Δύο χρόνια ΕΛΚΑΚ: «Η αμυντική καινοτομία συνιστά βασικό πυλώνα της Εθνικής Άμυνας», λέει ο Νίκος Δένδιας [pics, vid]

«Πρέπει να εξελιχθούμε, πρέπει να αλλάξουμε το παραγωγικό μας μοντέλο. Αυτή, λοιπόν, την ανάγκη έρχεται να καλύψει το ΕΛΚΑΚ». Αυτό τόνισε ο Υπουργός Εθνικής Άμυνας, Νίκος Δένδιας, ο οποίος παρευρέθηκε σήμερα, Τετάρτη 10 Ιουνίου 2026, στην εκδήλωση εταιρικού απολογισμού του Ελληνικού Κέντρου Αμυντικής Καινοτομίας «Δύο Χρόνια ΕΛΚΑΚ».

Οι εργασίες της εκδήλωσης ξεκίνησαν με την παρουσίαση του εταιρικού απολογισμού των δύο ετών λειτουργεία του Ελληνικού Κέντρου Αμυντικής Καινοτομίας (ΕΛΚΑΚ) από τον Πρόεδρο και Διευθύνοντα Σύμβουλό του, Παντελή Τζωρτζάκη.

Ολόκληρη η ομιλία Δένδια

«Συνηθίζεται ο Υπασπιστής του εκάστοτε Υπουργού Εθνικής Άμυνας, να τοποθετεί μια ομιλία στο podium, αυτό είναι το τυπικό. Θα μου επιτρέψετε, στο πλαίσιο της καινοτομίας λοιπόν, να αλλάξω το υπόδειγμα και να σας μιλήσω όπως θα άρμοζε σε αυτό περιβάλλον.

Και πρέπει να σας πω ότι μου είναι εύκολο και ευχάριστο για έναν πολύ βασικό λόγο: διότι εδώ είναι σαν να είμαι στα γενέθλια του παιδιού μου, ενός παιδιού δύο ετών. Όπως είπε ο Παντελής [Τζωρτζάκης], και τον ευχαριστώ θερμά για αυτό, όταν πρωτοεξέφρασα αυτή την ανάγκη, η συμβουλή που πήρα από τους φίλους μου ήταν «αυτά δεν γίνονται», από τους λιγότερους φίλους μου είναι ‘κοίτα να πας φυλακή’. Η πραγματικότητα όμως είναι ότι το ΕΛΚΑΚ δεν είναι ‘παιδί’ μιας έμπνευσης, ή μιας σκέψης, ή μιας θεώρησης. Είναι ‘παιδί’ της ανάγκης, της μεγάλης ανάγκης. Και καλείται στην πραγματικότητα να επιλύσει δύο τεράστια προβλήματα για την Πατρίδα μας.

Το πρώτο πρόβλημα είναι να συνδέσει τις ανάγκες των Ενόπλων Δυνάμεων – πρέπει να πω και δεν μου αρέσει να το λέω εδώ για πρώτη φορά, γιατί ακούγεται τόσο συνηθισμένο από πολιτικά χείλια, όμως είναι αλήθεια και το λέω για να χρησιμοποιηθεί ως παράδειγμα για το μέλλον, όχι επειδή θέλω να επαινέσω μόνο την προσπάθεια -, να συνδέσει, λοιπόν, τις επιχειρησιακές ανάγκες των Ενόπλων Δυνάμεων με το σύστημα καινοτομίας της Πατρίδας μας, το οποίο έπρεπε όμως να το καταγράψει, να το συνθέσει, να το βοηθήσει να μετακινηθεί από ένα αποκομμένο ‘συστηματάκι’ μικρών επιχειρήσεων δεξιά και αριστερά ή επιχειρήσεων που στην πραγματικότητα η τεχνογνωσία τους είναι αυτό που παλιά λεγόταν αντισταθμιστικά ωφελήματα, που ξέρετε πού μας έφτασε όλους, και να διδαχθούν οι Ένοπλες Δυνάμεις μέσω της καινούργιας επίσης Διεύθυνσης Καινοτομίας, όχι να ζητάνε πράγματα, αλλά να θέτουν ερωτήματα. ‘Πώς μπορούμε να αντιμετωπίσουμε το τάδε πρόβλημα;’. Ο ‘Κένταυρος’ είναι η απάντηση σε ένα ερώτημα. Το ερώτημα είναι ένα και βασικό: Πώς αντιμετωπίζουμε σμήνη drones συγκεκριμένου τύπου; Αυτό είναι η πρώτη ανάγκη.

