Ρούμπιο: Ο πρώτος όρος για συμφωνία με το Ιράν είναι να ανοίξουν τα Στενά του Ορμούζ

REUTERS/Evan Vucci

Οι ΗΠΑ πιστεύουν ότι ο ανώτατος ηγέτης του Ιράν Μοτζτάμπα Χαμενεΐ είναι «ζωντανός» και «εμπλέκεται ολοένα και περισσότερο» στη διακυβέρνηση της χώρας, δήλωσε σήμερα (2.06.2026) ο υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο, την ώρα που οι διαπραγματεύσεις για τον τερματισμό του πολέμου δείχνουν στάσιμες.

«Πιστεύω ότι υπάρχουν ενδείξεις που δείχνουν ότι εμπλέκεται ολοένα και περισσότερο, σε κάποιο βαθμό, μολονότι όλες οι επικοινωνίες του γίνονται γραπτώς και μέσω τρίτων» είπε ο Ρούμπιο μιλώντας στην Επιτροπή Εξωτερικών Υποθέσεων της Γερουσίας.

Ο Ρούμπιο είπε στους γερουσιαστές ότι το Ιράν έχει συμφωνήσει να διαπραγματευτεί ορισμένες πλευρές του πυρηνικού προγράμματός του, το οποίο αρνιόταν προηγουμένως να συζητήσει. Σημείωσε ωστόσο ότι δεν υπάρχουν εγγυήσεις ότι οι συνομιλίες θα οδηγήσουν σε συμφωνία για τον τερματισμό του αμερικανοϊσραηλινού πολέμου στο Ιράν.

Η κορυφαία προϋπόθεση, είπε, είναι να ανοίξουν τα Στενά του Ορμούζ. «Το Ιράν πρέπει να ανακοινώσει με σαφήνεια ότι το Ορμούζ είναι πλέον ανοιχτό», καθώς και να δεσμευτεί ότι θα διαπραγματευτεί την τύχη των αποθεμάτων εμπλουτισμένου ουρανίου που διαθέτει, πρόσθεσε. Ωστόσο, η κυβέρνηση Τραμπ δεν έχει προσφέρει στο Ιράν κάποια χαλάρωση των κυρώσεων σε αντάλλαγμα μόνο για το άνοιγμα των Στενών του Ορμούζ. Η χαλάρωση των κυρώσεων θα εξαρτηθεί από το αν η Τεχεράνη πληροί τις προϋποθέσεις σε ό,τι αφορά το πυρηνικό πρόγραμμά της.

Ο επικεφαλής της αμερικανικής διπλωματίας υποστήριξε ότι η «συμβατική» αμυντική ασπίδα του Ιράν έχει διαβρωθεί σημαντικά από τον πόλεμο, ωστόσο η Τεχεράνη εξακολουθεί να διαθέτει πολλά μη επανδρωμένα αεροσκάφη.

Η σημερινή κατάθεση του Ρούμπιο, ο οποίος είναι και σύμβουλος εθνικής ασφάλειας του Τραμπ, είναι η πρώτη που γίνεται δημοσίως. Όπως και άλλα μέλη της κυβέρνησης, μέχρι τώρα έχει μιλήσει μόνο κεκλεισμένων των θυρών σε μέλη του Κογκρέσου για τον πόλεμο στο Ιράν. Ο υπουργός Εξωτερικών θα δώσει άλλες τρεις δημόσιες καταθέσεις σήμερα και αύριο.

Ο Ρούμπιο ήταν γερουσιαστής (εκπροσωπούσε τη Φλόριντα) μέχρι τον Ιανουάριο του 2025 και οι πρώην συνάδελφοί του εξέφρασαν την ελπίδα ότι θα τους παρουσιάσει μια στρατηγική για τον τερματισμό του πολέμου.

Η Δημοκρατική Τζιν Σαχίν, το κορυφαίο στέλεχος των Δημοκρατικών στην Επιτροπή Εξωτερικών Υποθέσεων, εξαπέλυσε επίθεση στον υπουργό επειδή δεν έχει ενημερώσει το Κογκρέσο για τα σχέδια της κυβέρνησης. «Όταν μιλώ με τους ψηφοφόρους μου, ζητούν οικονομική στήριξη στο εσωτερικό (των ΗΠΑ), όχι αλλαγή καθεστώτος στην Αβάνα ή το Καράκας ή την Τεχεράνη», είπε.

Η συμφωνία πώλησης όπλων στην Ταϊβάν «εξετάζεται ακόμη»

Ο επικεφαλής της αμερικανικής διπλωματίας μίλησε και για την Ταϊβάν, δηλώνοντας ότι «εξετάζεται ακόμη» η σύμβαση πώλησης όπλων, διαβεβαιώνοντας ωστόσο ότι η πολιτική των ΗΠΑ απέναντι στο νησί «δεν έχει αλλάξει».

«Υπάρχει μια δεύτερη πώληση σε εξέλιξη και νομίζω ότι σε αυτήν αναφέρεστε, ύψους 14 δισεκ. δολαρίων, η οποία εξετάζεται ακόμη», είπε ο Ρούμπιο όταν ρωτήθηκε από γερουσιαστές.

«Δεν υπάρχει καμία αλλαγή στην αμερικανική πολιτική απέναντι στην Ταϊβάν», επέμεινε, λίγες εβδομάδες μετά την επίσκεψη που πραγματοποίησε ο πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ στο Πεκίνο.

Ο Αμερικανός πρόεδρος επιφυλάχθηκε να απαντήσει για τις παραδόσεις όπλων που επιθυμεί η Ταϊπέι, δηλώνοντας μετά την επίσκεψή του στην Κίνα ότι είναι «ένα σημαντικό διαπραγματευτικό χαρτί» απέναντι στο Πεκίνο.

«Είναι προφανές νομίζω ότι η κινεζική πλευρά θα ήθελε μια αλλαγή (στη στάση των ΗΠΑ) αλλά δεν υπάρχει καμία αλλαγή», πρόσθεσε ο Ρούμπιο. Υπενθύμισε επίσης ότι τον περασμένο Δεκέμβριο οι ΗΠΑ ενέκριναν μια σύμβαση πώλησης όπλων, ύψους 11, 1 δισεκ. δολαρίων, «τη σημαντικότερη που έχει γίνει ποτέ, μια κολοσσιαία αγορά» από την Ταϊβάν.

Οι ΗΠΑ δεν αναγνωρίζουν, επισήμως, την Ταϊβάν, αλλά δεσμεύονται νομικά να της παράσχουν αμυντικά μέσα. Η Κίνα θεωρεί το νησί δικό της έδαφος και δεν αποκλείει το ενδεχόμενο προσφυγής στη βία για να το καταλάβει.

Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ, Reuters, AFP