*Του Κώστα Σαρικά
Η συμμετοχή για πρώτη φορά του Μη Επανδρωμένου Σκάφους Επιφανείας (USV) στην διακλαδική πολυεθνική άσκηση Ειδικών Επιχειρήσεων «ORION 24» σηματοδοτεί τη απαρχή μιας νέας εποχής, όχι μόνο για την Διοίκηση Ειδικού Πολέμου αλλά συνολικά για τις Ελληνικές Ένοπλες Δυνάμεις.
Αν και είναι μια σχετικά απλή κατασκευή, καθώς το Ταχύπλοο VTR διαμορφώθηκε σε θαλάσσιο drone από Στελέχη της ΔΕΠ και τεχνικούς του νεοσύστατου Κέντρου Έρευνας, Τεχνολογικής Ανάπτυξης και Καινοτομίας (ΚΕΤΑΚ) του ΓΕΕΘΑ, ωστόσο πρόκειται για το πρώτο ελληνικής κατασκευής USV (Unmanned Surface Vehicle) το οποίο προορίζεται για επιχειρησιακή χρήση.
Μέσα σε ελάχιστο χρόνο τα Στελέχη των Ενόπλων Δυνάμεων κατάφεραν να διασκευάσουν το γνωστό VTR, που υπηρετεί για πολλά χρόνια στις Αμφίβιες Μονάδες, χρησιμοποιώντας υλικά χαμηλού κόστους, τα οποία κυκλοφορούν στο εμπόριο, και να το μετατρέψουν σε Μη Επανδρωμένο Σκάφος στρατιωτικών προδιαγραφών, το οποίο μπορεί να αναλάβει ήδη τις πρώτες του αποστολές.
Το VTR είναι ένα ταχύπλοο πνευστό σκάφος κατηγορίας RIB, με μήκος 6,3 μέτρα, ωφέλιμο φορτίο 1600 κιλά και 2 εξωλέμβιους κινητήρες πρόωσης MERCURY 80hp. Στο σκάφος έχει τοποθετηθεί τριπλό σύστημα επικοινωνίας και ένα «πακέτο» ηλεκτρο-οπτικών μέσων επιτήρησης (θερμική κάμερα, FLIR, ραντάρ και κάμερες παρατήρησης – χειρισμού). Ιδανικό για τα ελληνικά δεδομένα, καθώς μπορεί να επιχειρεί από κάθε μικρότερο ή μεγαλύτερο νησί του Ανατολικού Αιγαίου, αλλά και μεγάλη εμβέλεια χάρη στο περιορισμένο του βάρος λόγω απουσίας προσωπικού.
Δίνει τη δυνατότητα σε πολύ γρήγορο χρόνο και χωρίς καμία προετοιμασία να κινηθεί έως και τον τελευταίο βράχο του Αρχιπελάγους προκειμένου να εκτελέσει αποστολές έρευνας αλλά και να εντοπίσει σχεδόν απαρατήρητο εχθρικές Μονάδες Επιφανείας, ενώ μπορεί να χρησιμοποιηθεί και για τον έλεγχο της παράνομης μετανάστευσης.
Το ΜΕΣΕ έχει δυνατότητα να εκτελέσει πλεύση σε λειτουργία αυτόματης πλοήγησης μέσω Σημείων Σταθμών (Waypoints – WP) σε συνδυασμό με σύστημα επαναφοράς στο χειριστή του, σε περίπτωση απώλειας επικοινωνίας.
Είναι η πρώτη φορά που παρουσιάζεται τέτοια επιχειρησιακή δυνατότητα από τις ελληνικές Ένοπλες Δυνάμεις, αποτέλεσμα της στενής συνεργασίας μεταξύ των «χειριστών – μαχητών» της ΔΕΠ και των τεχνικών του ΚΕΤΑΚ, ανοίγοντας το δρόμο για μελλοντικές εξελίξεις στην κατεύθυνση αυτή.
Με ελάχιστο κόστος κατασκευής, χωρίς τον κίνδυνο απώλειας προσωπικού και δυνατότητα πλοήγησης με απόλυτη ακρίβεια, τα ΜΕΣΕ αποτελούν κορυφαίο κίνδυνο για Μονάδες Επιφανείας.
Με κύρια πλεονεκτήματα το πολύ μικρό μέγεθος, την υψηλή ταχύτητα και την δυνατότητα ελιγμών μπορούν να προσεγγίσουν και να πλήξουν «High Value» στόχους. Παράλληλα, η δυνατότητα μεταφοράς εκρηκτικής ύλης μπορεί να τα μετατρέψει σε drone – καμικάζι, στα σύγχρονα δηλαδή «πυρπολικά». Μια μαζική επίθεση κορεσμού από μεγάλο αριθμό οπλισμένων USV θεωρείται εξαιρετικά δύσκολο να αντιμετωπιστεί ακόμα και από σύγχρονες Μονάδες Επιφανείας, ειδικά σε περιβάλλον πολλαπλών απειλών.
Όπως τονίζεται από το Στρατιωτικό Επιτελείο, η χρήση του πρώτου πρωτότυπου USV αποτελεί μόνο την αρχή, καθώς το «made in Greece» USV μπορεί σταδιακά να αναβαθμιστεί με την τοποθέτηση και άλλων συστημάτων, ενώ στον σχεδιασμό προβλέπεται μετατροπή σε USV και μεγαλύτερων Ταχύπλοων, τα οποία ήδη χρησιμοποιούνται από Αμφίβιες Μονάδες.
Στόχος της Διοίκησης Ειδικού Πολέμου είναι μέσα στους επόμενους μήνες όλες οι Αμφίβιες Μονάδες Ειδικών Δυνάμεων του Ανατολικού Αιγαίου, αλλά και οι Μονάδες Ειδικών Επιχειρήσεων, να διαθέτουν στο οπλοστάσιο τους τουλάχιστον ένα Μη Επανδρωμένο Σκάφος Επιφανείας για αποστολές τακτικής αναγνώρισης, έρευνας και συλλογής πληροφοριών. Επίσης, ο σχεδιασμός προβλέπει το επόμενο βήμα να είναι η μετατροπή αριθμού Μη Επανδρωμένων σε Σκάφη «καμικάζι», τα οποία θα μεταφέρουν ποσότητα εκρηκτικής ύλης και θα μπορούν να χρησιμοποιηθούν σε αποστολές κρούσης έναντι εχθρικών Μονάδων Επιφανείας.
Τόσο στον πόλεμο στην Ουκρανία όσο και στη Μέση Ανατολή και ειδικότερα στην Ερυθρά Θάλασσα αποδεικνύεται με τον πλέον εμφατικό τρόπο ότι τα θαλάσσια Μη Επανδρωμένα Σκάφη μπορούν να προκαλέσουν πολύ σοβαρές απώλειες, όχι μόνο έναντι εμπορικών πλοίων αλλά ακόμα και με στόχο πολεμικά πλοία, τα οποία διαθέτουν οπλισμό εγγύς προστασίας.
