Η είδηση της συμφωνίας Ισραήλ-Τουρκίας για το φυσικό αέριο από το κοίτασμα Λεβιάθαν είναι γεγονός πως “πάγωσε” πολλούς στην Αθήνα. Μετά από μια πενταετία κατά την οποία Ισραήλ-Τουρκία είχαν σχέσεις ψυχροπολεμικές, φαίνεται ότι “γέφυρες” ξαναχτίζονται . Και το ερώτημα είναι αν αυτό θα έχει επιπτώσεις στον “ελληνοϊσραηλινό” άξονα που από το 2009 και μετά άρχισε να παίρνει σάρκα και οστά.
Τι προβλέπει η συμφωνία στην οποία κατέληξαν Νετανιάχου-Ερντογάν;
•Το Ισραήλ θα πληρώσει 20 εκατομμύρια δολάρια αποζημιώσεις στις οικογένειες των 10 θυμάτων που σκοτώθηκαν κατά την επέμβαση ισραηλινών κομάντος στο Mavi Marmara.
•Η Τουρκία θα αποσύρει όλες τις αξιώσεις της και να να περιορίσει τις δραστηριότητες της Χαμάς και να απελάσει τον παλαιστίνιο AnuriSaleh που έχει αυτοεξοριστεί στην Κωνσταντινούπολη.
Η επίτευξη της συμφωνίας έρχεται προφανώς όχι τυχαία ,την ίδια στιγμή που η Τουρκία ειναι εξαιρετικά “στριμωγμένη” από τα ρωσικά αντίποινα.
Συμβαίνει και στην Αθήνα όμως κάτι που πιθανότατα έχει σημασία.
Μέσω ψηφίσματος της Βουλής στις 22 Δεκεμβρίου θα αναγνωρίσει η Ελλάδα την Παλαιστίνη, παρουσία του ηγέτη της Παλαιστίνης, Μαχμούντ Αμπάς.
Τίθεται σε αμφισβήτηση η καλή σχέση Ελλάδος-Ισραήλ μόνο και μόνο από την διαφαινόμενη επαναπροσέγγιση του Νετανιάχου με τον Ερντογάν; Όχι απαραίτητα και σε μεγάλο βαθμό αυτό θα κριθεί και από την ελληνική στάση.
Η επαναπροσέγγιση Τουρκίας-Ισραήλ ήταν κάτι που πολλοί στην Αθήνα ανέμεναν,όχι τώρα αλλά σχεδόν από την πρώτη στιγμή που οι σχέσεις τους χάλασαν. Όλη αυτή τη 5ετία γίνονταν διαρκώς προσπάθειες ,με κορυφαία τη πρωτοβουλία Ομπάμα ,ο οποίος έβαλε τον Νετανιάχου να τηλεφωνήσει στον Ερντογάν. Όσοι ψύχραιμα ανέλυαν στην Αθήνα την κατάσταση θεωρούσαν θέμα χρόνου ότι αυτή η προσπάθεια να τα “ξαναβρούν” Ισραήλ και Τουρκία κάποια στιγμή θα είχε αποτέλεσμα. Σε καμία περίπτωση οι σχέσεις των δύο χωρών δεν φαίνεται ότι μπορούν να επανέλθουν στο επίπεδο που ήταν πριν από το Mavi Marmara.Αυτό δεν πρέπει να το αγνοήσουμε.
Το Ισραήλ προφανώς θα προσπαθήσει να εκμεταλλευθεί και τις καλές σχέσεις με την Ελλάδα και την “νέα σελίδα” που πάει να ανοίξει με την Τουρκία. Το να πουλήσει το φυσικό του αέριο σε καλές τιμές είναι αυτό που το ενδιαφέρει.
Όπως σ’ όλες τις περιπτώσεις που έχουν σχέση με τη διπλωματία ,έτσι και σ΄ αυτή εμείς πρέπει να αποφασίσουμε πως θα χειριστούμε την κατάσταση και ποιες πρωτοβουλίες πρέπει και μπορούμε να πάρουμε. Εμείς είμαστε αυτοί που δεν εχουμε εκμεταλλευθεί όσο θα μπορούσαμε τις σχέσεις με το Ισραήλ,παρασυρόμενοι ίσως απ΄ όσους έβλεπαν αυτή τη συνεργασία απλά ως “παροχή προστασίας”.
Γιατί τώρα Ισραήλ και Τουρκία δείχνουν ότι βρίσκονται πιο κοντά;
Σύμφωνα με το ρεπορτάζ της εφημερίδας El Pais οι κυριότεροι λόγοι είναι:
1 Η προοπτική συνεκμετάλλευσης των κοιτασμάτων φυσικού αερίου στην ανατολική Μεσόγειο, είναι άκρως δελεαστική.
2 Και οι δύο χώρες είναι στρατηγικοί εταίροι των ΗΠΑ και η συνεργασία τους για την εκμετάλλευση των αποθεμάτων φυσικού αερίου στην ανατολική Μεσόγειο,ικανοποιεί την Ουάσινγκτον.
3 Ο Ερντογάν “έχασε” τη Μόσχα και θέλει από κάπου να “πιαστεί”.
4. Η ακύρωση της κατασκευής του Turkish Stream από τη Μόσχα, “πονάει” την Άγκυρα.
6 Ο Νετανιάχου θέλει να διαθέσει το αέριο από το κοίτασμα «Λεβιάθαν» στην Ευρώπη μέσω Κύπρου και η γειτνιάζουσα Τουρκία προσφέρεται πλέον.
7 Οπως τονίζει η Ελ Παΐς, ο Νετανιάχου έχει διατηρήσει επαφές με τις κυβερνήσεις της Λευκωσίας και της Αθήνας για την εξαγωγή του φυσικού αερίου και τώρα θα προσπαθήσει να κάνει το ίδιο με την Άγκυρα.
