Του Αριστείδη Δημητράτου
Οι χθεσινές αποκαλύψεις στις οποίες προχώρησε ο Γερμανός Καγκελάριος Όλαφ Σολτς και στη συνέχεια επιβεβαίωσε με επίσημη ανακοίνωση το ελληνικό Υπουργείο Εθνικής Άμυνας, περί της συμφωνίας των δύο πλευρών σχετικά με τα τεθωρακισμένα οχήματα μάχης τύπου BMP-1 και Marder, έχουν προκαλέσει, όπως ήταν αναμενόμενο, αρκετές αντιδράσεις, γεγονός που μας δίνει την ευκαιρία για μια ουσιαστική και συνοπτική παρουσίαση και σύγκριση των δύο ΤΟΜΑ.
Αν και στο επικοινωνιακό κομμάτι είναι δικαιολογημένα τα αρνητικά σχόλια, εντούτοις η συμφωνία έχει θετικό αντίκτυπο σε τακτικό και επιχειρησιακό επίπεδο, διαστάσεις που θα αναλυθούν παρακάτω.
Το ΥΠΕΘΑ ανέφερε χαρακτηριστικά ότι: «Συμφωνήθηκε η παραχώρηση Τεθωρακισμένων Οχημάτων Μάχης ανατολικογερμανικής προελεύσεως τύπου ΒΜΡ-1 (παραλαβής 1994), προκειμένου να σταλούν στην Ουκρανία και η ταυτόχρονη αντικατάστασή τους με ίσο αριθμό Τεθωρακισμένων Οχημάτων Μάχης γερμανικής κατασκευής τύπου Marder. Οι λεπτομέρειες θα διευθετηθούν στο αμέσως επόμενο χρονικό διάστημα ανάμεσα στο Υπουργείο Εθνικής Άμυνας και το Ομοσπονδιακό Υπουργείο Άμυνας της Γερμανίας, προκειμένου η συμφωνία να τεθεί το ταχύτερο δυνατό σε εφαρμογή».
Όπως είχε γράψει το OnAlert, οι ελληνικές Ένοπλες Δυνάμεις διαθέτουν ρωσικό στρατιωτικό εξοπλισμό, μεταξύ άλλων και τεθωρακισμένα οχήματα μάχης τύπου BMP-1, εκ των οποίων αρκετά σημαντικός αριθμός βρίσκονται στην Ήπειρο, ενώ ένας μικρός, συγκριτικά, αριθμός βρίσκεται στην περιοχή ευθύνης της ΑΣΔΕΝ, εξοπλισμένα με αντιαεροπορικά πυροβόλα τύπου Zu-23, σε ρόλο «κινητού πυροβολείου» για αντι-αποβατικές επιχειρήσεις, με στόχο την απόκρουση και εξουδετέρωση αντι-αεραποβατικών γεφυρωμάτων σε νησιά. Αυτά όμως τα αναδιαμορφωμένα BMP-1 δεν αφορούν την εν λόγω συμφωνία.
Η επιχειρησιακή λειτουργία των BMP-1 στον Στρατό
Ο ελληνικός Στρατός είχε προμηθευτεί από το απόθεμα της ανατολικής Γερμανίας, μετά την κατάρρευση της Σοβιετικής Ένωσης, συνολικά 501 ΤΟΜΑ τύπου BMP-1A1 Osts, τα οποία ωστόσο υπέστησαν κάποιες αλλαγές στη διαμόρφωσή τους, ώστε να «ταιριάζουν» με τα νατοϊκά πρότυπα. Στη συνέχεια 100 από αυτά τα οχήματα δόθηκαν στο Ιράκ και άλλα 101 «έφυγαν» από το οπλοστάσιο των Ενόπλων Δυνάμεων και παραδόθηκαν στην Αίγυπτο, με την συμμετοχή των ΕΑΣ στη διαδικασία μετασκευής τους.
Χαρακτηριστική είναι εξάλλου και η δήλωση που είχε κάνει τον Μάρτιο του 2021, ο Υπουργός Εθνικής Άμυνας Νίκου Παναγιωτόπουλου αναφορικά με την χρησιμότητα και την επιχειρησιακή λειτουργία των BMP-1 στον ελληνικό Στρατό: « Στην παρούσα φάση μόνο ένας μικρός αριθμός των εν λόγω ΤΟΜΑ βρίσκεται σε ενεργό υπηρεσία, αφού η πλειοψηφία αυτών αποσύρθηκε λόγω δυσχερειών που υπήρχαν τόσο στη συντήρησή τους όσο και στην αποκατάσταση των βλαβών τους, ως απόρροια των περιορισμένων πηγών προμήθειας ανταλλακτικών [ενδεικτικό είναι ο πυργίσκος με το όπλο των 73 χιλιοστών που δεν χρησιμοποιείται, η αφορμή του οποίου στάθηκε και η εν λόγω κοινοβουλευτική ερώτηση]. Με βάση τα προαναφερθέντα έχει κριθεί πως οποιαδήποτε προσπάθεια αναβάθμισης του εν λόγω ΤΟΜΑ δεν είναι συμφέρουσα για τον Ελληνικό Στρατό, τόσο οικονομικά όσο και επιχειρησιακά».
