* Του Κώστα Σαρικά
Μετά από είκοσι χρόνια αναμονής, τροποποιήσεων, καθυστερήσεων και έντονων απογοητεύσεων, τα ελικόπτερα NH-90 της Αεροπορίας Στρατού βρίσκονται ξανά στο προσκήνιο.
Η παραλαβή του 20ού ελικοπτέρου, που ήδη βρίσκεται στην Ελλάδα και περιμένει τον έλεγχο και την πιστοποίηση από την επιτροπή του ΓΕΣ, σηματοδοτεί το κλείσιμο ενός κύκλου και το άνοιγμα ενός νέου.
Έπειτα από χρόνια στα οποία ο στόλος έμεινε στο έδαφος, το βλέμμα στρέφεται μπροστά — προς τη νέα σύμβαση υποστήριξης (Follow On Support) που έχει φτάσει στο Ελεγκτικό Συνέδριο και αποτελεί το «κλειδί» για να ξαναμπούν τα NH-90 σε επιχειρησιακή δράση.
Η Airbus Helicopters, κατασκευάστρια εταιρεία του ελικοπτέρου, δηλώνει έτοιμη να στηρίξει το πρόγραμμα στην Ελλάδα. Ανώτατα στελέχη της εταιρείας μιλούν στο Onalert.gr, στέλνοντας ξεκάθαρο μήνυμα: «Δεν κοιτάμε πίσω. Κοιτάζουμε μπροστά».
Η συνέντευξη στο Onalert.gr
OnAlert.gr: Ας μιλήσουμε για τα NH-90. Ο Ελληνικός Στρατός παραλαμβάνει τα τελευταία ελικόπτερα. Μιλάμε για ένα εξαιρετικό μέσο, αλλά και για ένα πρόγραμμα που ταλαιπωρήθηκε χρόνια, κυρίως στο κομμάτι της υποστήριξης. Το ερώτημα είναι απλό: πώς μπορεί να διασφαλιστεί ότι αυτά τα 20 ελικόπτερα θα πετούν κανονικά αποστολές; Γιατί μέχρι σήμερα οι ώρες πτήσης είναι ελάχιστες.
Julien Negrel – Αντιπρόεδρος Airbus Helicopters Δυτικής Ευρώπης: Είμαστε πολύ χαρούμενοι που το τελευταίο ελικόπτερο βρίσκεται ήδη στην Ελλάδα. Υπάρχουν κάποιες διαδικασίες πριν την πλήρη ενεργοποίηση, αλλά είμαστε στο τελικό στάδιο.
Πιστεύουμε απόλυτα στο NH-90, είναι ένα εξαιρετικό ελικόπτερο, σχεδιασμένο για επιχειρήσεις μάχης και ειδικών αποστολών.
Δεν αναζητούμε ευθύνες για το παρελθόν. Σημασία έχει ότι υπάρχει σήμερα πραγματική βούληση, από την ελληνική πλευρά, να επαναφέρει το πρόγραμμα σε πλήρη λειτουργία.
Η συμφωνία υποστήριξης FOS είναι κρίσιμη για αυτό. Με την υπογραφή της, θα έχουμε μια σταθερή βάση για να διατηρήσουμε τον στόλο ενεργό.
Είμαστε βέβαιοι ότι, όπως και σε άλλες χώρες, το NH90 θα πετά για πολλά χρόνια στην Ελλάδα.
OnAlert.gr: Υπάρχει η εικόνα ότι το πρόγραμμα δεν είχε την απαραίτητη τεχνική υποστήριξη από την εταιρεία. Τι απαντάτε;
Baudoin Marraud des Grottes-Επικεφαλής Πωλήσεων Δυτικής Ευρώπης της Airbus Helicopters: Το μέλλον του NH-90 είναι ασφαλές. Είναι ένα από τα πιο σύγχρονα ελικόπτερα στον κόσμο και η Ελλάδα θα έχει σύντομα πλήρη στόλο 20 μονάδων.
Με τη σύμβαση υποστήριξης σε ισχύ, δεν υπάρχει λόγος να μη δούμε σύντομα τα NH-90 να επιχειρούν ξανά με συνέπεια.
Το πρόγραμμα συντήρησης βρίσκεται ήδη στο τελικό στάδιο. Όταν ενεργοποιηθεί πλήρως, τα αποτελέσματα θα είναι ορατά.