Η δεύτερη ανάγκη, το ίδιο μεγάλη, το ίδιο συνυφασμένη με την εθνική ασφάλεια, έστω και έξω από το στενό περιβάλλον και περιθώριο του Υπουργείου Εθνικής Άμυνας, είναι πώς βελτιώνουμε το ισοζύγιο εξωτερικών πληρωμών.

Να ξεκινήσουμε με μια βασική παραδοχή. Μια φτωχή χώρα είναι πάντα μια αδύναμη χώρα. Μια χρεοκοπημένη χώρα δε – και το ζήσαμε- είναι τελείως αδύναμη χώρα. Όταν εκλιπαρείς – και το έχω ζήσει αυτό – ως Υπουργός για να πληρώσεις τη μισθοδοσία του επόμενου μήνα στους υπαλλήλους του δημόσιου τομέα, κατά τεκμήριο δεν έχεις καμιά ισχύ, καμία, ουδείς σε υπολογίζει. Θα μου πείτε τώρα, πού μπαίνει το ΕΛΚΑΚ;

Το ΕΛΚΑΚ λειτουργεί ως ένας φορέας που διορθώνει την έλλειψη της αγοράς. Αυτά που οι Αγγλοσάξονες λένε ‘market failures’. Ποιο ‘market failure’; Το ‘market failure’ είναι ότι το τραπεζικό σύστημα δεν έχει καμία διάθεση, καμία πρόθεση – και για να είμαι ειλικρινής-, καμία δυνατότητα να ενισχύσει αυτές τις μικρές καινοτόμες επιχειρήσεις και τις καινοτόμες ιδέες, που όμως προέρχονται από -τις περισσότερες περιπτώσεις- εξαιρετικά και τολμώ να πω σε κάποιες περιπτώσεις και μεγαλοφυή μυαλά. Ανθρώπων όμως που δεν είναι τραπεζικά επιλέξιμοι, συνήθως είναι νέα παιδιά. Φανταστείτε, σε ένα υποκατάστημα μιας ελληνικής τράπεζας, μπαίνει ένα παιδάκι με ένα μπλουτζίν, με μούσι ή με μακριά μαλλιά, ατημέλητο, ένα πρωί πάει στον διευθυντή και του λέει: ‘Σας παρακαλώ, μου δίνετε 50.000 ευρώ γιατί θέλω να αναπτύξω ένα αντι-drone σύστημα’;

Τι πιθανότητες έχει να πάρει μισό ευρώ; Αυτό έρχεται να καλύψει το ΕΛΑΚ, και να δημιουργήσει προϊόντα που εξυπηρετούν την επιχειρησιακή ανάγκη ενός διαφορετικού συστήματος Ενόπλων Δυνάμεων που έχει μάθει να ρωτάει, και όχι να ζητάει. Και από την άλλη, να δημιουργήσει εξαγώγιμα προϊόντα για την ελληνική οικονομία και να ελαττώσει τα εισαγώγιμα στην ελληνική οικονομία.

Διότι ακούστηκε πριν από τον Παντελή [Τζωρτζάκη], το ισοζύγιο εξωτερικών πληρωμών της χώρας παραμένει παθητικό. Αυτό είναι ένα επίσης πρόβλημα στα θεμέλια της εθνικής μας ασφάλειας.

