Την άνοιξη που μας πέρασε, στα ύδατα της Αρκτικής πλησίον του αρχιπελάγους Σβάλμπαρντ, συμμαχικές δυνάμεις του ΝΑΤΟ εντόπισαν ρωσικά υποβρύχια σε εκπαιδευτική δραστηριότητα.
Σύμφωνα με δύο δυτικούς αξιωματούχους, τα σκάφη προσομοίαζαν την ανάπτυξη ενός απόρρητου όπλου, το οποίο έχει σχεδιαστεί για την εξουδετέρωση κρίσιμων υποθαλάσσιων καλωδίων χωρίς να αφήνει ίχνη, αναφέρει το πρακτορείο Reuters σε αποκλειστικό ρεπορτάζ του.
Η επιχείρηση διεξήχθη από τη ρωσική διεύθυνση υποθαλάσσιου πολέμου GUGI, χρησιμοποιώντας υποβρύχια βαθέων υδάτων. Μια κοινή επιχείρηση της Βρετανίας, της Νορβηγίας και των ΗΠΑ εντόπισε τα ρωσικά πλοία, εμποδίζοντάς τα να ολοκληρώσουν την άσκησή τους, με αποτέλεσμα τα σκάφη να αποχωρήσουν από την περιοχή.
«Η Ρωσία δεν κατέστρεψε κανένα καλώδιο. Η άσκησή της επικεντρώθηκε στην προσομοίωση της ανάπτυξης της τεχνολογίας σε περίπτωση σύγκρουσης με το ΝΑΤΟ, δήλωσαν οι αξιωματούχοι. Αρνήθηκαν να δώσουν λεπτομέρειες για το πώς λειτουργεί η τεχνολογία», σημειώνει το ρεπορτάζ του Reuters.
Αν και η Βρετανία και η Νορβηγία είχαν ανακοινώσει τον Απρίλιο τον εντοπισμό ρωσικής δραστηριότητας, η εμπλοκή των ΗΠΑ και η φύση του νέου όπλου δεν είχαν γίνει προηγουμένως γνωστές.
Κλιμάκωση εντάσεων και κίνδυνοι
Αμερικανοί αναλυτές εκφράζουν ανησυχία ότι η Ρωσία ενδέχεται να θέσει σε δοκιμασία το Άρθρο 5 του ΝΑΤΟ, με την καταστροφή υποθαλάσσιων καλωδίων να αποτελεί πιθανό μέρος αυτής της στρατηγικής. Τα καλώδια αυτά, ζωτικής σημασίας για το διαδίκτυο και τις οικονομικές συναλλαγές, περιλαμβάνουν δύο οπτικές ίνες 1.400 χιλιομέτρων που συνδέουν το Σβάλμπαρντ με τη Νορβηγία, μεταφέροντας δεδομένα από τον σταθμό SvalSat της NASA.
Το ρωσικό υπουργείο Άμυνας δεν απάντησε σε αίτημα για σχολιασμό, ενώ το Κρεμλίνο αρνείται συστηματικά τις κατηγορίες περί δολιοφθορών. Παράλληλα, ο διευθυντής της CIA, Τζον Ράτκλιφ, επισκέφθηκε τη Μόσχα τον Αύγουστο, «εν μέρει για να προειδοποιήσει τη Ρωσία να μην κλιμακώσει τις επιχειρήσεις δολιοφθοράς στην Ευρώπη», αναφέρει το Reuters επικαλούμενο δύο άτομα που γνωρίζουν το θέμα.
Ο Νορβηγός υπουργός Άμυνας, Τόρε Σάντβικ, δήλωσε σχετικά: «Μέσω της κοινής μας επιχείρησης, στείλαμε ένα σαφές μήνυμα στη Ρωσία ότι δεν μπορούν να λειτουργούν κρυφά» και συμπλήρωσε: «Έχουμε καταστήσει κατηγορηματικά σαφές στις ρωσικές αρχές ότι οποιαδήποτε προσπάθεια στόχευσης των κρίσιμων υποδομών μας θα εντοπιστεί και θα αντιμετωπιστεί με συνέπειες».
Ευπάθεια υποδομών
Η ανησυχία για τις υποθαλάσσιες υποδομές έχει ενταθεί μετά τις εκρήξεις στους αγωγούς Nord Stream το 2022. Από το 2023, παρατηρείται αυξημένη δραστηριότητα πλοίων που χαρτογραφούν ευαίσθητες περιοχές, μια πρακτική γνωστή ως drifting.
Σύμφωνα με την εταιρεία ανάλυσης Windward, στη Βαλτική Θάλασσα καταγράφηκαν ζημιές ή κοπές σε τουλάχιστον 11 υποθαλάσσια καλώδια μεταξύ Οκτωβρίου 2023 και τέλους του 2025.
Ο Bruce Jones από το Brookings Institution επισήμανε ότι η Ευρώπη αύξησε δραματικά την εξάρτησή της από τέτοιες υποδομές, ενώ ταυτόχρονα μείωσε την ικανότητα προστασίας τους. «Ανοικοδομείται καθυστερημένα τώρα, ενόψει μιας αυξανόμενης ρωσικής απειλής», κατέληξε.
Πηγή: Reuters / Gram Slattery, Sarah McFarlane
