*Του Κώστα Σαρικά
Το Πολεμικό Ναυτικό, μετά από χρόνια αναμονής, δισταγμών και πολύπλοκων γραφειοκρατικών διαδικασιών, ετοιμάζεται να περάσει σε μία από τις σημαντικότερες φάσεις του εξοπλιστικού του σχεδιασμού: τον εκσυγχρονισμό των φρεγατών τύπου MEKO, κλάσης «ΥΔΡΑ».
Ένα πρόγραμμα που συζητείται επί χρόνια, αλλά μόλις τώρα φαίνεται να αποκτά σάρκα και οστά. Σύμφωνα με πληροφορίες του OnAlert.gr, το συνολικό κόστος προσδιορίστηκε στα 290 εκ. ευρώ με το πρόγραμμα να εγκρίνεται εντός των επόμενων ημερών από το ΚΥΣΕΑ.
Αν και το συνολικό κόστος είχε αρχικά υπολογιστεί στα 900 εκ. ευρώ, έπειτα από αυστηρή επανεξέταση και ορθολογική αξιολόγηση των πραγματικών αναγκών με δεδομένη την ηλικία των πλοίων, έπεσε κατακόρυφα στο 1/3.
Προηγήθηκαν περικοπές σε μια σειρά από συστήματα, τα οποία κρίθηκε ότι δεν ήταν αναγκαία αλλά και σε εξοπλισμό, με πλέον χαρακτηριστικό παράδειγμα τα ψυγεία για τρόφιμα, τα οποία είχαν προϋπολογιστεί στα 2,6 εκατομμύρια ευρώ!
Στόχος είναι εντός των επόμενων μηνών και έως το Φθινόπωρο να υπογραφούν οι πρώτες συμβάσεις, ώστε η έναρξη των εργασιών να πραγματοποιηθεί στις αρχές του 2026. Σύμφωνα με τον σχεδιασμό, η παράδοση της πρώτης πλήρως εκσυγχρονισμένης φρεγάτας υπολογίζεται έως το 2028 με την τέταρτη να έχει παραδοθεί έως το 2030.
Εκσυγχρονισμός σε αισθητήρες, οπλικά και μηχανολογικά συστήματα
Ο εκσυγχρονισμός θα πραγματοποιηθεί σε δύο φάσεις: πρώτα η «καρδιά» και το «μυαλό» των πλοίων, δηλαδή τα ηλεκτρονικά, οι αισθητήρες και τα ραντάρ. Και στη συνέχεια, οι μηχανολογικές παρεμβάσεις – μηχανές, συστήματα πρόωσης, βοηθητικά μηχανήματα. Ο διαχωρισμός αυτός κρίθηκε απαραίτητος, με βάση τις προτεραιότητες επιχειρησιακής ετοιμότητας.
Το νέο κύριο ραντάρ των φρεγατών θα είναι το NS-110 AESA 4D της Thales, μέσω πιστοποιημένης ελληνικής εταιρείας. Πρόκειται για αισθητήρα με τεχνολογία αιχμής, που προσφέρει εμβέλεια 280 χιλιομέτρων για εναέριους στόχους και 80 χιλιομέτρων για στόχους επιφανείας. Ακόμα σημαντικότερο όμως είναι ότι μπορεί να παρακολουθεί και να επεξεργάζεται έως και 1.000 στόχους ταυτόχρονα.
Ένα τεράστιο άλμα, δεδομένου ότι το υπάρχον ραντάρ των MEKO έχει εμβέλεια μόλις 80 χιλιομέτρων στον αέρα και 40 στην επιφάνεια, και περιορισμένες δυνατότητες ταυτόχρονης διαχείρισης απειλών.