Πρέπει να εξελιχθούμε, πρέπει να αλλάξουμε το παραγωγικό μας μοντέλο. Αυτή, λοιπόν, την ανάγκη έρχεται να καλύψει το ΕΛΚΑΚ. Αυτό δε, πρέπει να σας πω, συνδυάζεται, και στενοχωριέμαι που δεν είναι σήμερα εδώ, γιατί κάτι της έτυχε, θα ήταν, είναι η Γενική Γραμματέας, με τον ρόλο του Υπουργείου Ανάπτυξης και ο νυν Υπουργός είναι επίσης κάποιος ο οποίος ενστερνίστηκε τη συγκεκριμένη ιδέα και θα αναπτύξουμε συνεργασίες με τον Τάκη [Θεοδωρικάκο], τον επόμενο καιρό. Όταν ήμουν Υπουργός Ανάπτυξης το ‘14, σε πολύ χειρότερους καιρούς για τη χώρα, τότε μαζί με τον και νυν άμισθο σύμβουλο μου, Πάνο Κυριακόπουλο, μας είχε έρθει η ιδέα της Αναπτυξιακής Τράπεζας, που σήμερα υπάρχει επίσης για να χρηματοδοτήσει την αλλαγή του παραγωγικού μοντέλου στην ελληνική οικονομία.

Το ΕΛΚΑΚ, λοιπόν, μπορείτε να το δείτε με αυτούς τους δύο τρόπους. Αυτό το, όπως σας είπα, ‘παιδί’ της ανάγκης. Τώρα το τι έχει γίνει σας τα είπε ο Παντελής [Τζωρτζάκης] νομίζω πολύ αναλυτικά και πολύ ωραία. Άλλωστε εγώ δεν τα ξέρω απέξω για να σας τα πω, αλλά αυτό το ‘παιδί’ της ανάγκης να συμφωνήσουμε ότι περπάτησε και να συμφωνήσουμε ότι μίλησε. Αλλά εδώ πρέπει να συμφωνήσουμε και κάτι άλλο. Ότι ήρθε η ώρα να τρέξει, να τρέξει. Γιατί να τρέξει; Να τρέξει διότι ο χρόνος που οι διαδικασίες σύμφωνα με το νόμο χρειάζονται είναι ευρύτερες χρονικά από το χρόνο εξέλιξης της καινοτομίας. Να σας το πω με ένα παράδειγμα: Προκηρύσσουμε επί τη βάσει επιχειρησιακών αναγκών, να μας δώσει το σύστημα καινοτομίας ένα αυτόνομο σκάφος στη θάλασσα, τηλεκατευθυνόμενο, το οποίο μπορεί είτε να ανιχνεύσει με κάμερα είτε να στοχοποιήσει και να προσβάλει με εκρηκτικά και ραντάρ. Μέχρι να παραλάβουμε το πρωτότυπο, η καινοτομία έχει φτάσει στα αυτόνομα κινούμενα με Τεχνητή Νοημοσύνη και χωρίς τηλεκατεύθυνση. Άρα, εμείς θα παραλάβουμε περίπου μετά από 18 μήνες κάτι που πια η τεχνολογία το έχει ξεπεράσει.

Πρέπει λοιπόν να συντμήσουμε τους χρόνους, να τους συντμήσουμε πάρα πολύ. Και το επόμενο χρονικό διάστημα, που είναι παρεμπιπτόντως το χειρότερο για να γίνει αυτή η δουλειά, θα εξηγήσω γιατί, θα ζητήσω από τα Κόμματα τις σκέψεις τους και τις προτάσεις τους για τις απαραίτητες αλλαγές στη νομοθεσία, ώστε να μπορέσουμε να κάνουμε αυτή τη δουλειά. Διότι, ξέρετε, δεν μπορώ να σας το κρύψω, το ξέρετε, αλλά πρέπει να το πω. Η χώρα αντιμετωπίζει απειλή. Δεν λειτουργούμε εν κενώ και πρέπει να έχουμε τη δυνατότητα να αντιμετωπίσουμε την απειλή, η οποία κινείται ταχύτατα.