Σε πολλές χώρες, όπως η Γαλλία, η Ισπανία και η Νέα Ζηλανδία, γίνονται αναβαθμίσεις και εκτεταμένη συνεργασία μεταξύ των χρηστών του NH-90. Το πρόγραμμα εξελίσσεται, δεν σταματά.
Και υπάρχουν ενδιαφερόμενες χώρες που εξετάζουν νέες παραγγελίες — κυρίως για ανθυποβρυχιακές επιχειρήσεις (ASW).
OnAlert.gr: Πώς σκοπεύετε να συνεργαστείτε με την Ελλάδα για να πετούν όλα τα NH-90;
Baudoin Marraud des Grottes-Επικεφαλής Πωλήσεων Δυτικής Ευρώπης της Airbus Helicopters: Το σημαντικό είναι να κοιτάμε μπροστά. Έχουμε ήδη δεσμευτικά προγράμματα υποστήριξης για το NH-90 στην Ελλάδα. Η συμφωνία FOS προχωρά και θα αποτελέσει σημείο αναφοράς συνεργασίας.
Η Ελλάδα θα είναι από τις πρώτες χώρες όπου θα φανεί στην πράξη η αλλαγή.
Και αυτό είναι το πιο σημαντικό: να δουλέψουμε μαζί για έξυπνες λύσεις που θα διατηρήσουν τον στόλο ενεργό και αξιόπιστο.
Το χρονικό ενός δύσκολου προγράμματος
Είκοσι χρόνια χρειάστηκαν για να κλείσει ο κύκλος των παραδόσεων. Η αρχική σύμβαση για τα 20 NH-90 TTH υπογράφηκε το 2003 και προέβλεπε ολοκλήρωση μέχρι το 2009.
Η πραγματικότητα ήταν διαφορετική. Τεχνικές αστοχίες, ελλείψεις ανταλλακτικών, αλλαγές στις προδιαγραφές και γραφειοκρατικά αδιέξοδα καθυστέρησαν το πρόγραμμα σχεδόν δύο δεκαετίες.
Το αποτέλεσμα: ένας στόλος πανάκριβων ελικοπτέρων, αξίας 657 εκατομμυρίων ευρώ, που έμεινε για μεγάλα διαστήματα στο έδαφος.
Τα περισσότερα NH-90 παρέμεναν «καθηλωμένα» στα Μέγαρα, με ελάχιστες ώρες πτήσης. Η απουσία FOS είχε ως συνέπεια την αδυναμία συντήρησης, τη μείωση της εκπαίδευσης και την υποχρησιμοποίηση ενός κορυφαίου συστήματος. Σήμερα το ΓΕΣ καταβάλει προσπάθεια να αλλάξει τα δεδομένα και να «αναστήσει» το πολύπαθο πρόγραμμα.Το 19ο ελικόπτερο έχει ήδη παραδοθεί και το 20ό βρίσκεται στην Ελλάδα, περιμένοντας την επιτροπή παραλαβής του ΓΕΣ να ανάψει το πράσινο φως για την παράδοση του στην Αεροπορία Στρατού.
Η έγκριση της FOS, ύψους περίπου 50 εκατομμυρίων ευρώ, αναμένεται να φέρει την πρώτη πραγματική ανάσα μετά από χρόνια.
Το στοίχημα της υποστήριξης
Η FOS δεν είναι απλώς μια σύμβαση αλλά η απαραίτητο για να ξαναπετάξει ο στόλος.
Η σύμβαση προβλέπει πενταετή διάρκεια και κάλυψη σε ανταλλακτικά, τεχνική υποστήριξη και εκπαίδευση.
Για την Αεροπορία Στρατού, πρόκειται για το «οξυγόνο» που έλειπε.
Όπως επισημαίνεται από το Στρατιωτικό Επιτελείο, «χωρίς σταθερή υποστήριξη, τα NH-90 θα παραμείνουν στο έδαφος».
Η FOS, όμως, είναι μόνο η αρχή. Χρειάζεται συνέχεια και σταθερότητα, γιατί μετά την πενταετία θα απαιτηθεί νέα σύμβαση μακροχρόνιας διάρκειας.
Τα NH-90 σε ρόλο αιχμής
Παρά τα προβλήματα του παρελθόντος, τα NH-90 παραμένουν τεχνολογικά κορυφαία.
