Μετά την επίσημη καταγγελία της για την αποτυχημένη επίθεση με drone στο αεροδρόμιο της Λειψίας την 1η Σεπτεμβρίου, η γερμανική κυβέρνηση δεσμεύτηκε για τη λήψη αντιποίνων κατά της Μόσχας. Στο επίκεντρο βρίσκεται η αυστηρότερη διαχείριση του ρωσικού «σκιώδους στόλου», ο οποίος αποτελείται από παλαιά, πλημμελώς συντηρημένα και ανεπαρκώς ασφαλισμένα πετρελαιοφόρα αδιαφανούς ιδιοκτησίας, τα οποία η Ρωσία αξιοποιεί για την παράκαμψη των δυτικών κυρώσεων, αναφέρει ρεπορτάζ της DW.
Ωστόσο, η δέσμευση τέτοιων σκαφών παραμένει περίπλοκη, καθώς το διεθνές ναυτικό δίκαιο προστατεύει την ελευθερία της εμπορικής ναυσιπλοΐας, όπως εξηγεί ο Γιούλιαν Πάβλακ από το SWP στο Βερολίνο. «Η μεταφορά αυτών των αγαθών στην ανοιχτή θάλασσα δεν είναι από μόνη της παράνομη», διευκρινίζει ο ειδικός, προσθέτοντας πως το πρόβλημα έγκειται στη διασύνδεση τμημάτων του στόλου με υβριδικές δραστηριότητες, όπως δολιοφθορές, κατασκοπεία και επιχειρήσεις drones.
Η Σάρα Νάνι, εκπρόσωπος των Πρασίνων για θέματα ασφάλειας, επικρίνει τη γερμανική κυβέρνηση για αδράνεια, υποστηρίζοντας ότι η Ρωσία χρηματοδοτεί μέσω αυτών των πλοίων τον πόλεμο στην Ουκρανία και την επιθετικότητά της προς την Ευρώπη. Κατά την ίδια, η άρνηση λήψης μέτρων λόγω τεχνικών ή νομικών κωλυμάτων αποτελεί λανθασμένη πολιτική επιλογή.
Παραδείγματα και ασφάλεια στη θάλασσα
Σε αντίθεση με το Βερολίνο, άλλες χώρες έχουν υιοθετήσει δυναμικότερη στάση. Η Φινλανδία, για παράδειγμα, είχε θέσει υπό κράτηση το δεξαμενόπλοιο «Eagle S» στα τέλη του 2024, μετά από ζημιά που προκάλεσε στο καλώδιο Estlink 2. Παρά την κατοπινή δικαστική απόρριψη των κατηγοριών, ο Σένκε Μάραχρενς από το Πανεπιστήμιο του Κιέλου εκτιμά ότι η κίνηση αυτή έστειλε ένα «σαφές μήνυμα στην άλλη πλευρά: ξέρουμε τι κάνετε και σας σταματάμε».
Αντίστοιχη αυστηροποίηση έχουν επιδείξει το Ηνωμένο Βασίλειο, η Γαλλία και η Σουηδία, με την τελευταία να επιθεωρεί πλοία για πλαστά έγγραφα, ελλιπή ασφάλιση ή περιβαλλοντικές παραβιάσεις.
Ενώ πολλοί φοβούνται κλιμάκωση με το ΝΑΤΟ, ο Γιοχάνες Πέτερς από το Πανεπιστήμιο του Κιέλου χαρακτηρίζει τους φόβους αυτούς αβάσιμους, επισημαίνοντας ότι η Ρωσία απέφυγε την αντιπαράθεση όπου οι χώρες ενέτειναν τους ελέγχους. Ο Πάβλακ, ωστόσο, προειδοποιεί για υπαρκτούς κινδύνους, όπως η συνοδεία από ρωσικά πολεμικά πλοία ή η παρουσία ενόπλων πληρωμάτων που συνδέονται με μισθοφορικές ομάδες.
Ο στόχος της οικονομικής πίεσης
Ο Πέτερς υπογραμμίζει ότι οι επιθεωρήσεις δεν θα καταργήσουν το σύστημα, αλλά αποσκοπούν στην αύξηση του λειτουργικού κόστους και της αβεβαιότητας για τη Μόσχα.
«Εάν αντί για τρία πλοία την ημέρα μπορεί να πλεύσει μόνο ένα, αυτό μεταφράζεται σε απώλειες εκατοντάδων εκατομμυρίων ευρώ την ημέρα», αναφέρει χαρακτηριστικά, τονίζοντας ότι η μείωση των εσόδων από το πετρέλαιο πλήττει άμεσα τη ρωσική πολεμική οικονομία.
Πηγή: DW / Κρίστοφ Χάσελμπαχ