Η νέα «καρδιά» των φρεγατών θα είναι το Κέντρο Διοίκησης Μάχης TACTICOS II. Ένα πλήρως ψηφιακό σύστημα, αναβαθμισμένη εκδοχή αυτού που ήδη λειτουργεί με επιτυχία στις πυραυλακάτους Super Vita. Το TACTICOS II διαχειρίζεται πληροφορίες από όλους τους αισθητήρες, αξιολογεί απειλές κατά προτεραιότητα και κατευθύνει τα όπλα με απόλυτη ταχύτητα και ακρίβεια.
Σε αυτό το «κέντρο επιχειρήσεων» θα ενσωματωθεί και το Σύστημα Ηλεκτρονικού Πολέμου «ΚΕΝΤΑΥΡΟΣ», που έχει αναπτυχθεί από την ΕΑΒ σε naval διαμόρφωση. Το σύστημα έχει ήδη δοκιμαστεί στην πράξη, στις επιχειρήσεις των φρεγατών MEKO στην Ερυθρά Θάλασσα, με επιτυχείς καταρρίψεις drones των Χούθι.
Ταυτόχρονα, οι φρεγάτες θα αποκτήσουν νέο ηλεκτρο-οπτικό σύστημα και αναβαθμισμένα συστήματα επικοινωνιών, ενισχύοντας ακόμη περισσότερο την ικανότητα τους να επιχειρούν σε συνθήκες υψηλής έντασης και κορεσμένου ηλεκτρονικού περιβάλλοντος.
Στον τομέα του οπλισμού, η αναβάθμιση είναι εξίσου καθοριστική: οι MEKO θα εξοπλιστούν με τα νέα βλήματα ESSM Block II, τα οποία διαθέτουν πολλαπλές μεθόδους καθοδήγησης και εμβέλεια άνω των 50 χιλιομέτρων, με ταχύτητα πάνω από 4 mach.
Ο συνδυασμός με τα νέα ραντάρ καθιστά τα πλοία ικανά να εντοπίζουν και να καταρρίπτουν ακόμη και ταχέα, δύσκολα ανιχνεύσιμα UAVs ή πυραύλους cruise.
Η «Τask Force» του Πολεμικού Ναυτικού
Ο σχεδιασμός προβλέπει, επίσης, την εγκατάσταση διπλού συστήματος εγγύς προστασίας (CIWS), πιθανώς με Phalanx και RAM, καθώς και την ψηφιοποίηση του πυροβόλου των 5 ιντσών.
Όσον αφορά τον τόπο εργασιών, τα Ναυπηγεία Σκαραμαγκά φαίνεται να κερδίζουν έδαφος. Διαθέτουν την απαραίτητη τεχνογνωσία από την αρχική κατασκευή των MEKO και τις υποδομές για τέτοιου είδους εκσυγχρονιστικά έργα. Παρόλα αυτά, η τελική απόφαση θα ληφθεί από την ανάδοχο εταιρεία, με βάση κόστη, ικανότητες και χρονοδιαγράμματα.
Πίσω από το τεχνικό σκέλος του προγράμματος, «κρύβεται» μια ολοκληρωμένη στρατηγική του Πολεμικού Ναυτικού για αυτάρκεια, αξιοποίηση της εγχώριας αμυντικής βιομηχανίας και αποφυγή εξαρτήσεων. Η νέα Task Force που έχει συγκροτηθεί, με Έλληνες επιστήμονες και εξειδικευμένα στελέχη, λειτουργεί ως τεχνικός σύμβουλος και επιτηρητής υλοποίησης.
Οι MEKO, με την αναβάθμιση αυτή, αποκτούν νέα επιχειρησιακή ζωή, παραμένοντας στην πρώτη γραμμή του Στόλου, ακόμη και μετά την ένταξη των Belharra και πιθανόν των FREMM στο μέλλον. Το Πολεμικό Ναυτικό χτίζει μια δύναμη που μπορεί να ανταποκριθεί σε κάθε πρόκληση, στο εύφλεκτο περιβάλλον του Αιγαίου και της Ανατολικής Μεσογείου.
