Η Πολιτική και Στρατιωτική ηγεσία του Υπουργείου Εθνικής Άμυνας παρέστη στην εκδήλωση τιμής και μνήμης των ηρωικώς πεσόντων της Ακταιωρού «Φαέθων» κατά την διάρκεια επιχειρήσεων, τον Αύγουστο του 1964 στις μάχες της Τηλλυρίας. Η εκδήλωση πραγματοποιήθηκε στο Σπίτι της Κύπρου στην Αθήνα παρουσία του Υπουργού Άμυνας της Κυπριακής Δημοκρατίας Χριστόφορου Φωκαΐδη.
Ο Υπουργός Εθνικής Άμυνας Πάνος Καμμένος απένειμε την διαμνημόνευση Αστέρα Αξίας και Τιμής στον Κυβερνήτη Δημήτριο Μητσάτσο.
Στον χαιρετισμό του ο Υπουργός Εθνικής Άμυνας είπε τα εξής:
«Κύριε Υπουργέ Άμυνας της Κυπριακής Δημοκρατίας,
Κύριε Αναπληρωτή Υπουργέ Εθνικής Άμυνας,
Κύριε Αρχηγέ του Γενικού Επιτελείου Εθνικής Άμυνας,
Κύριε Αρχηγέ της Εθνικής Φρουράς,
Κύριοι Αρχηγοί των Γενικών Επιτελείων,
Αγαπητοί συνάδελφοι Βουλευτές της Κυπριακής Δημοκρατίας και της Ελληνικής Δημοκρατίας,
Στρατηγοί, Ναύαρχοι, Πτέραρχοι,
Επίτιμοι Αρχηγοί που βρίσκεστε σήμερα εδώ,
Κύριε Κυβερνήτα της Ακταιωρού «ΦΑΕΘΩΝ»,
Κυρίες και κύριοι
Είναι ξεχωριστή για μένα στιγμή να βρίσκομαι σήμερα μαζί σας, σε αυτή την εκδήλωση μνήμης για την άνανδρη επίθεση τουρκικών αεροπλάνων κατά της ακταιωρού «ΦΑΕΘΩΝ» τον Αύγουστο του 1964, πράξη που ήταν ξεκάθαρη παραβίαση της κυριαρχίας της Κυπριακής Δημοκρατίας και των αρχών του διεθνούς δικαίου.
Στο σημείο αυτό θα ήθελα να τονίσω, ότι ακόμα και μετά την προσάραξη του πλοίου και την εγκατάλειψή του από το πλήρωμα συνεχίστηκαν οι βομβαρδισμοί, κατά παράβαση της συνθήκης της Γενεύης, όπως ακριβώς έκανε η Τουρκία μετά την κατάρριψη του ρωσικού αεροσκάφους όπου συνέχισε να ρίχνει πυρά κατά του πιλότου που είχε εγκαταλείψει το αεροσκάφος, κατά παράβαση κάθε αρχής διεθνούς δικαίου.
Προσερχόμαστε σήμερα με συγκίνηση, αλλά και με συνείδηση του ιστορικού βάρους αυτής της τελετής. Η υποχρέωση μας απέναντι στους ήρωες του παρελθόντος αλλά και τις γενιές του μέλλοντος, είναι να μη λησμονούμε ποτέ την ιστορική μνήμη, μεταλαμπαδεύοντας έτσι στις νεότερες γενιές τις πατροπαράδοτες αρχές και αξίες της αγάπης στην Πατρίδα, της πίστης και της αφοσίωσης στο καθήκον.
Η απόδοση τιμών στις οικογένειες των ηρωικών πεσόντων και στον Κυβερνήτη της Ακταιωρού «ΦΑΕΘΩΝ» Πλοίαρχο Δημήτριο Μητσάτσο, είναι το ελάχιστο χρέος μας προς αυτούς τους ήρωες. Θυμίζω σε όλους μας, ότι το πλήρωμα της ακταιωρού ήταν νέα παιδιά με αγάπη για την πατρίδα, που έγραψαν με το αίμα τους μια ακόμη λαμπρή σελίδα στην ιστορία του Πολεμικού μας Ναυτικού, πιστοί στις παραδόσεις της τρισχιλιετούς ιστορίας του.
Αποτελεί λοιπόν υποχρέωση για κάθε Έλληνα, να αποτίσει φόρο τιμής στα παλικάρια της Ελλάδας και της Κύπρου, που τόσο γενναιόδωρα και με αυταπάρνηση έδωσαν τη ζωή τους για την ελευθερία της Κύπρου.
