*Του Κώστα Σαρικά
Το OnAlert.gr βρέθηκε στο Ισραήλ και στις εγκαταστάσεις της Elbit Systems και είχε τη δυνατότητα να ενημερωθεί για την πρόταση της ισραηλινής εταιρείας που αφορά τη μετατροπή των ελληνικών M-113 σε σύγχρονα τεθωρακισμένα οχήματα μάχης (ΤΟΜΑ).
Η εικόνα που παρουσιάστηκε δείχνει ότι η συγκεκριμένη πρόταση έρχεται ως αποτέλεσμα των επαφών με το Στρατιωτικό Επιτελείο το οποίο έθεσε το πλαίσιο και τις επιχειρησιακές ανάγκες που θα κληθούν να καλύψουν τα εκσυγχρονισμένα M-113 αν το πρόγραμμα προχωρήσει με βάση συγκεκριμένη «οροφή» κόστους.
Στόχος της εταιρείας φαίνεται ότι είναι να παρουσιάσει όχι ένα απλό «πακέτο αναβάθμισης», αλλά για μια ολοκληρωμένη προσπάθεια να μετασχηματίσει ένα κλασικό APC σε μάχιμη, δικτυοκεντρική πλατφόρμα με σημαντική ισχύ πυρός, σύγχρονα ηλεκτρονικά και δυνατότητα εγχώριας συμμετοχής.
Το OnAlert.gr ενημερώθηκε αναλυτικά για την πρόταση των Ισραηλινών και κατέγραψε το πρότυπο M-113 σε συγκεκριμένη διαμόρφωση το οποίο προτείνεται για τον Στρατό Ξηράς.
Η ουσία της πρότασης και τα τεχνικά δεδομένα.
Από τις εγκαταστάσεις της Elbit, η πρόταση όπως παρουσιάστηκε από κορυφαία Στελέχη της εταιρείας περιγράφεται με αριθμούς και συγκεκριμένες επιλογές:
• Μετατροπή / νέα διαμόρφωση: Προβλέπεται ουσιαστική ανακατασκευή των M-113 ώστε να αποκτήσουν νέα αρχιτεκτονική και λειτουργικότητα. Πρόκειται ουσιαστικά ένα νέο τεθωρακισμένο πάνω στο υπάρχον πλαίσιο.
• Βάρος: Η ανώτατη διαμόρφωση φτάνει έως και τους 20 τόνους με μια μέση πρόταση να αφορά ΤΟΜΑ βάρους περίπου 16 τόνων ώστε να επιτυγχάνεται ισορροπία μεταξύ προστασίας και κινητικότητας.
• Κινητήρας: Νέος κινητήρας με ισχύ 350–380 ίππους για να καλύψει τις απαιτήσεις κινητικότητας του αυξημένου βάρους.
• Θωράκιση: Επιλογές θωράκισης Level 2 και Level 3 με δυνατότητα αύξησης με χρήση επιπρόσθετων στοιχείων τα οποία όμως αυξάνουν σημαντικά το βάρος.
• Χωρητικότητα: 9 επιβαίνοντες στους οποίους περιλαμβάνονται οδηγός, αρχηγός και σκοπευτής-χειριστής του οπλισμού.
• Πυργίσκος: Ελαφρύς modular πύργος βάρους 1,2 τόνου, βασισμένος στην πλατφόρμα 2MK30UT της Elbit με σχεδιασμό που επιτρέπει εύκολη προσαρμογή οπλισμού και συστημάτων.
• Οπλισμός: Κύριο πυροβόλο 30 χιλιοστών, ομοαξονικό πολυβόλο 7,62 χιλιοστών coaxial με δυνατότητα ενσωμάτωσης εκτοξευτή ATGM και εγκατάστασης Spike NLOS που δίνει επιπλέον δυνατότητα πληγμάτων μεγάλης εμβέλειας. Αναφέρονται δύο τύποι πυρομαχικών ως βασική επιλογή.
• Αισθητήρες και ηλεκτρονικά συστήματα: Πλήρες FCS (Advanced Fire Control System), συστήματα οπτικών/θερμικών καμερών για αρχηγό και σκοπευτή, αυτόματοι trackers, EDSS (σταθεροποίηση και ηλεκτρικά drives) και πλήρης BMS (Battle Management System).
• AI: Ενσωμάτωση τεχνητής νοημοσύνης για βελτίωση έρευνας και στοχοποίησης, ταχύτερης επιλογής στόχου και βελτιστοποίησης kill-chain.
• Συνεργασία με εγχώρια βιομηχανία: 60% συμμετοχή ελληνικής βιομηχανίας στο πρόγραμμα παραγωγής/παραμετροποίησης με στόχο την πρόθεση για σημαντική εγχώρια βιομηχανική ενσωμάτωση.
• Κόστος: Εκτιμώμενο κόστος περίπου 2 εκατ. ευρώ ανά ΤΟΜΑ σε μέση διαμόρφωση. Κόστος απόλυτα ανταγωνιστικό σύμφωνα με τους κατασκευαστές σε σχέση με την αγορά νέων IFV.
