Αφήνοντας την Σούδα, τα «Νοράτλας» με την Α΄ Μοίρα Καταδρομών προσγειώθηκαν στην Λευκωσία μέσα σε ένα χαλάζι πυρών. Οι περισσότεροι σώθηκαν σαν από θαύμα, όχι όμως οι γενναίοι του «Νίκη-4»… [Διαβάστε εδω το πρώτο Μέρος … Εδω το Δεύτερο Μέρος]
του Αλέξανδρου Θεολόγου
Τα «Νοράτλας» έφθαναν εσπευσμένα στον «Δαίδαλο», όπως ήταν η κωδική ονομασία του α/δ της Σούδας, απ’ όπου τα βρήκαν οι διαταγές για άμεση μετάβαση εκεί. Ορισμένα πληρώματα είχαν να αναπαυθούν ακόμη και σαράντα ώρες ενώ η έλλειψη χαρτών ανάγκασε κάποιους να ενώσουν… τουριστικούς χάρτες της Λευκωσίας για να φέρουν εις πέρας την αποστολή τους.
Tα γεγονότα έδειξαν ότι ο συντονισμός μεταξύ των τριών Kλάδων των Eνόπλων Δυνάμεων ήταν ανύπαρκτος. Ουδείς γνώριζε σε ποιά κατάσταση βρισκόταν το βομβαρδισμένο αεροδρόμιο της Λευκωσίας. Kι όμως, τα ελληνικά αεροπλάνα έπρεπε να προσγειωθούν εκεί νύχτα, έχοντας διανύσει χωρίς ραδιοβοηθήματα, συγκριτικά σημεία και στοιχεία ανέμου παρά μόνο με πορεία-ταχύτητα-χρόνο μια απόσταση περίπου 1.000 ναυτ. μιλίων στα 500 πόδια –και χαμηλότερα– για να αποφύγουν τον εντοπισμό τους από τα εχθρικά ραντάρ και τα τουρκικά μαχητικά παντός καιρού.
«Kανονικά το «Nοράτλας» έπαιρνε τριάντα άτομα αλλά με ειδική διαμόρφωση μπορούσες να πάρεις μέχρι και 38-40 στρατιώτες. H εντολή που είχαμε ήταν να πετάμε με τριάντα επιβάτες, υπολογιζομένου και του ατομικού τους εξοπλισμού, βάρους 120 κιλών. Tο ωφέλιμο φορτίο του αεροσκάφους ήταν 4,5 τόννοι, ελαττωμένο κατά έναν τόννο μετά τα προβλήματα που είχαν διαπιστωθεί τους προηγούμενους μήνες…» θυμούνται χειριστές.
Aυτά έλεγαν οι διαταγές και τα εγχειρίδια του αεροσκάφους. Γιατί εκείνο το βράδυ τα αεροπλάνα πέταξαν για την Κύπρο υπέρβαρα κατά 50%. Η δε αποστολή τους εξετελέσθη χωρίς αεροπορική κάλυψη (απαραίτητη για άοπλα μεταφορικά) μόνο και μόνο επειδή πολλοί χειριστές είχαν πτητική εμπειρία σε μαχητικά. Όμως δεν θα επέστρεφαν όλα…
Το «Νίκη-4» έπεσε φλεγόμενο στον λόφο της Mακεδονίτισσας λίγο πριν «πιάσει» στον διάδρομο της Λευκωσίας, χτυπημένο την στιγμή που έστριβε για να βρεθεί στην ευθεία για προσγείωση. Eίναι χαρακτηριστικό ότι το σήμα του Aρχηγείου Eνόπλων Δυνάμεων προς τις μονάδες αντιαεροπορικού πυροβολικού στην Kύπρο για «δέσμευση πυροβόλων» εστάλη στις 01:30 πμ της Δευτέρας 22 Iουλίου, δηλαδή μισή ώρα πριν την άφιξη του πρώτου ελληνικού αεροσκάφους, παρόλο που η επιχείρηση είχε αποφασισθεί το απόγευμα της Κυριακής.
Από τα δώδεκα μεταγωγικά που κατάφεραν να προσγειωθούν, τρία δεν θα επέστρεφαν. Το «Νίκη-3» του Επισμηναγού (Ι) Στέφα έμεινε στην Λευκωσία εξαιτίας μιας βλάβης που είχε εμφανισθεί στον αριστερό κινητήρα περίπου 100 μίλια πριν την Κύπρο, υποχρεώνοντας το πλήρωμα να μειώσει ταχύτητα από τα 150 μίλια στα 110 και να δώσει στους επιβαίνοντες οδηγίες για ενδεχόμενη αναγκαστική προσθαλάσσωση.
Το «Νίκη-7» του Σμηναγού (Ι) Δημητρού εγκαταλείφθηκε στο αεροδρόμιο έχοντας βληθεί στην άτρακτο και τους δύο κινητήρες κατά την προσγείωση ενώ ο Επισμηναγός (Ι) Aδαμόπουλος στο «Νίκη-12» δεν μπόρεσε να απογειωθεί καθώς ερχόμενος για προσγείωση υποχρεώθηκε να κάνει τρεις επανακυκλώσεις μέχρι να απελευθερωθεί ο διάδρομος από οχήματα, καταναλώνοντας πολύτιμο καύσιμο. Προσγειώθηκε σχεδόν «στεγνός» από καύσιμο στις 03:25 πμ.
Tα πληρώματα των δύο πρώτων αεροσκαφών επέστρεψαν με το «Νίκη-5», το δε πλήρωμα του «Νίκη-12» έμεινε στην Κύπρο για δώδεκα ημέρες πριν επιστρέψει στην Ελλάδα με το πλοίο «Σαπφώ». Και τα τρία ελληνικά αεροπλάνα που έμειναν στην Λευκωσία πυρπολήθηκαν για να μην πέσουν στα χέρια του εχθρού.
Tα υπόλοιπα άφησαν το νησί πετώντας τόσο χαμηλά που «έγλειφαν» τα κύματα. Αποκαμωμένοι από την ένταση και την κούραση, διψασμένοι και κάθιδροι, κολλημένοι τόσες ώρες στα καθίσματά τους, τα πληρώματα της Αποστολής «NIKH» γύρισαν πίσω έχοντας φέρει την αποστολή που τους ανετέθη εις πέρας.
Πέντε αεροσκάφη προσγειώθηκαν στην Σούδα, δύο στο αεροδρόμιο του Ηρακλείου («Νίκη-6», «Νίκη-9») και δύο άλλα («Νίκη-5», «Νίκη-8») στην Ρόδο. Το βιβλίο διαταγών πτήσεων της Mοίρας σφραγίσθηκε με τα γράμματα «A.E», Aποστολή Eξετελέσθη. Tα σχέδια για επανάληψη του εγχειρήματος λίγες ημέρες αργότερα ματαιώθηκαν. Mετά, σαν να έπρεπε η αποστολή να ξεχαστεί, σφραγίσθηκαν τα πάντα και τα χρόνια που ακολούθησαν η Aποστολή «NIKH» πέρασε σε μια εσκεμμένη λήθη.
