Αλεξάνταρ Βούτσιτς διαβεβαιώνοντας την κινέζικη ηγεσία ότι «θα παραμείνει αφοσιωμένος στην ατσάλινη φιλία των δύο χωρών».
Η Σερβία έχει την πιο ανεπτυγμένη σχέση με την Κίνα απ όλες τις χώρες των Δυτικών Βαλκανίων. Η σχέση αυτή έχει οικοδομηθεί μέσω διακρατικών συμφωνιών, τη λειτουργία κινεζικών εργοστασίων και ορυχείων όπως και την παροχή δανείων για μεγάλα έργα υποδομής. Οι επενδύσεις των Κινέζων στην Σερβία ακολουθούσαν ανοδική πορεία για δέκα χρόνια περίπου μέχρι τα τέλη του 2024 όταν άρχισαν να μειώνονται αισθητά. Το 2025 σύμφωνα με επίσημα στοιχεία οι Άμεσες Ξένες Επενδύσεις (ΑΞΕ) που προήλθαν από την Κίνα δεν ξεπέρασαν τα δέκα εκατομμύρια ευρώ. Οι ΑΞΕ αντιπροσώπευαν το 6,4% του ακαθάριστου εγχώριου προϊόντος (ΑΕΠ) την περίοδο από το 2018 έως το 2024. \
Οικονομικοί αναλυτές επισημαίνουν ότι η Σερβία δεν μπορεί πλέον να ανταποκριθεί στην εισροή μεγάλων ξένων επενδύσεων σε παραγωγικούς τομείς εξαιτίας της έλλειψης εργατικού δυναμικού. Από την άλλη οι Κινέζοι έχουν εξαντλήσει σχεδόν όλες τις δυνατότητες εκμετάλλευσης φυσικών πόρων που μπορούσε να προσφέρει η Σερβία.
Για αυτό, όπως εκτιμάτε, σκοπός της επίσκεψης Βούτσιτς στην Κίνα είναι να προσελκύσει επενδύσεις στις νέες τεχνολογίες και την τεχνητή νοημοσύνη και όπως ανήγγειλε, μέσα στο 2027, οι Κινέζοι θα επενδύσουν ένα δισεκατομμύριο ευρώ σ’ αυτούς τους τομείς.
Στρατιωτική συνεργασία
Ενδιαφέρον στις σχέσεις της Σερβία με την κίνα παρουσιάζει η συνεργασία στον στρατιωτικό τομέα. Οι ειδικές δυνάμεις των δύο χωρών πραγματοποίησαν τον Ιούλιο του 2025 την πρώτη κοινή στρατιωτική τους άσκηση. Η Σερβία είναι η μοναδική ευρωπαϊκή χώρα, εκτός από τη Λευκορωσία, που αγοράζει προηγμένα κινέζικα όπλα. Το 61% των οπλικών συστημάτων που εισάγει η Σερβία προέρχεται από την Κίνα.
Τα αντιαεροπορικά συστήματα FK-3 και HQ-17AE βρίσκονται ήδη στο οπλοστάσιο των σερβικών ενόπλων δυνάμεων ενώ σχεδιάζεται και η απόκτηση του συστήματος μεγάλου βεληνεκούς HQ-9B.
Η Σερβία διαθέτει επίσης τα κινέζικα μαχητικά drone CH-92A και τα CH-95 που είναι μία πιο προηγμένη έκδοση με μεγαλύτερο ωφέλιμο φορτίο και εμβέλεια.
Τον Μάρτιο του τρέχοντος έτους, ανακοινώθηκε ότι η Σερβία προμηθεύτηκε υπερηχητικούς πυραύλους από την Κίνα, των οποίων το βεληνεκές φτάνει τα 400 χιλιόμετρα. Η εξέλιξη αυτή προκάλεσε τις αντιδράσεις γειτονικών χωρών οι οποίες είναι μέλη του ΝΑΤΟ.
Ο πρόεδρος Αλεξάνταρ Βούτσιτς ανήγγειλε από το Πεκίνο και το ενδεχόμενο να αποκτήσει η Σερβία από την Κίνα μαχητικά αεροσκάφη J-10 και αντι-drone συστήματα λέιζερ.
Πηγή: ΑΠΕ – ΜΠΕ
