Οι Κούρδοι μαχητές στην βόρεια Συρία βρίσκονται αντιμέτωποι με την επίθεση των ένοπλων ομάδων που υποστηρίζονται από την Τουρκία και φοβούνται ότι οι νέες αρχές της Δαμασκού θα βάλουν τέλος στο καθεστώς αυτονομίας των περιοχών τους που τόσο ακριβά αποκτήθηκε.
Καταπιεσμένοι επί δεκαετίες, οι Κούρδοι επωφελήθηκαν από την αποδυνάμωση της κεντρικής εξουσίας με τον πόλεμο στην Συρία για να ανακηρύξουν «ομόσπονδη περιοχή» προκαλώντας την εχθρότητα της γειτονικής Τουρκίας.
Όταν ο συνασπισμός των ανταρτικών οργανώσεων εξαπέλυσε στις 27 Νοεμβρίου 2024 την αστραπιαία επίθεση εκκινώντας από την βόρεια Συρία για να φθάσει μέσα σε διάστημα μόλις δώδεκα ημερών στην κατάληψη της Δαμασκού και την πτώση του Μπασάρ αλ-Ασαντ και του καθεστώτος του, οι φιλοτουρκικές ένοπλες οργανώσεις εξαπέλυσαν από την πλευρά τους παράλληλη επίθεση κατά των κουρδικών δυνάμεων.
Η νέα ηγεσία στη Δαμασκό
Κατέλαβαν τον στρατηγικό θύλακα του Ταλ Ριφάατ και το Μανμπίτζ, ζώνη που κατοικείται κυρίως από Αραβες. Ταλ Ριφάατ και Μανμπίτζ ανήκουν στην «ζώνη ασφαλείας» πλάτους 30 χιλιομέτρων, την οποία η Τουρκία θέλει να δημιουργήσει κατά μήκος των συνόρων της με την Συρία. Αμερικανική μεσολάβηση επέτρεψε την συμφωνία για εκεχειρία, αλλά οι κουρδικές δυνάμεις κατηγορούν τις φιλοτουρκικές πολιτοφυλακές ότι την παραβιάζουν.
Οι Κούρδοι της Συρίας, και συγκεκριμένα οι Μονάδες Προστασίας του Κουρδικού Λαού (YPG), είναι η βασική συνιστώσα των Συριακών Δημοκρατικών Δυνάμεων (SDF) και αποτέλεσαν την αιχμή του δόρατος στην μάχη κατά του Ισλαμικού Κράτους.
Ο ρόλος και η στάση των Κούρδων
Οι SDF έχουν συμμαχικούς δεσμούς με τις Ηνωμένες Πολιτικές και άλλες δυτικές χώρες, όπως η Γαλλία. Πρόσφατα το Παρίσι ανακοίνωσε ότι η πολιτική μετάβαση στην Συρία απαιτεί να διασφαλισθεί ότι θα εκπροσωπηθούν οι SDF. Σύμφωνα με την Άγκυρα, PKK, SDF και YPG είναι τρομοκρατικές οργανώσεις.
Οι ΗΠΑ και οι σύμμαχοί τους δεν θεωρούν τις SDF και YPG τρομοκρατικές οργανώσεις. Οι Συριακές Δημοκρατικές Δυνάμεις κατηγορούν τις φιλοτουρκικές πολιτοφυλακές ότι προετοιμάζονται για επίθεση κατά της πόλης του Κομπάνι. Η πόλη του Κομπάνι με κυρίως κουρδικό πληθυσμό αναδείχθηκε σε σύμβολο του αγώνα κατά των τζιχαντιστών. Εκεί γνώρισαν την πρώτη τους ήττα πριν ηττηθούν οριστικά το 2019.
Την Τρίτη, ο Μάζλουμ Αμπντί, επικεφαλής των Συριακών Δημοκρατικών Δυνάμεων, πρότεινε την δημιουργία «αποστρατιωτικοποιημένης ζώνης» στο Κομπάνι.
Η Άγκυρα, η οποία εκτός των φιλοτουρκικών πολιτοφυλακών διαθέτει δύναμη 16.000-18.000 στρατιωτών στο συριακό έδαφος, σύμφωνα με εκπρόσωπο του τουρκικού υπουργείου Αμυνας, δηλώνει ότι οι στρατιωτικές της δυνάμεις θα παραμείνουν σε ετοιμότητα για πιθανή επιχείρηση «ανατολικά του Ευφράτη», όσο οι κούρδοι μαχητές δεν καταθέτουν τα όπλα.
Πάντως, ο Τούρκος υπουργός Εξωτερικών δήλωσε ότι ο στρατός της άγκυρας δεν έχει κανέναν λόγο να επέμβει, αν η νέα ηγεσία στην Δαμασκό «ασχοληθεί σωστά με το πρόβλημα αυτό». Σύμφωνα με τους παρατηρητές, η Τουρκία προσπαθεί να εκμεταλλευθεί την αλλαγή ηγεσίας στην Συρία για να αποδυναμώσει και να απομακρύνει όσο μακρύτερα γίνεται από τα σύνορά της τους Κούρδους μαχητές, τους οποίους χαρακτηρίζει «τρομοκράτες».
Η τουρκική απειλή
Κατά το διάστημα 2016-2019, η Τουρκία, μέλος του ΝΑΤΟ, διεξήγαγε τρεις μεγάλης κλίμακας πολεμικές επιχειρήσεις στην βόρεια Συρία κατά του Ισλαμικού Κράτους και κατά των Μονάδων Προστασίας του Κουρδικού Λαού (YPG). Έκτοτε, η Άγκυρα έχει τον έλεγχο τεράστιων ζωνών στην τουρκοσυριακή μεθόριο.
Οι Κούρδοι της Συρίας έχουν πραγματοποιήσει πολλές κινήσεις καλής θέλησης προς την νέα συριακή ηγεσία, φοβούμενοι για το μέλλον της περιορισμένης αυτονομίας τους. Υιοθέτησαν την συριακή σημαία της ανεξαρτησίας, που πλέον κυματίζει στην Δαμασκό. Η ημιαυτόνομη κουρδική διοίκηση ανακοίνωσε την κατάργηση των δασμών και άλλων φόρων ανάμεσα στις ζώνες που ελέγχει και την υπόλοιπη Συρία.
Ο στρατιωτικός ηγέτης της οργάνωσης Χαγιάρ Ταχρίρ αλ-Σαμ, ο Μουρχάφ Αμπού Κάσρα, δήλωσε την Τρίτη ότι η νέα συριακή ηγεσία θέλει να επεκτείνει την εξουσία της στις κουρδικές ζώνες και ότι δεν αναγνωρίζει τον «φεντεραλισμό». «Η περιοχή που σήμερα ελέγχεται από τις Συριακές Δημοκρατικές Δυνάμεις θα περιέλθει στην νέα ηγεσία της χώρας», ξεκαθάρισε.
Με πληροφορίες από: ΑΠΕ – ΜΠΕ / Φωτογραφίες Reuters
