*Του Κώστα Σαρικά
Η πιθανή απόσυρση 14 ιπτάμενων τάνκερ τύπου KC-135 από την USAF το 2026 δημιουργεί παράθυρο για ενίσχυση των ελληνικών δυνατοτήτων air refueling.
Η απόφαση της αμερικανικής Πολεμικής Αεροπορίας να ζητήσει στον προϋπολογισμό του 2026 την απόσυρση 340 αεροσκαφών, μεταξύ των οποίων 14 KC-135R Stratotanker, ανοίγει ίσως για πρώτη φορά μετά από δεκαετίες μια πραγματική ευκαιρία για την Πολεμική Αεροπορία να αποκτήσει δική της δυνατότητα εναέριου ανεφοδιασμού.
Το Αεροπορικό Επιτελείο ήδη έχει εκδηλώσει επίσημο ενδιαφέρον, ζητώντας να ενημερωθεί για την κατάσταση των τάνκερ εφόσον τελικά αποσυρθούν και διατεθούν μέσω EDA (Excess Defense Articles) στις συμμαχικές χώρες. Πλέον, αναμένει περισσότερες πληροφορίες για το χρονοδιάγραμμα απόσυρσης των αεροσκαφών και την κατάσταση στην οποία βρίσκονται.
Στόχος είναι να τα αποκτήσει σε πτήσιμη κατάσταση αμέσως μετά την απόσυρση τους και όχι έπειτα από τον παροπλισμό τους και την στάθμευση τους για μεγάλο χρονικό διάστημα, με ότι αυτό συνεπάγεται.
Τα KC-135R αποτελούν πολλαπλασιαστή ισχύος για κάθε αεροπορία που τα εντάσσει στη δομή της. Παρά το ότι είναι ένα σχέδιο της δεκαετίας του ’50 με βάση το πολιτικό Boeing 707, παραμένουν αξιόμαχα χάρη σε συνεχείς εκσυγχρονισμούς, όπως το Block 45 με glass cockpit και νέα avionics.
Μπορούν να μεταφέρουν έως και 40 τόνους καυσίμου, ανεφοδιάζοντας μαχητικά σε ύψη άνω των 20.000 ποδιών, επεκτείνοντας κατακόρυφα την εμβέλεια και τη διάρκεια παραμονής τους στην περιοχή επιχειρήσεων. Πριν από λίγο καιρό το Αεροπορικό Επιτελείο, όπως είχε αναφέρει το OnAlert.gr, είχε εισπράξει αρνητική απάντηση σε ανάλογο αίτημα, όμως φαίνεται ότι τα δεδομένα αλλάζουν.
Το ενδιαφέρον της ΠΑ για έως και τέσσερα KC-135R δεν είναι καινούργιο. Εντάσσεται στον μακροχρόνιο σχεδιασμό ενίσχυσης του οπλοστασίου της, καθώς η απόκτηση ιπτάμενων τάνκερ έχει ήδη ενταχθεί στη Δομή Δυνάμεων που εγκρίθηκε το 2021.
Η ανάγκη αυτή γίνεται πλέον επιτακτική μετά και την είσοδο σε υπηρεσία μαχητικών 4,5 γενιάς, όπως τα Rafale F3R και τα F-16V, ενώ στα τέλη της δεκαετίας έρχονται τα F-35, τα οποία μπορούν να εκμεταλλευτούν στο έπακρο τις δυνατότητες που προσφέρει το air refueling.
Γιατί τα KC-135 είναι κρίσιμα για την Ελλάδα
Η Τουρκία διαθέτει ήδη επτά KC-135R, αυξάνοντας κατακόρυφα την ακτίνα δράσης των μαχητικών της. Η Πολεμική Αεροπορία εκπαιδεύεται επί χρόνια στον εναέριο ανεφοδιασμό μέσω συνεκπαιδεύσεων με αμερικανικά, ισραηλινά και γαλλικά τάνκερ. Σχεδόν όλοι οι πιλότοι των Μοιρών είναι πιστοποιημένοι στη διαδικασία, ενώ απαιτείται επανεκπαίδευση τουλάχιστον μια φορά το χρόνο, και κάθε έξι μήνες για νυχτερινές επιχειρήσεις.
Η έλλειψη, όμως, δικού μας ιπτάμενου τάνκερ περιορίζει τις επιχειρησιακές δυνατότητες της ΠΑ, ειδικά για αποστολές μεγάλης εμβέλειας στην Ανατολική Μεσόγειο ή ακόμη μακρύτερα. Είναι χαρακτηριστικό ότι η πρόσφατη αποστολή ελληνικών F-16 στην Ινδία για την άσκηση Tarang Shakti κάλυψε σχεδόν 3.000 μίλια με διαδοχικές προσγειώσεις σε ενδιάμεσα αεροδρόμια. Με ένα KC-135 σε ρόλο εναέριου ανεφοδιασμού, η αποστολή θα ήταν συνεχής χωρίς ανάγκη ενδιάμεσων σταθμεύσεων.
Οι αμερικανικοί σχεδιασμοί και η ελληνική στρατηγική
Αν και το αρχικό πλάνο προέβλεπε την απόσυρση των KC-135R το 2025, οι αυξημένες ανάγκες της USAF σε όλο τον κόσμο ανέβαλαν τον παροπλισμό τους, καθώς αποτελούν την κύρια πλατφόρμα εναέριου ανεφοδιασμού της, μέχρι την πλήρη ένταξη του νέου KC-46 Pegasus. Παρ’ όλα αυτά, η πρόταση της USAF για απόσυρση 14 αεροσκαφών το 2026 διατηρεί «ζωντανό» το ελληνικό ενδιαφέρον.