Με μέγιστη ταχύτητα 300 km/h, εμβέλεια 1.000 χιλιομέτρων και δυνατότητα μεταφοράς 20 στρατιωτών ή 12 φορείων, είναι το πιο σύγχρονο ελικόπτερο μεταφοράς του Ελληνικού Στρατού.
Διαθέτει προηγμένα συστήματα πλοήγησης, πλήρες glass cockpit, ψηφιακό έλεγχο πτήσης, και δυνατότητα επιχειρήσεων μέρα και νύχτα, σε θερμοκρασίες από -40°C έως +50°C.
Η Αεροπορία Στρατού έχει ήδη εντάξει τέσσερα NH-90 στη Μονάδα Αεροπορικών Ειδικών Επιχειρήσεων (ΜΑΕΕ), όπου υποστηρίζουν αποστολές fast roping, μεταφοράς Ομάδων Ειδικού Πολέμου, εκπαίδευσης και αεροδιακομιδών μάχης.
Η ΜΑΕΕ μετατρέπεται σταδιακά σε δύναμη ταχείας αντίδρασης, με NH-90, CH-47D Chinook και — σύντομα — UH-60M Black Hawk.
Στόχος είναι η δημιουργία ενός ευέλικτου σμήνους ικανό να εκτελεί αποστολές από τον Έβρο μέχρι το Καστελόριζο, σε ελάχιστο χρόνο.
Η επόμενη μέρα
Το ερώτημα είναι αν η FOS θα φέρει πράγματι αλλαγή ή αν θα μείνει μια προσωρινή λύση.
Η εμπειρία δείχνει ότι χωρίς σταθερή γραμμή υποστήριξης, τα NH-90 θα ξαναζήσουν τις παθογένειες του παρελθόντος.
Η Airbus Helicopters δηλώνει αποφασισμένη να στηρίξει τη νέα προσπάθεια και να «χτίσει» στην Ελλάδα μια σταθερή βάση τεχνικής υποστήριξης.
Όπως τόνισαν στο OnAlert.gr τα ανώτατα στελέχη της «στόχος μας είναι η Ελλάδα να μη βρεθεί ποτέ ξανά χωρίς ανταλλακτικά. Θέλουμε τα NH-90 να πετούν και να κάνουν αυτό για το οποίο σχεδιάστηκαν».
Στο ΓΕΣ επικρατεί συγκρατημένη αισιοδοξία. Εφόσον η FOS ενεργοποιηθεί, οι πρώτες βελτιώσεις στη διαθεσιμότητα θα φανούν μέσα στο 2026.
Ο στόχος είναι τουλάχιστον 12 επιχειρησιακά ελικόπτερα μέσα στα επόμενα δύο χρόνια.
Από τα καθηλωμένα ελικόπτερα στην πρώτη γραμμή
Για χρόνια, τα NH-90 έγιναν σύμβολο καθήλωσης και χαμένων ευκαιριών. Η επόμενη μέρα μπορεί να τα μετατρέψει σε πραγματικό εργαλείο μάχης.
Η επιχειρησιακή τους αξία δεν αμφισβητείται — αυτό που χρειάζεται είναι διάθεση να πετάξουν, κυριολεκτικά και μεταφορικά.
Η Ελλάδα επένδυσε πάνω από 650 εκ. ευρώ σε αυτά τα ελικόπτερα.Τώρα πρέπει να επενδύσει στη συντήρηση, στην εκπαίδευση και στη συνέχεια.
Αν τα NH-90 «αναστηθούν» επιχειρησιακά, θα προσφέρουν στον Ελληνικό Στρατό μια ανεκτίμητη δύναμη αεροκίνησης, ικανή να καλύψει αποστολές από ειδικές επιχειρήσεις έως ανθρωπιστικές διακομιδές. Η συνέντευξη με τους αξιωματούχους της Airbus Helicopters δείχνει ξεκάθαρα διάθεση να γυρίσει σελίδα. Μένει να φανεί και στην πράξη.Αν η FOS ενεργοποιηθεί, αν οι διαδικασίες κινηθούν χωρίς νέες καθυστερήσεις και αν η συνεργασία με την εταιρεία λειτουργήσει όπως προβλέπεται, τότε τα NH-90 μπορούν να πετούν και να αποτελέσουν πολύτιμα μέσα.