Η τεχνολογία είναι το μεγάλο μας αβαντάζ. Είναι μέγας εξομοιωτής των πάντων. Το βλέπετε στους νυν πολέμους, είτε στην Ουκρανία είτε στο Ιράν. Άρα, για να μπορέσουμε να χρησιμοποιήσουμε τον μεγάλο εξομοιωτή που έχει σαν καύσιμη ύλη τα εκπληκτικά ελληνικά μυαλά, πρέπει να κόψουμε όλες αυτές τις κόκκινες λωρίδες, ‘red tape’ τα λένε οι Αγγλοσάξονες, τα κόκκινα εμπόδια, τις λωρίδες τις κόκκινες που δεν αφήνουν να τρέξουμε. Και καταλαβαίνω την αγωνία για το δημόσιο χρήμα και τη συμμερίζομαι. Αλλά είναι υπαρξιακό: Ή θα μπορέσουμε να εξελιχθούμε γρήγορα ή κάποια στιγμή η απειλή θα είναι τόσο ισχυρότερη από εμάς, και το λέω πάντα με τρόμο και με φόβο που ο Έλληνας Πρωθυπουργός, ο τότε Έλληνας Πρωθυπουργός, ανεξάρτητα το τι θα θέλει, θα πρέπει να υποκύψει, διότι το ισοζύγιο ισχύος θα τον οδηγήσει σε αυτή την ανάγκη.

Για να είμαστε σίγουροι λοιπόν πάντοτε ότι ο εκάστοτε Πρωθυπουργός μπορεί να επιτελέσει τη συνταγματική του αποστολή, που είναι να ακολουθεί τη βούληση του ελληνικού λαού και της Βουλής των Ελλήνων, για να γίνει αυτό πρέπει να έχει την ισχύ που να του επιτρέπει να μην υπόκειται στον οποιονδήποτε εκβιασμό. Και αυτό πρέπει να το φτιάξουμε, να το χτίσουμε. Και η τεχνολογία είναι το εργαλείο για να χτίσουμε και το ΕΛΚΑΚ είναι το εργαλείο για να κινητροδοτήσει την καινοτομία στη χώρα που είναι απαραίτητη για να γίνουν όλα αυτά. Μην περιμένουμε να τα αγοράσουμε. Μπορούμε να αγοράσουμε κάποια πράγματα, μπορούμε να μας δώσουν κάποια πράγματα, αλλά αν δεν έχουμε δική μας ‘sovereignty’, η λέξη δεν ξέρω πώς θα πρέπει να τη μεταφράσουμε στα ελληνικά, στους ‘core’ κώδικες, Πατρίδα δεν μπορεί να είναι ανεξάρτητη, πραγματικά ανεξάρτητη και ισχυρή.

Και το λέω εγώ που πιστεύω πάρα πολύ στη συνεργασία με άλλες χώρες και είμαι ευτυχής και για τη συνεργασία με τη Γαλλία και με τη συνεργασία με τις Ηνωμένες Πολιτείες -θα πάω μεθαύριο πάλι- και για τη συνεργασία με το Ισραήλ, και τη συνεργασία με τα διάφορα Πανεπιστήμια, όπως το ΜΙΤ.

Όλα αυτά πρέπει να τα κάνουμε και είναι ώρα να τα κάνουμε. Και ο μέγας φόβος μου είναι – και το είπα πριν – ότι ακριβώς επειδή μπαίνουμε στον τελευταίο χρόνο, που είναι πάντοτε προεκλογική περίοδος, το κλίμα οξύτητας που πάντα υπάρχει θα εμποδίζει την εθνική συναίνεση και την εθνική κατανόηση της υπαρξιακής ανάγκης. Αλλά εδώ πρέπει να το προσπαθήσουμε όλοι μαζί. Όταν ψηφίστηκε ο Νόμος 5110/2024, ο νόμος που τότε που δημιουργούσε το ΕΛΚΑΚ, είναι καταγεγραμμένα στα Πρακτικά της Βουλής τι ακούσαμε.

Έρχομαι και τελειώνω με δύο πραγματάκια. Το πρώτο, έχω αποφασίσει να δημιουργηθεί μια Επιτροπή, ένα Συμβούλιο – προβλέπεται στο νομοθέτημα – ‘mentoring’, το οποίο θα βοηθάει αυτές τις εταιρείες που έχουν την καλοσύνη και τα ερευνητικά κέντρα, και διδακτορικά, και τους ανθρώπους, και τους υπαλλήλους, και τους στρατιωτικούς που δουλεύουν για το ΕΛΚΑΚ, με το να τους ανοίγει «παράθυρα» θεώρησης, θέασης των νέων πραγμάτων.