Η θυσία τους στο βωμό της ελευθερίας και της ανεξαρτησίας του κυπριακού λαού υπογραμμίζει την κοινή πορεία του ελληνισμού, αποτελεί υπόδειγμα της ενότητας και της συστράτευσης και τονίζει για άλλη μια φορά τη σημασία της κοινής μας προσπάθειας.
Η κοινή μνήμη και η σημερινή εκδήλωση μας ενώνουν και αποτρέπουν τη λήθη του χρόνου. Δεν πρέπει να ξεχνούμε ποτέ, την Τουρκική εισβολή στην Κύπρο, την εκρίζωση από τις πατρογονικές τους εστίες χιλιάδων Κυπρίων Ελλήνων αδελφών μας και τη συνεχιζόμενη παράνομη κατοχή του Κυπριακού εδάφους.
Σήμερα οφείλουμε απέναντι στις νεότερες γενιές, να συνεχίζουμε να υπερασπιζόμαστε τις πανανθρώπινες αξίες της ελευθερίας και της αξιοπρέπειας, τις οποίες υπερασπίστηκε το ηρωικό πλήρωμα της Ακταιωρού «ΦΑΕΘΩΝ» δίνοντας ταυτόχρονα μήνυμα αποφασιστικότητας στον εισβολέα, που συνεχίζει δυστυχώς και σήμερα να προκαλεί με τις ενέργειές του στο χώρο του Αιγαίου και της Κύπρου.
Στο σημείο αυτό θέλω να πω ότι ο Κυβερνήτης, παρά την ηρωική του πράξη, παρά το βαρύ τραυματισμό του, συνέχισε να εκτελεί τις διαταγές τις οποίες έλαβε από το Πολεμικό Ναυτικό και να μην ομολογεί την ηρωική του πράξη.
Σήμερα λοιπόν κ. Κυβερνήτα, με απόφαση δική μου, του Αρχηγού του Γενικού Επιτελείου Εθνικής Άμυνας και του Αρχηγού του Γενικού Επιτελείου Ναυτικού αίρουμε την απαγόρευση και με κοινή απόφαση όλων μας και του Αναπληρωτή Υπουργού κ. Βίτσα και του συνόλου της στρατιωτικής ηγεσίας θα σας απονείμουμε τα οφειλόμενα προς εσάς μετάλλια εκ μέρους της Πατρίδος.
Τέλος επιτρέψατε μου, να εκφράσω ευγνωμοσύνη διότι ο Κυπριακός Ελληνισμός και η Κυβέρνηση της Κυπριακής Δημοκρατίας τιμά συνεχώς την ιστορική παρακαταθήκη των αγώνων και των θυσιών των ηρώων μας.
Θέλω να σας διαβεβαιώσω ότι μαζί με τον Υπουργό Άμυνας της Κύπρου κ. Χριστόφορο Φωκαΐδη έχουμε αναλάβει να κλείσουμε τους παλιούς λογαριασμούς. Το ίδιο πράξαμε με τον Αρχιπλοίαρχο Χανδρινό, ο οποίος έλαβε το Παράσημο Τιμής και Αξίας. Το ίδιο θα πράξουμε με τους συμμετέχοντες στην Επιχείρηση «Νίκη». Ήδη, το Γενικό Επιτελείο Αεροπορίας έχει προχωρήσει τις διαδικασίες. Το ίδιο θα πράξουμε και με τα στελέχη του Πολεμικού Ναυτικού, αλλά και στου Στρατού Ξηράς, διότι ασχέτως τι συνέβη, είναι απαράδεκτο να μην έχουν τιμηθεί οι ήρωες για την προσφορά τους στην Πατρίδα.
Σας ευχαριστούμε για ό,τι προσφέρατε στην Πατρίδα και κυρίως σας ευχαριστούμε για την αντοχή σας μέχρι σήμερα».
Η απόφαση για την απονομή διαμνημόνευσης Αστέρα Αξίας και Τιμής στον Κυβερνήτη Δημήτριο Μητσάτσο έχει ως εξής:
«Κατόπιν αποφάσεως του Υπουργού Εθνικής Άμυνας κ. Πάνου Καμμένου απονέμεται το στρατιωτικό αναμνηστικό μετάλλιο επιχειρήσεων Κύπρου και η διαμνημόνευση «Αστέρα και Τιμής» στον Πλοίαρχο Πολεμικής Διαθεσιμότητας Δημήτριο Μητσάτσο κυβερνήτη της ακταιωρού «ΦΑΕΘΩΝ», για τη συμμετοχή του στα γεγονότα που έλαβαν χώρα στην Τηλλυρία και στη Λευκωσία το 1964 καθώς επίσης και τις διακεκριμένες υπηρεσίες προς τις ΕΔ και την πατρίδα».