Στην περίφημη «επιστολή Μπλίνκεν» προς την ελληνική κυβέρνηση στις αρχές του 2024 αναφερόταν, άλλωστε, η δυνατότητα διάθεσης KC-135 μέσω EDA, εφόσον αυτά αποσυρθούν. Το ΓΕΑ κατέθεσε επίσημο αίτημα, ζητώντας να παραχωρηθούν αεροσκάφη που βρίσκονται σε υπηρεσία και όχι παροπλισμένα, καθώς σύμφωνα με μελέτες του, η επαναφορά αεροσκαφών που έχουν μείνει καιρό καθηλωμένα είναι οικονομικά και τεχνικά ασύμφορη.
Η διαδικασία επιλογής και οι προϋποθέσεις
Η ΠΑ έχει εκφράσει πρόθεση αποστολής κλιμακίου στις ΗΠΑ για έλεγχο της κατάστασης των υπό παραχώρηση τάνκερ, όπως έγινε και με τα C-130H, κάποια από τα οποία απορρίφθηκαν λόγω κακής κατάστασης. Το KC-135R είναι αεροσκάφος με υψηλότατες απαιτήσεις συντήρησης, ωστόσο τα αμερικανικά έχουν λάβει εκσυγχρονισμούς που τα διατηρούν αξιόμαχα και ασφαλή για αρκετά ακόμη χρόνια.
Οι εκτιμήσεις κάνουν λόγο για επιχειρησιακή αξιοποίηση τουλάχιστον 15 ετών, ειδικά αν συνδυαστούν με συμβάσεις FOS (Follow On Support) και δυνατότητα συντήρησης από την ελληνική αμυντική βιομηχανία ή μέσω διακρατικών συμφωνιών.
Ένα game changer για την Πολεμική Αεροπορία
Η απόκτηση KC-135 θα αποτελέσει καταλύτη στις δυνατότητες προβολής ισχύος της χώρας. Το Αιγαίο έχει πάψει προ πολλού να είναι το όριο δράσης της ΠΑ. Οι αποστολές ελέγχου, αποτροπής, έρευνας και διάσωσης, καθώς και η συμμετοχή σε πολυεθνικές δυνάμεις στη Μέση Ανατολή, τη Βόρεια Αφρική και την Ινδική Ωκεανό απαιτούν στόλο μαχητικών με αυξημένη ακτίνα επιχειρήσεων και την υποστήριξη ιπτάμενων τάνκερ.
Η δυνατότητα ανεφοδιασμού στον αέρα επιτρέπει στα F-16V και μελλοντικά στα F-35 να πετούν με μέγιστο φόρτο όπλων και όχι με επιπλέον δεξαμενές καυσίμου, μεγιστοποιώντας την αποτελεσματικότητα τους. Παράλληλα, ενισχύει τη στρατηγική αυτονομία της Ελλάδας σε κάθε σενάριο κρίσης.
Το παράθυρο ευκαιρίας
Η απόκτηση τεσσάρων KC-135R μέσω EDA μπορεί να καλύψει πλήρως τις ανάγκες της ΠΑ σε air refueling για τις επόμενες δύο δεκαετίες. Ωστόσο, το παράθυρο ευκαιρίας είναι περιορισμένο, καθώς χώρες, όπως η Σιγκαπούρη και η Τουρκία, έχουν ήδη εντάξει KC-135 στον στόλο τους, ενώ το Ισραήλ ενδιαφέρεται επίσης για μεταβατική ενίσχυση πριν την πλήρη παραλαβή των KC-46.
Το Αεροπορικό Επιτελείο γνωρίζει ότι αν χαθεί αυτή η ευκαιρία, η επόμενη λύση θα είναι αγορά καινούργιων τάνκερ, με κόστος πολλαπλάσιο. Σε μια περίοδο όπου η Ελλάδα ενισχύει τις Ένοπλες Δυνάμεις της, η απόκτηση ιπτάμενων τάνκερ θα ολοκληρώσει το παζλ της αεροπορικής ισχύος και θα εντάξει την ΠΑ στο club των αεροποριών με δυνατότητα εναέριου ανεφοδιασμού.
KC-135R Stratotanker – Τεχνικά χαρακτηριστικά
- Κατασκευαστής: Boeing
- Πρώτη πτήση: 1956
- Μήκος: 41,53 m
- Άνοιγμα πτερύγων: 39,88 m
- Ύψος: 12,7 m
- Κινητήρες: 4 × CFM International F108-CF-100 (παράγωγα του CFM56)
- Μέγιστο βάρος απογείωσης (MTOW): 146.285 kg
- Ωφέλιμο φορτίο καυσίμου: έως 90.719 λίτρα (περίπου 40 τόνοι)
- Ταχύτητα πλεύσης: 855 km/h
- Εμβέλεια: 2.419 km πλήρως φορτωμένο, έως 12.000 km με περιορισμένο ανεφοδιασμό
- Πλήρωμα: 3 (κυβερνήτης, συγκυβερνήτης, χειριστής boom)
- Σύστημα ανεφοδιασμού: Flying boom (και δυνατότητα hose & drogue σε ορισμένες εκδόσεις)
- Εκσυγχρονισμοί: Block 40/45 (glass cockpit, avionics, weather radar.