Και αυτό το ‘mentoring committee‘ να αποτελείται από Έλληνες Καθηγητές και Ερευνητές, είτε από το εσωτερικό είτε από το εξωτερικό, πολύ καλά και προσεκτικά επιλεγμένους, ακριβώς για τη δυνατότητά μας να μας επιτρέψουν μέσα από μια χαραμάδα, να δούμε αυτό το αύριο που υπάρχει και που δεν το βλέπουμε όλοι, παρά μόνον όταν έχει γίνει γενική πραγματικότητα. Πρέπει να το δούμε σε πάρα πολύ αρχικά στάδια.

Και το δεύτερο και τελειώνω: Υπογράμμισα, νομίζω, με τον πιο έντονο τρόπο μπορούσα, την ανάγκη της μεταρρύθμισης, αυτού του ‘παιδιού’ που το αγαπώ πολύ, για να μπορέσει να ανταποκριθεί στην ανάγκη της Πατρίδας στους σύγχρονους καιρούς.

Όμως, αυτό δεν αλλάζει ένα πολύ βασικό πράγμα που δικαιούται να έχει κάθε μάνα και κάθε πατέρας. Θέλω να σας πω ότι είμαι πολύ υπερήφανος, για το ΕΛΚΑΚ, όπως είμαι και πολύ υπερήφανος για την ‘Ατζέντα 2030’ και τις ελληνικές Ένοπλες Δυνάμεις.

Ποιοι παρευρέθηκαν στην εκδήλωση

Στην εκδήλωση παρέστησαν, επίσης, ο Αρχηγός ΓΕΕΘΑ Στρατηγός Δημήτριος Χούπης, ο Γενικός Γραμματέας Εθνικής Ασφάλειας της Προεδρίας της Κυβέρνησης Θάνος Ντόκος, ο Αρχηγός ΓΕΝ Αντιναύαρχος Δημήτριος – Ελευθέριος Κατάρας ΠΝ, ο Αρχηγός ΓΕΑ Αντιπτέραρχος (Ι) Δημοσθένης Γρηγοριάδης, ο Γενικός Διευθυντής της Γενικής Διεύθυνσης Αμυντικών Εξοπλισμών και Επενδύσεων (ΓΔΑΕΕ) του Υπουργείου Εθνικής Άμυνας Υποστράτηγος Ιωάννης Μπούρας, ο Διευθυντής ΣΤ΄ Κλάδου του ΓΕΣ Υποστράτηγος Γεώργιος Πανούσης, ο Προέδρος και Διευθύνων Σύμβουλός της ΕΑΒ Αντιναύαρχος ε.α. Αλέξανδρος Διακόπουλος, ο Αντιναύαρχος ε.α. και πρώην Πρόεδρος του ΕΛΚΑΚ Παναγιώτης Λυμπέρης, επίτιμοι Αρχηγοί Γενικών Επιτελείων, Πρέσβεις και μέλη διπλωματικών αντιπροσωπειών, Ακόλουθοι Άμυνας, εκπρόσωποι Σωμάτων Ασφαλείας.

Στην εκδήλωση παρέστησαν ακόμα ο Πρόεδρος του NATO Innovation Fund Dr. Ari Kristinn Jónsson, ο Αναπληρωτής Διευθυντής του Οργανισμού Αμυντικής Καινοτομίας της Γαλλίας (Agence de l’Innovation de Défense – AID) Nicolas Cordier–Lallouet, ο Διευθύνων Σύμβουλος των Ναυπηγείων Σκαραμαγκά Μιλτιάδης Βαρβιτσιώτης, η Διευθύνουσα Σύμβουλος της Ελληνικής Αναπτυξιακής Τράπεζας Επενδύσεων (ΕΑΤΕ) Άντα Λυμπεροπούλου, ο Διευθυντής του Ελληνικού Ιδρύματος Έρευνας και Καινοτομίας (ΕΛ.ΙΔ.Ε.Κ.) Γιώργος Καρυδάκης, ο Πρόεδρος του Τμήματος Αεροδιαστημικής Επιστήμης και Τεχνολογίας του ΕΚΠΑ Βάιος Λάππας, η Πρόεδρος του Ιδρύματος Μποδοσάκη Αθηνά Δεσύπρη μέλη του Δ.Σ. του ΕΛΚΑΚ, εκπρόσωποι εταιρειών Αμυντικής Τεχνολογίας κ.ά.