Ευρωπαϊκές χώρες και οι ΗΠΑ υπέβαλαν χθες (19.11.2024) σχέδιο απόφασης στο συμβούλιο κυβερνητών του Διεθνούς Οργανισμού Ατομικής Ενέργειας (ΔΟΑΕ-ΙΑΕΑ), με το οποίο καταδικάζουν την έλλειψη συνεργασίας του Ιράν στο θέμα του πυρηνικού του προγράμματος, έγινε γνωστό σήμερα από διπλωματικές πηγές.
«Το κείμενο κατατέθηκε επισήμως» λίγο πριν τα μεσάνυκτα της Τρίτης (01:00 τα ξημερώματα της Τετάρτης ώρα Ελλάδας), δήλωσε στο AFP πηγή, ενώ μια δεύτερη πηγή επιβεβαίωσε την πληροφορία. Η σύνοδος των κυβερνητών της ΙΑΕΑ ξεκινά σήμερα (20.11.2024) το πρωί στη Βιέννη, όπου είναι η έδρα του Διεθνούς Οργανισμού Ατομικής Ενέργειας.
Λίγο νωρίτερα, το Ιράν είχε προειδοποιήσει τη Γαλλία, τη Γερμανία και τη Βρετανία κατά της υποβολής οποιουδήποτε σχεδίου απόφασης που θα αφορά το πυρηνικό του πρόγραμμα. «Η πρωτοβουλία αυτή (…) απλώς θα περιπλέξει το πρόβλημα», δήλωσε ο Ιρανός υπουργός Εξωτερικών Αμπάς Αραγτσί στη διάρκεια τηλεφωνικής επικοινωνίας που είχε με τον Γάλλο ομόλογό του Ζαν-Νοέλ Μπαρό.
Η επιθυμία της Γαλλίας, της Γερμανίας και της Βρετανίας να αυξήσουν την πίεση στο Ιράν βλάπτει «τη θετική ατμόσφαιρα» των συνομιλιών μεταξύ της Τεχεράνης και της ΙΑΕΑ, εκτίμησε ο Αραγτσί. Ο επικεφαλής της IAEA Ραφαέλ Γκρόσι επισκέφθηκε την Παρασκευή δύο σημαντικές πυρηνικές εγκαταστάσεις στο Ιράν, τη στιγμή που ο Ιρανός πρόεδρος Μασούντ Πεζεσκιάν δηλώνει ότι «επιδιώκει την άρση των αμφιβολιών και των ασαφειών» σχετικά με το πυρηνικό πρόγραμμα της Τεχεράνης.
Τι αναφέρει η απόφαση των δυτικών
Το σχέδιο απόφασης, το οποίο έχει δει το AFP, «επαναλαμβάνει ότι είναι ζωτικής σημασίας και επείγον» το Ιράν να προσφέρει «αξιόπιστες τεχνικές απαντήσεις» σχετικά με την παρουσία από ίχνη ουρανίου σε δύο μη δηλωμένες εγκαταστάσεις κοντά στην Τεχεράνη, τη Τουρκουζαμπάντ και τη Βαραμίν.
Το 2015 το Ιράν και η ομάδα 5+1 (ΗΠΑ, Ρωσία, Κίνα, Γερμανία, Γαλλία, Βρετανία) κατέληξαν σε συμφωνία για το ιρανικό πυρηνικό πρόγραμμα. Το κείμενο προέβλεπε τη χαλάρωση των κυρώσεων εις βάρος της Τεχεράνης, με αντάλλαγμα εγγυήσεις ότι το Ιράν δεν θα προσπαθήσει να αποκτήσει πυρηνικό όπλο, ενώ όριζε ως ανώτατο όριο για τον εμπλουτισμό του ουρανίου το 3,67%.
Η Τεχεράνη διαψεύδει κατηγορηματικά ότι επιδιώκει να αποκτήσει πυρηνικά όπλα. Το 2018, οι ΗΠΑ επί προεδρίας Ντόναλντ Τραμπ αποσύρθηκαν από τη συμφωνία αυτή και επανέφεραν τις κυρώσεις εις βάρος του Ιράν.
Τα αποθέματα εμπλουτισμένου ουρανίου
Έκτοτε η Τεχεράνη έχει αυξήσει σημαντικά τα αποθέματά της σε εμπλουτισμένο ουράνιο σε ποσοστό 60%, κοντά στο 90% που είναι απαραίτητο για την κατασκευή πυρηνικού όπλου, σύμφωνα με την ΙΑΕΑ. Σύμφωνα με τον Διεθνή Οργανισμό, το Ιράν είναι η μόνη χώρα που δεν διαθέτει πυρηνικά όπλα και η οποία εμπλουτίζει ουράνιο σε ποσοστό 60%, ενώ παράλληλα συνεχίζει να αυξάνει τα αποθέματά του σε ουράνιο.
Ωστόσο, σύμφωνα με απόρρητη έκθεση της ΙΑΕΑ, η Τεχεράνη δεσμεύθηκε να λάβει μέτρα για να σταματήσει την αύξηση των αποθεμάτων της σε ουράνιο εμπλουτισμένο σε ποσοστό 60%. «Αν υιοθετηθεί απόφαση εις βάρος μας, το Ιράν θα λάβει αντίμετρα και θα λάβουμε νέα μέτρα που θα αφορούν το πυρηνικό μας πρόγραμμα τα οποία σίγουρα δεν θα τους αρέσουν καθόλου», προειδοποίησε το Σάββατο ο Αραγτσί.
Με πληροφορίες από: ΑΠΕ – ΜΠΕ / Φωτογραφίες Reuters