• Δυνατότητες προστασίας: Ενσωματωμένα συστήματα προειδοποίησης (Laser Warning Systems), δυνατότητες εκτόξευσης καπνογόνων, αντιμέτρων και επιλογή για περαιτέρω παθητική ενίσχυση θωράκισης χωρίς να «θυσιάζεται» ο πυργίσκος ή ο χώρος πλήρωσης.
Τι αλλάζει για τα M-113
Τα M-113 υπηρετούν ως στιβαρά, αξιόπιστα APC επί δεκαετίες. Η πρόταση τα μετατρέπει σύμφωνα με τον κατασκευαστή σε οχήματα που μπορούν με ασφάλεια να πάρουν ρόλο ΤΟΜΑ/IFV. Να μεταφέρουν δηλαδή δυνάμεις και να υποστηρίξουν άμεσα επιχειρήσεις πίσω από τα άρματα μάχης με πυροβόλο 30 χιλιοστών, δυνατότητα εκτόξευσης ATGM για στοχοποίηση αρμάτων και οχυρωμένων θέσεων, ενώ ταυτόχρονα γίνονται κόμβοι δικτυοκεντρικών πληροφοριών μέσω BMS και AI.
Έτσι στη δομή των μικρών τμημάτων ένα M-113 πλέον δεν θα είναι απλώς «φορέας προσωπικού» αλλά και πλατφόρμα εντοπισμού και καταστροφής στόχων με σημαντική συμμετοχή στο πεδίο επιχειρήσεων τόσο στα νησιά του Αιγαίου όσο και στη Θράκη.
Η κρίσιμη διάσταση του βάρους και της κινητικότητας
Η πρόταση προτείνει διαμορφώσεις από 16 έως 20 τόνους. Το όριο των 16 τόνων χαρακτηρίζεται από την Elbit ως επιθυμητό ώστε να επιφέρει την ζητούμενη ισορροπία ανάμεσα σε προστασία και κινητικότητα.
Η διαφορά είναι κρίσιμη καθώς κάθε επιπλέον τόνος καθορίζει επιχειρησιακές δυνατότητες και δίνει πλεονεκτήματα μεν στην προστασία αλλά μειονεκτήματα στην ταχύτητα και ευελιξία.
Ο νέος κινητήρας 350–380 hp επιχειρεί να καλύψει το επιπλέον βάρος καθώς το ΓΕΣ δίνει μεγάλη σημασία στην ισχύ και την θέτει μαζί με τον οπλισμό ως βασικό προαπαιτούμενο.
Επιχειρησιακά οφέλη – Το ενδιαφέρον του Στρατού Ξηράς
1. Άμεση αύξηση ισχύος πυρός: Ο 30άρης πύργος και η δυνατότητα Spike NLOS δίνουν στο κάθε όχημα δυνατότητα να πλήξει θωρακισμένους στόχους από απόσταση με ακρίβεια και καταστροφικά αποτελέσματα.
2. Δικτυοκεντρικότητα: BMS και AI μεταφράζονται σε καλύτερη διαχείριση στόχων, ταχύτερη συνεργασία με ISR drones και αεροπορικά μέσα.
3. Εγχώρια βιομηχανική συμβολή: Η συμμετοχή στο 60% εξασφαλίζει εισροή τεχνογνωσίας, θέσεις εργασίας και τοπική υποστήριξη.
4. Οικονομία: Το κόστος ανά όχημα (~2 εκατ. €) εμφανίζεται ως πιο οικονομικό σε σχέση με αγορά νέων IFV, ειδικά αν συνυπολογιστεί η υπάρχουσα βάση M-113 και τα logistics που ήδη υπάρχουν.
5. Ταχεία υλοποίηση: Αναβάθμιση επιτρέπει γρηγορότερη ανάπτυξη μονάδων μάχης σε σχέση με αγορά και εισαγωγή νέων πλατφορμών από το μηδέν.
Η παρουσίασε που έγινε στο OnAlert.gr στις εγκαταστάσεις της Elbit επιβεβαιώνει ότι η πρόταση υπάρχει, είναι ώριμη και έχει σοβαρά τεχνικά επιχειρήματα. Σύμφωνα με τους κατασκευαστές, αποτελεί ρεαλιστική λύση προκειμένου να αναβαθμιστούν γρήγορα υπάρχουσες πλατφόρμες και να αποκτήσουν οι ελληνικές δυνάμεις σύγχρονες ικανότητες πυρός και δικτυοκεντρικής λειτουργίας και μάλιστα με πολύ μεγάλη συμμετοχή της εγχώριας βιομηχανίας.
Το δίλημμα πάντως παραμένει και αφορά την αγορά νέων ΤΟΜΑ ή μετατροπή των υπαρχόντων M-113 σε Τεθωρακισμένα Οχήματα Μάχης; Η πρόταση της Elbit καθώς και άλλες ανάλογες προτάσεις δίνουν στις Ένοπλες Δυνάμεις την επιλογή να αποκτήσουν με σχετικά χαμηλότερο κόστος σύγχρονες δυνατότητες, με παράλληλη ενίσχυση εγχώριας βιομηχανίας. Το ζήτημα σε κάθε περίπτωση παραμένει ανοιχτό με το Στρατιωτικό Επιτελείο να εξετάζει όλες τις προτάσεις.
