Η Σαουδική Αραβία ανακοίνωσε μια σειρά νέων αναπτυξιακών προγραμμάτων για τη νότια Υεμένη, αξίας περίπου 500 εκατ. δολαρίων, σε περιοχές που εδώ και καιρό βρίσκονταν υπό την επιρροή των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων και των αυτονομιστών του Συμβουλίου Μετάβασης του Νότου.
Χθες Τετάρτη ο Σαουδάραβας υπουργός Άμυνας Χαλίντ μπιν Σαλμάν συναντήθηκε με τον επικεφαλής της διεθνώς αναγνωρισμένης κυβέρνησης της Υεμένης και μέλη του Προεδρικού Συμβουλίου προκειμένου να τους επαναβεβαιώσει για την υποστήριξη του Ριάντ, σύμφωνα με ανάρτησή του στο Χ.
Στην ίδια ανάρτηση ο υπουργός ανέφερε ότι η Σαουδική Αραβία θα προχωρήσει σε έργα – όπως η κατασκευή νοσοκομείων, σχολείων και δρόμων – και θα προσφέρει βοήθεια σε 10 επαρχίες της Υεμένης με στόχο την αύξηση της παραγωγής ενέργειας.
Παράλληλα το Ριάντ θα κατασκευάσει τέμενος στο νησί Σοκότρα, το οποίο βρισκόταν μέχρι πρότινος υπό την επιρροή των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων.
Αφού απέτρεψε την προέλαση των Υεμενιτών αυτονομιστών, η Σαουδική Αραβία θα έχει τώρα το δύσκολο έργο να ενοποιήσει τις αντίπαλες φατρίες στη νότια Υεμένη και να στηρίξει οικονομικά τη χώρα, προκειμένου να εξαλείψει την επιρροή των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων και να κρατήσει σε απόσταση τους Χούθι και την αλ Κάιντα, εκτιμούν αναλυτές.
Περισσότερη από μια δεκαετία εμφυλίου πολέμου έχει αφήσει την Υεμένη διχασμένη μεταξύ των σιιτών ανταρτών Χούθι, που υποστηρίζονται από το Ιράν και ελέγχουν το βόρειο τμήμα της χώρας, και της κυβέρνησης που υποστηρίζεται από τη διεθνή κοινότητα, με τη βοήθεια ενός συνασπισμού υπό την ηγεσία της Σαουδικής Αραβίας στον νότο.
Ωστόσο πρόσφατα ήρθε στο φως η ρήξη εντός της κυβέρνησης, όταν συγκρούστηκαν δυνάμεις υποστηριζόμενες από το Ριάντ με άλλες που υποστηρίζονται από τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα.
Ωστόσο, οι φιλοσαουδαραβικές δυνάμεις, με την υποστήριξη αεροπορικών επιδρομών, κατάφεραν να απωθήσουν την προέλαση των αυτονομιστών του νότου που υποστηρίζονταν από το Άμπου Ντάμπι, το οποίο κατέληξε να αποσύρει τις τελευταίες του δυνάμεις από την Υεμένη, επιτρέποντας στη διεθνώς αναγνωρισμένη κυβέρνηση να ελέγχει το σύνολο του νότιου τμήματος της χώρας.
Τι συμβαίνει επί του πεδίου
Με την πρώτη ματιά, η Σαουδική Αραβία φαίνεται να πέτυχε μια καθαρή νίκη έναντι στον γείτονά της: οι σύμμαχοί της ελέγχουν πλέον ολόκληρο τον νότο και ο ηγέτης των αυτονομιστών Άινταρους αλ Ζουμπάιντι κατέφυγε στο Άμπου Ντάμπι, σύμφωνα με το Ριάντ.
Η κυβέρνηση, που για καιρό ήταν διχασμένη μεταξύ προσώπων φιλικών στα ΗΑΕ και προσώπων φιλικών στη Σαουδική Αραβία, αναδιαμορφώθηκε για να αποκλείσει υπουργούς που πρόσκεινται στο Άμπου Ντάμπι, ενώ οι στρατιωτικές δυνάμεις τέθηκαν υπό σαουδαραβική διοίκηση.
Παράλληλα, το Ριάντ προετοιμάζεται για συνομιλίες μεταξύ των ομάδων των αυτονομιστών του νότου με στόχο να αναδιαμορφώσει το πολιτικό τοπίο.
«Η Σαουδική Αραβία πέτυχε μια ταχεία τακτική επιτυχία», δήλωσε ο Σαουδάραβας αναλυτής Χεσάμ Αλγκάναμ από το Carnegie Endowment for International Peace.
