Σαν σήμερα το 1912, το αντιτορπιλικό «»Ιέραξ»», υπό τον κυβερνήτη Αντώνιο Βρατσάνο, απελευθερώνει με άγημά του τα Ψαρά. Την ίδια μέρα, Σώμα Προσκόπων υπό τον οπλαρχηγό του Μακεδονικού Αγώνα καπετάν Γιαγκλή διώχνει την τουρκική φρουρά της Νιγρίτας, απελευθερώνει την πόλη και εγκαθιστά τις ελληνικές αρχές.
Το αντιτορπιλικό Ιέραξ (Α/Τ Ιέραξ D-36) υπηρέτησε στο Ελληνικό Πολεμικό Ναυτικό από το 1912 έως το 1946. Το πλοίο, μαζί με τα ομότυπα Αετός Ι, Πάνθηρ και Λέων ΙΙ, που αποτέλεσαν τα Θηρία του Πολεμικού Ναυτικού παραγγέλθηκαν από την Αγγλία στα ναυπηγεία ‘Camell Laird, Liverpool’. Αγοράστηκαν έτοιμα για χρήση στην τιμή των 148,000 λιρών έκαστο, όταν οι Βαλκανικοί Πόλεμοι φαινόταν πιθανοί. Τα πλοία αυτά είχαν αρχικά παραγγελθεί από το ναυτικό της Αργεντινής, το δε Ιέραξ αρχικά ονομαζόταν Santa Fé. Η παραλαβή του έγινε από τον Πλοίαρχο Αθ. Μιαούλη, ΒΠΝ, στο Παλέρμο της Σικελίας όπου είχε καταπλεύσει με ξένο πλήρωμα.
Στην διάρκεια των Βαλκανικών Πολέμων είχαν αγοραστεί μόνο τα βασικά πυρομαχικά (3000 βλήματα). Λόγω του ότι δεν υπήρχαν διαθέσιμες τορπίλες τα πλοία αρχικά ονομάστηκαν Ανιχνευτικά αντί για Αντιτορπιλικά. Στις 21 Οκτωβρίου 1912, με κυβερνήτη τον Αντιπλοίαρχο Α. Βρατσάνο, ΒΠΝ, ήταν μέλος του στολίσκου του απελευθέρωσε τα Ψαρά. Στις 3 Δεκεμβρίου 1912, το Ιέραξ μαζί με τα υπόλοιπα τρία Θηρία, ως μέλη του Ελληνικού Στόλου με επικεφαλής την ναυαρχίδα θωρηκτό Γεώργιος Αβέρωφ και υπό την καθοδήγηση του Ναυάρχου Παύλου Κουντουριώτη έλαβε μέρος στην ναυμαχία της Έλλης και στις 5 Ιανουαρίου 1913 στην ναυμαχία της Λήμνου.
Στη διάρκεια του Πρώτου Παγκοσμίου Πολέμου εισήλθε καθυστερημένα στον πόλεμο στο πλευρό της Τριπλής Συμμαχίας και εξαιτίας της Ελληνικής ουδετερότητας τα τέσσερα Θηρία κατελήφθησαν από τους συμμάχους τον Οκτώβριο του 1916, παρελήφθησαν από τους Γάλλους τον Νοέμβριο και υπηρέτησαν στο Γαλλικό Ναυτικό την περίοδο 1917-18. Το 1918 επεστράφησαν στην Ελλάδα και ανέλαβαν καθήκοντα συνοδείας με ελληνικά χρώματα, κυρίως στο Αιγαίο Πέλαγος.
Το Ιέραξ συμμετείχε στην εκκένωση των Ελλήνων από τη Ρωσία κατά τη διάρκεια της Ρωσικής Επανάστασης το 1918 και μετείχε στον Ελληνοτουρκικό Πόλεμο (1919 – 1922) στη θάλασσα του Μαρμαρά και το Αιγαίο Πέλαγος.
Μετά τον πόλεμο το Ιέραξ ανακαινίστηκε , την περίοδο 1925-1927. Έχοντας επιζήσει την γερμανική εισβολή τον Απρίλιο του 1941 το Ιέραξ μετέβη στην Αλεξάνδρεια της Αιγύπτου, από όπου έλαβε μέρος στον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο, όπου παρά την ηλικία του προσέφερε πολύτιμες υπηρεσίες ως συνοδό και περιπολικό. Το πλήρωμα του Ιέραξ έλαβε επίσης μέρος στην ανταρσία που ξέσπασε την Απρίλιο του 1944 υπέρ του ΕΛ.Α.Σ.
Μετά το τέλος του Πολέμου, το Ιέραξ παροπλίστηκε το 1946.
Α/Τ Ιέραξ D-36
Διαστάσεις: 89,4 / 8,3 / 3 μέτρα
Εκτόπισμα: 880 / 1.033 τόν.
Πρόωση: 4 ανθρακολέβητες και 1 πετρελαιολέβητας, 5 καπνοδόχοι. Το 1925 έκανε στην Αγγλία εκτεταμένη μετασκευή των λεβήτων του. Οι καπνοδόχοι έγιναν 2 και τοποθετήθηκαν 4 πετρελαιολέβητες Yarrow.
Ταχύτητα: 31 κόμβοι, μετά τη μετασκευή 32 κόμβοι
Οπλισμός: (1912) 4 πυροβόλα Betheleem των 10,2 εκ., 1 Α/Α πυροβόλο 75 χιλ., 6 Τ/Σ 21 ιντσών και 3 ηλεκτρικοί προβολείς. Το 1925 αφαιρέθηκε το πυροβόλο των 75 χιλ., και τοποθετήθηκε 1 πυροβόλο Α/Α των 37 χιλ., 1 πυροβόλο τετράκαννο των 40 χιλ. και 2 βομβοβόλα. Το 1942 αφαιρέθηκαν το 3ο και 4ο πυροβόλο και οι τορπιλοσωλήνες της πρύμης. Προστέθηκαν 1 πυροβόλο 3 ιντσών Α/Α, 1 πυροβόλο 20 χιλ. Oerlicon και η συσκευή Α/Υ τύπου 123Α.
Πηγή – Wikipedia, hellenicnavy.gr, Εθνικό Οπτικοακουστικό Αρχείο
