Σε μια ιδιαίτερα εύθραυστη συγκυρία για τη Μέση Ανατολή, οι συνομιλίες μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν στη Γενεύη ολοκληρώθηκαν για σήμερα με την καταγραφή «σημαντικής προόδου», σύμφωνα με τον υπουργό Εξωτερικών του Ομάν που είναι ο μεσολαβητής, την ώρα που αμερικανικές πηγές κάνουν λόγο για «απογοήτευση» από τη στάση της Τεχεράνης.
Παράλληλα, το Ισραήλ προετοιμάζεται για ενδεχόμενη κατάρρευση των διαπραγματεύσεων και στρατιωτική κλιμάκωση.
Ο υπουργός Εξωτερικών του Ομάν, Μπαντρ μπιν Χαμάντ αλ Μπουσαϊντί, δήλωσε ότι οι συνομιλίες κατέγραψαν «σημαντική πρόοδο», επισημαίνοντας πως οι αντιπροσωπείες θα επιστρέψουν στις πρωτεύουσές τους για περαιτέρω διαβουλεύσεις. Οι τεχνικές συζητήσεις αναμένεται να συνεχιστούν την επόμενη εβδομάδα στη Βιέννη, πόλη με ιδιαίτερο συμβολισμό λόγω του ρόλου της στις προηγούμενες διαπραγματεύσεις για το ιρανικό πυρηνικό πρόγραμμα.
Κατά τη διάρκεια της ημέρας, οι συνομιλίες διακόπηκαν προσωρινά, πριν επαναληφθούν στην κατοικία του πρέσβη του Ομάν. Ιρανός αξιωματούχος, μιλώντας στο Reuters, ανέφερε ότι υπάρχει περιθώριο για ένα «πλαίσιο συμφωνίας», υπό την προϋπόθεση ότι η Ουάσινγκτον θα διαχωρίσει τα «πυρηνικά από τα μη πυρηνικά ζητήματα». Παραδέχθηκε, ωστόσο, ότι παραμένουν «κενά που πρέπει να γεφυρωθούν».
Το βασικό αγκάθι φαίνεται να είναι η επιμονή των ΗΠΑ να εντάξουν στο τραπέζι και το πρόγραμμα βαλλιστικών πυραύλων της Τεχεράνης, κάτι που η ιρανική πλευρά απορρίπτει κατηγορηματικά.
Η αμερικανική «απογοήτευση»
Την ίδια ώρα, ο ιστότοπος Axios μετέδωσε ότι οι απεσταλμένοι των ΗΠΑ, Τζάρεντ Κούσνερ και Στιβ Γουίτκοφ, εμφανίστηκαν «απογοητευμένοι» από όσα άκουσαν κατά την πρωινή διαπραγμάτευση από τον Ιρανό υπουργό Εξωτερικών.
Παρά τη δημόσια αισιοδοξία περί «δημιουργικών και θετικών ιδεών», η εικόνα που διαμορφώνεται είναι διττή: από τη μία πλευρά, διαφαίνεται πρόθεση να συνεχιστεί η διαδικασία· από την άλλη, η ουσία των διαφορών παραμένει βαθιά.
Ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ έχει επανειλημμένα προειδοποιήσει ότι εάν δεν υπάρξει συμφωνία, δεν αποκλείεται στρατιωτική δράση. Ήδη, οι ΗΠΑ έχουν ενισχύσει τη στρατιωτική τους παρουσία στην περιοχή με ανάπτυξη μαχητικών αεροσκαφών, αεροπλανοφόρων με συνοδεία πολεμικών πλοίων, αντιτορπιλικών και καταδρομικών, σε μια προσπάθεια άσκησης πίεσης προς την Τεχεράνη.
Ο υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο χαρακτήρισε «μείζον πρόβλημα» την άρνηση του Ιράν να συζητήσει το βαλλιστικό του πρόγραμμα, υπογραμμίζοντας ότι οι πύραυλοι αυτοί απειλούν τη σταθερότητα της περιοχής.
Το Ισραήλ με το «δάχτυλο στη σκανδάλη»
Την ώρα που η διπλωματία επιχειρεί να κερδίσει χρόνο, το Ισραήλ εμφανίζεται να προετοιμάζεται για το ενδεχόμενο αποτυχίας των συνομιλιών. Σύμφωνα με ισραηλινά μέσα, όπως το Ynet και το Channel 12, το Τελ Αβίβ εκτιμά ότι σε περίπτωση αμερικανικού πλήγματος κατά του Ιράν, θα υπάρξει ευρύτερη περιφερειακή εμπλοκή, με τη συμμετοχή της Χεζμπολάχ και των Χούθι στην Υεμένη.
Νωρίτερα σήμερα, ο ισραηλινός στρατός έπληξε οκτώ στρατόπεδα της Δύναμης Ραντβάν στον Λίβανο, σε μια κίνηση προληπτικής ετοιμότητας. Ισραηλινοί αξιωματούχοι κάνουν λόγο για «στιγμή της αλήθειας», εφόσον το Ιράν δεν αποδεχθεί τις αμερικανικές απαιτήσεις.
Κατά ορισμένες εκτιμήσεις, ο Τραμπ θα προτιμούσε ένα περιορισμένο στρατιωτικό πλήγμα με στόχο την επαναφορά της Τεχεράνης στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων. Ωστόσο, το Ισραήλ προετοιμάζεται και για το πιο δραματικό σενάριο: μια ευρείας κλίμακας επίθεση που θα μπορούσε να αναδιαμορφώσει τον γεωπολιτικό χάρτη της Μέσης Ανατολής.
Η καταγραφή «προόδου» και η συνέχιση των τεχνικών συνομιλιών στη Βιέννη αφήνουν ανοιχτό το παράθυρο της διπλωματίας. Όμως η αμερικανική απογοήτευση, οι επιμονές για διεύρυνση της ατζέντας και η στρατιωτική κινητικότητα στην περιοχή συνθέτουν ένα σκηνικό έντασης με απρόβλεπτες εξελίξεις. Ιδιαίτερα αν αναλογιστεί κανείς ότι παρόμοιο σκηνικό διπλωματίας είχε «στηθεί» και τον Ιούνιο του 2025, πριν τα συντριπτικά αμερικανικά πλήγματα στις πυρηνικές εγκαταστάσεις του Ιράν.