Συνεπώς, καθίσταται σαφές από τις δηλώσεις του ΥΕΘΑ, ότι η πλειοψηφία των ελληνικών BMP-1 δεν προσφέρουν τίποτα ουσιώδες στον ελληνικό Στρατό ενώ ακόμα και η προσπάθεια εκσυγχρονισμού τους ενέχει εξαιρετικό κόστος. Υπό αυτό το πλαίσιο, η πρόταση της Γερμανίας για τα τεθωρακισμένα οχήματα τύπου Marder1A3, έχει πολλαπλά και ποιοτικά θετικά στοιχεία όχι μόνο για το μεσοπρόθεσμο αλλά και για το μακροπρόθεσμο μέλλον του συνόλου των ΤΟΜΑ στο Στρατό Ξηράς.
Γιατί είναι μια συμφωνία win-win ;
Η Γερμανία εφαρμόζει την δέσμευσή της για στρατιωτική ενίσχυση των δυνάμεων της Ουκρανίας με πυραύλους IRIS-T, ραντάρ, στοιχεία πυροβολικού, εκτός των ελληνικών τεθωρακισμένων οχημάτων μάχης BMP-1. Από την άλλη, η Αθήνα έχει την ευκαιρία να «ξεφορτωθεί» απαρχαιωμένο στρατιωτικό υλικό το οποίο όχι μόνο δεν μπορεί να εκσυγχρονιστεί αλλά δεν μπορεί να προσφέρει πλέον στο πεδίο της μάχης, σε αντίθεση με τους Ουκρανούς που όχι μόνο είναι εξοικειωμένοι ήδη στη χρήση τους, αλλά θα μπορούν να τα υποστηρίξουν με σοβιετικό οπλισμό. Τα παραπάνω, αποδεικνύονται από την σύγκριση των BMP-1 και των Marder 1A3.
Τα BMP-1 έχουν:
- Πυροβόλο των 73 χιλιοστών (δεν χρησιμοποιείται πλέον, ενώ είχε αφαιρεθεί το σύστημα αυτόματης τροφοδότησης)
- Συζυγές πολυβόλα των 7,62 χιλιοστών (είχαν τοποθετηθεί και πολυβόλα άλλου διαμετρήματος)
- Κινητήρα απόδοσης = 300 ίππων
- Προστασία από θωράκιση = 13,5 τόνων
- Μήκος = 6.74 μέτρα
- Μεταφέρει έως και 11 στρατιώτες
Τα Marder1A3 έχουν:
- Δίδυμο πυροβόλο 20 χιλιοστών τύπου RH-202 της Rheinmetall
- Συζυγές πολυβόλα των 7,62 χιλιοστών
- Έξι εκτοξευτές καπνογόνων
- Κινητήρα απόδοσης 600 ίππων
- Προστασία από θωράκιση – 33,5 τόνους
- Μήκος = 6.8 μέτρα
- Μεταφέρει έως και 9 στρατιώτες
Με γνώμονα το εθνικό συμφέρον
Τα συγκριτικά πλεονεκτήματα των Marder έναντι των BMP-1 σε θωράκιση, ταχύτητα αλλά και σε πιο αποτελεσματικά και αξιόπιστα οπλικά συστήματα είναι εμφανή, όμως η συμφωνία με το Βερολίνο ενέχει και το ενδεχόμενο περαιτέρω συνεργασίας σε άλλα εξοπλιστικά προγράμματα του Στρατού Ξηράς που αφορούν τα τεθωρακισμένα άρματα μάχης Leopard, αλλά και στα περίφημα ΤΟΜΑ τύπου Lynx, κάτι το οποίο φαίνεται να αναγνωρίζουν και οι επιτελείς του Στρατού, καθώς όπως έγινε γνωστό είχαν δώσει το «πράσινο φως» στην πολιτική ηγεσία να προχωρήσει στην συμφωνία αυτή, σύμφωνα με τον ανταποκριτή του OPEN στη Γερμανία, Παντελή Βαλασόπουλο.
Εν κατακλείδι, πρόκειται για μια συμφωνία που εξυπηρετεί το εθνικό συμφέρον, διότι ενδυναμώνει το οπλοστάσιο του Στρατού, ενισχύει την ποιότητα του συνόλου των ΤΟΜΑ των Ενόπλων Δυνάμεων, εφόσον εφαρμοστεί η ταυτόχρονη αντικατάσταση BMP-1 με ίσο αριθμό Marder, ενώ «ανοίγει τον δρόμο» για περαιτέρω αναβάθμιση των ελληνικών τεθωρακισμένων δυνάμεων σε μια χρονική συγκυρία όπου η Τουρκία προκαλεί ολοένα και περισσότερο, αμφισβητώντας την κυριαρχία των ελληνικών νησιών του Αιγαίου, τα οποία δεν «αποδυναμώνονται» από την προμήθεια των απαρχαιωμένων ΤΟΜΑ στην Ουκρανία.