Όμως τώρα το Ριάντ πρέπει να διαχειριστεί μόνο του τις διάφορες ομάδες και να χρηματοδοτήσει την Υεμένη, ένα κατεστραμμένο από τον πόλεμο κράτος, αναλαμβάνοντας μεταξύ άλλων το κόστος ανοικοδόμησης του νότου και τους μισθούς των ενόπλων δυνάμεων.
«Όλα αυτά θα είναι ένα βάρος» για το βασίλειο, εκτίμησε ο Φαρέα αλ Μουσλίμι, ειδικός στην Υεμένη στο Chatham House.
Παρά τη διάλυσή του, που ανακοινώθηκε από το Ριάντ, το Μεταβατικό Συμβούλιο του Νότου (STC) παραμένει δημοφιλές στην Υεμένη. Το Σάββατο χιλιάδες υποστηρικτές του αψήφισαν την απαγόρευση και διαδήλωσαν στο Άντεν, φωνάζοντας συνθήματα κατά της Σαουδικής Αραβίας.
Σύμφωνα με τον Αλγκανάμ, οι Σαουδάραβες γνωρίζουν ότι είναι δύσκολο να ενώσουν τις διάφορες ομάδες. Σύμφωνα με τον ίδιο, το Ριάντ επιθυμεί «η νότια Υεμένη να μην αποτελεί μέρος της σφαίρας επιρροής των Εμιράτων αλλά και να μην υπάρξει εκεί πολιτικό κενό το οποίο θα εκμεταλλευθούν οι Χούθι», ή και ακραίες οργανώσεις όπως «η αλ Κάιντα».
Σκληρό πλήγμα για τα Εμιράτα;
Μετά την απόσυρση των δυνάμεών τους, τα Εμιράτα «άφησαν την υπόθεση της Υεμένης στη Σαουδική Αραβία», δήλωσε Υεμενίτης αξιωματούχος που θέλησε να διατηρήσει την ανωνυμία του στο AFP.
Το Συμβούλιο Μετάβασης του Νότου (STC) είχε εδραιώσει εδώ και χρόνια την εξουσία του κατά μήκος των νότιων ακτών της Υεμένης, με την υποστήριξη των Εμιράτων. Αλλά η Υεμένη δεν είναι η μοναδική ζώνη επιρροής του Αμπού Ντάμπι, υπογράμμισε ο αναλυτής Αμπντουλχαλέκ.
Το Αμπού Ντάμπι έχει συμφέροντα και στην απέναντι πλευρά του κόλπου του Άντεν, στη Σομάλιλαντ που έχει κηρύξει μονομερώς την ανεξαρτησία της από τη Σομαλία και πρόσφατα αναγνωρίστηκε ως ανεξάρτητο κράτος από το Ισραήλ.
«Η Υεμένη δεν ήταν παρά ένα κομμάτι ανάμεσα σε πολλά στο ευρύ δίκτυο συμμάχων που διαθέτουμε. Τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα είναι μια αναδυόμενη περιφερειακή δύναμη και αυτό δεν πρόκειται να αλλάξει απλώς και μόνο επειδή αποχωρήσαμε από την Υεμένη», εκτίμησε ο Αμπντουλά.
Ποια θα είναι η επίπτωση στις σχέσεις Ριάντ- Αμπού Ντάμπι;
Η σύγκρουση στην Υεμένη έχει υποδαυλίσει τις εντάσεις μεταξύ των δύο πετρελαϊκών μοναρχιών, οι οποίες επενέβησαν από κοινού στη χώρα το 2015 για να αντιμετωπίσουν τους σιιίτες Χούθι στο πλαίσιο ενός στρατιωτικού συνασπισμού.
Ωστόσο, οι δύο γείτονες υποστηρίζουν έκτοτε αντίπαλες ομάδες στην Υεμένη, αλλά και σε άλλες χώρες, όπως στο Σουδάν.
Αυτή η διπλωματική κρίση είναι η σημαντικότερη στον Κόλπο από το 2017, όταν τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα και η Σαουδική Αραβία μποϊκοτάρισαν το Κατάρ λόγω των δεσμών του με τους Αδελφούς Μουσουλμάνους και το Ιράν.
Μετά την προέλαση των αυτονομιστών στην Υεμένη, τα σαουδαραβικά μέσα ενημέρωσης δεν παραλείπουν να επικρίνουν τα Εμιράτα.
«Δε νομίζω ότι η κρίση μπορεί να ξεπεραστεί σύντομα (…) για τον απλό λόγο ότι είναι ιδιαίτερα δημόσια», σημείωσε ο Μουσλίμι.
Πηγή: ΑΠΕ – ΜΠΕ, AFP, Reuters
