Πρώην Ουκρανοί κρατούμενοι και Ουκρανοί αξιωματούχοι κατηγόρησαν σήμερα (11.08.2026) τη Ρωσία ότι κάνει συστηματικά βασανιστήρια σε αιχμαλώτους πολέμου και αμάχους κρατούμενους, κρατώντας τους αιχμαλώτους σε απομόνωση και υποβάλλοντάς τους σε ξυλοδαρμούς, ηλεκτροσόκ και σεξουαλική κακοποίηση, ενώ χιλιάδες εξακολουθούν να βρίσκονται σε αιχμαλωσία.
Η Ρωσία απέρριψε τους ισχυρισμούς που διατυπώθηκαν κατά τη διάρκεια μιας άτυπης συνεδρίασης του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ, ενώ η αναπληρώτρια εκπρόσωπός της στον ΟΗΕ, Μαρία Ζαμπολότσκαγια, χαρακτήρισε την κατάσταση «εκστρατεία παραπληροφόρησης» και ισχυρίστηκε ότι οι Ρώσοι κρατούμενοι στην Ουκρανία υπέστησαν «βασανιστήρια, εξευτελισμό, καθώς και ηθική και σωματική κακοποίηση».
Ο Κουάν Αλμπέρτο Λέβια Γκαρσία, ο οποίος εξακολουθεί να είναι ενεργό μέλος των ουκρανικών ενόπλων δυνάμεων, δήλωσε ότι οι Ρώσοι απαγωγείς του τον υπέβαλαν σε κάθε πιθανή μορφή βασανιστηρίων κατά τη διάρκεια των 1.183 ημερών που παρέμεινε αιχμάλωτος.
«Ναι… υπέστην βασανιστήρια» είπε ο ίδιος στους δημοσιογράφους μετά τη συνεδρίαση του Συμβουλίου Ασφαλείας. «Οτιδήποτε μπορείς να φανταστείς που μπορεί να προκαλέσει πόνο ή ταπείνωση σε έναν άνθρωπο, χωρίς τη θέλησή του. Οτιδήποτε σου έρχεται στο μυαλό: όχι μόνο λεκτική και σωματική κακοποίηση, καθημερινά ξυλοδαρμούς, ηλεκτροπληξία, υπερβολικές, υπερβολικές ασκήσεις σε παγωνιά, όταν η θερμοκρασία είναι υπό το μηδέν… σεξουαλική κακοποίηση. Ό,τι μπορεί να επιβληθεί σε ένα άτομο για να το οδηγήσει σε ψυχική κατάρρευση. Όλα αυτά επιβλήθηκαν σε μένα και στους περισσότερους συντρόφους μου.»
Ο Γκαρσία δήλωσε ότι ήταν τυχερός που επέζησε, αλλά δύο από τους φίλους του ξυλοκοπήθηκαν μέχρι θανάτου σε κέντρα κράτησης στην περιοχή του Ντόνετσκ. Οι κρατούμενοι φυλακίζονταν σε «υπερπλήρεις στρατώνες χωρίς κατάλληλες συνθήκες», όπου «σχεδόν όλοι οι αιχμάλωτοι πολέμου έπασχαν από δυσεντερία» και πολλοί λιμοκτονούσαν, ανέφερε στη συνεδρίαση του ΟΗΕ.
Ο Ουκρανός Γκαρσία, ο πατέρας του οποίου είναι από την Κούβα, είπε ότι οι φρουροί τον είχαν βάλει στο στόχαστρο ειδικά λόγω του λατινοαμερικανικού του ονόματος, κατηγορώντας τον ότι ήταν «μισθοφόρος και Αμερικανός κατάσκοπος».
Η Τατάρα ακτιβίστρια από την Κριμαία Λένιγιε Ουμέροβα, η οποία αφέθηκε ελεύθερη σε ανταλλαγή αιχμαλώτων πολέμου το 2024, δήλωσε ότι συνελήφθη όταν προσπάθησε να επισκεφθεί τον πατέρα της που ήταν σοβαρά άρρωστος στην Κριμαία.
Η ίδια περιέγραψε ότι πέρασε από «επτά εγκαταστάσεις κράτησης» γεγονός που χαρακτήρισε ως «καρουσέλ δίωξης» και κατηγόρησε τη Ρωσία ότι κάνει βασανιστήρια στους Ουκρανούς αιχμαλώτους.
Ο Ολέγκ Γκούσιν, από το Κέντρο Συντονισμού της ουκρανικής κυβέρνησης για τη μεταχείριση των αιχμαλώτων πολέμου, δήλωσε ότι Ουκρανοί αιχμάλωτοι «δολοφονήθηκαν και βασανίστηκαν» κατά τη διάρκεια της κράτησής τους.
Ο ίδιος ανέφερε ότι το Κίεβο έχει εντοπίσει «περισσότερα από 300 κέντρα κράτησης» στη Ρωσία και στα κατεχόμενα ουκρανικά εδάφη και αυτό ενώ περισσότεροι από 9.000 Ουκρανοί έχουν επιστρέψει μέσω των ανταλλαγών, «χιλιάδες» παραμένουν υπό ρωσική αιχμαλωσία.
Ο επιτετραμμένος της Ουκρανίας, Βολόντιμιρ Παβλιτσένκο, ζήτησε να ασκηθεί μεγαλύτερη διεθνή πίεση κατά της Ρωσίας, όπως και να λογοδοτήσει η ίδια για τη μεταχείριση των κρατουμένων.
«Εκτεταμένα και συστηματικά βασανιστήρια»
Η αναπληρώτρια γενική γραμματέας του ΟΗΕ για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα, Κλαούντια Φουέντες Χούλιο, δήλωσε ότι η παρακολούθηση από τον ΟΗΕ έδειξε ότι «συνεχίζονται οι εκτεταμένες και συστηματικές πράξεις βασανιστηρίων και κακομεταχείρισης των Ουκρανών αιχμαλώτων πολέμου και των κρατουμένων πολιτών από τις αρχές της Ρωσικής Ομοσπονδίας», συμπεριλαμβανομένης της σεξουαλικής βίας
Από τον Φεβρουάριο του 2022, το Γραφείο του Ύπατου Αρμοστή του ΟΗΕ για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα είχε καταγράψει την εκτέλεση 129 Ουκρανών αιχμαλώτων πολέμου στις αρχές της αιχμαλωσίας τους, καθώς και τον θάνατο 48 ατόμων υπό κράτηση, ο οποίος οφειλόταν σε βασανιστήρια, άρνηση ιατρικής περίθαλψης ή άλλες απάνθρωπες συνθήκες κράτησης, ανέφερε η ίδια.
Είπε επίσης ότι το 95% των Ουκρανών αιχμαλώτων πολέμου που ρωτήθηκαν ανέφεραν ότι υπέστησαν βασανιστήρια ή κακομεταχείριση.
Η ίδια ανέφερε ότι περισσότεροι από τις μισούς ανέφεραν ότι υπέστησαν σεξουαλική βία, συμπεριλαμβανομένων «βιασμό, ομαδικό βιασμό, ξυλοδαρμό ενώ το θύμα είναι γυμνό, χτυπήματα στα γεννητικά όργανα, ηλεκτροσόκ στα γεννητικά όργανα και στις θηλές, καθώς και εξευτελιστική μεταχείριση σεξουαλικού χαρακτήρα».
Είπε ότι ο ΟΗΕ είχε λάβει «αξιόπιστες μαρτυρίες για σοβαρούς ξυλοδαρμούς με αντικείμενα όπως γκλομπ, βαριές ζώνες και ξύλα, ηλεκτροσόκ, επιθέσεις από σκύλους, εικονικές εκτελέσεις και άλλες μορφές βασανιστηρίων».
Η Φουέντες Χούλιο ανέφερε ότι το Γραφείο του Ύπατου Αρμοστή των Ηνωμένων Εθνών για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα (OHCHR) είχε επίσης καταγράψει περιπτώσεις βασανιστηρίων και κακομεταχείρισης Ρώσων αιχμαλώτων πολέμου και αιχμαλώτων από τρίτες χώρες που κρατούνται από την Ουκρανία, αλλά «σε μια ουσιαστικά διαφορετική κλίμακα».
Ανέφερε ότι περίπου οι μισοί από τους Ρώσους αιχμαλώτους και τους αιχμαλώτους από τρίτες χώρες που ερωτήθηκαν ανέφεραν περιστατικά κακομεταχείρισης κατά τα αρχικά στάδια της αιχμαλωσίας τους.
Πηγή: ΑΠΕ – ΜΠΕ
