*του Κώστα Σαρικά
Στο επόμενο μεγάλο βήμα για την ένταξη μη επανδρωμένων συστημάτων στις ναυτικές επιχειρήσεις προχωρά το Πολεμικό Ναυτικό, το οποίο πραγματοποιεί άσκηση επιχειρησιακής αξιολόγησης drones και αυτόνομων συστημάτων ελληνικής σχεδίασης και ανάπτυξης.
Η άσκηση η οποία εκτελείται ήδη εν όρμω από τις 9 έως τις 13 Μαρτίου και στην συνέχεια εν πλω απότις 16 έως τις 20 Μαρτίου, αποτελεί την πρώτη οργανωμένη προσπάθεια του Ναυτικού να δοκιμάσει σε πραγματικές επιχειρησιακές συνθήκες μη επανδρωμένα συστήματα που αναπτύσσουν ελληνικές εταιρείες, τόσο στον αέρα όσο και στη θάλασσα.
Σύμφωνα με πληροφορίες, στόχος είναι να επαναληφθεί σε ναυτικό περιβάλλον το μοντέλο που εφαρμόστηκε στον Έβρο με την άσκηση «Αίσιος Οιωνός», όπου ελληνικές εταιρείες παρουσίασαν και δοκίμασαν σε πραγματικό πεδίο επιχειρήσεων νέες τεχνολογίες drone και anti-drone.
Το Πολεμικό Ναυτικό επιδιώκει μέσα από αυτή τη διαδικασία να εντοπίσει λύσεις που μπορούν να ενταχθούν άμεσα στο επιχειρησιακό δόγμα, αλλά και να επιταχύνει τη συνεργασία με την ελληνική αμυντική βιομηχανία στον ταχύτατα εξελισσόμενο τομέα των μη επανδρωμένων συστημάτων.
Από τον Έβρο στο Αιγαίο – Το μοντέλο «Αίσιος Οιωνός»
Η φιλοσοφία της νέας άσκησης βασίζεται στην εμπειρία που αποκτήθηκε το προηγούμενο διάστημα στον Έβρο. Στην άσκηση «Αίσιος Οιωνός» μονάδες των Ενόπλων Δυνάμεων συνεργάστηκαν με ελληνικές εταιρείες υψηλής τεχνολογίας, οι οποίες παρουσίασαν drones, αισθητήρες, συστήματα επικοινωνιών και λύσεις αντιμετώπισης μη επανδρωμένων απειλών. Η άσκηση αποτέλεσε στην ουσία ένα εργαστήριο δοκιμών επί του πεδίου όπου στρατιωτικοί και μηχανικοί αξιολόγησαν:
- επιχειρησιακή αξιοπιστία
- αντοχή σε πραγματικές συνθήκες
- δυνατότητες ενσωμάτωσης σε στρατιωτικά δίκτυα
- διαλειτουργικότητα με υπάρχοντα συστήματα
Ειδικά για τα drones, δοκιμάστηκαν αποστολές:
- επιτήρησης συνόρων
- αναγνώρισης στόχων
- μετάδοσης εικόνας σε πραγματικό χρόνο
- συνεργασίας με μονάδες Πυροβολικού
Η επιτυχία της άσκησης αυτής φαίνεται ότι οδήγησε στην απόφαση να επεκταθεί το μοντέλο και στο θαλάσσιο περιβάλλον.
Η επόμενη φάση: Ναυτικές επιχειρήσεις με drones
Η άσκηση που πραγματοποιείται από το Πολεμικό Ναυτικό θα επικεντρωθεί σε επιχειρήσεις επιτήρησης και ελέγχου θαλάσσιων περιοχών, αλλά και σε σενάρια ναυτικού πολέμου όπου τα drones μπορούν να παίξουν καθοριστικό ρόλο.
Τα βασικά σενάρια που εξετάζονται περιλαμβάνουν:
- Θαλάσσια επιτήρηση και αναγνώριση
Μη επανδρωμένα αεροσκάφη θα επιχειρούν πάνω από θαλάσσιες περιοχές συλλέγοντας εικόνα και δεδομένα, τα οποία θα μεταδίδονται σε πλοία ή κέντρα επιχειρήσεων.
- Εντοπισμός μικρών στόχων
Τα drones μπορούν να εντοπίσουν ταχύπλοα, μικρά σκάφη ή ασύμμετρες απειλές που είναι δύσκολο να εντοπιστούν από μεγάλα πλοία.
- Δικτυοκεντρικές επιχειρήσεις
Η διασύνδεση drones με πλοία, αισθητήρες και κέντρα διοίκησης αποτελεί βασικό στοιχείο του νέου ναυτικού δόγματος. Συνεργασία με μη επανδρωμένα σκάφη επιφανείας. Ιδιαίτερη έμφαση θα δοθεί στη συνεργασία UAV με USV, δηλαδή μη επανδρωμένα σκάφη επιφανείας.
Τα USV μπορούν να εκτελούν αποστολές:
- επιτήρησης
- ηλεκτρονικού πολέμου
- μεταφοράς αισθητήρων
- ακόμη και κρούσης
Τα θαλάσσια drones και η νέα εποχή του ναυτικού πολέμου
Η ανάπτυξη μη επανδρωμένων σκαφών επιφανείας αποτελεί μία από τις μεγαλύτερες τεχνολογικές επαναστάσεις στη ναυτική στρατηγική.
Τα USV μπορούν να εκτελούν αποστολές όπως:
- επιτήρηση θαλάσσιων περιοχών
- προστασία λιμανιών
- συλλογή πληροφοριών
- ηλεκτρονικό πόλεμο
- επιθέσεις εναντίον πλοίων
Στον πόλεμο της Ουκρανίας, τα ναυτικά drones απέδειξαν την αποτελεσματικότητα τους εναντίον μεγάλων πολεμικών πλοίων, αλλάζοντας τον τρόπο με τον οποίο αντιμετωπίζονται οι απειλές στη θάλασσα. Η εμπειρία αυτή έχει επηρεάσει σημαντικά και τις ελληνικές στρατιωτικές σχεδιάσεις.
Το ενδιαφέρον του Πολεμικού Ναυτικού
Για το Πολεμικό Ναυτικό, η ανάπτυξη και ενσωμάτωση drones δεν αποτελεί απλώς τεχνολογική καινοτομία αλλά επιχειρησιακή αναγκαιότητα. Το επιχειρησιακό περιβάλλον του Αιγαίου χαρακτηρίζεται από:
- μεγάλο αριθμό νησιών
- περιορισμένους θαλάσσιους χώρους
- ανάγκη συνεχούς επιτήρησης
Τα drones μπορούν να προσφέρουν:
- συνεχή επιτήρηση
- χαμηλό κόστος λειτουργίας
- δυνατότητα μαζικής χρήσης
Δόγμα «manned-unmanned teaming»
Το μέλλον των ναυτικών επιχειρήσεων φαίνεται ότι θα βασιστεί στη συνεργασία επανδρωμένων και μη επανδρωμένων μέσων.
Σε αυτό το μοντέλο:
- τα μεγάλα πλοία λειτουργούν ως κόμβοι διοίκησης
- τα drones εκτελούν αποστολές αναγνώρισης
- τα USV επεκτείνουν το πεδίο δράσης του στόλου
Το μοντέλο αυτό εφαρμόζεται ήδη από μεγάλα ναυτικά όπως των ΗΠΑ και της Βρετανίας.
Τα drones στις νέες φρεγάτες
Η ένταξη drones στο Πολεμικό Ναυτικό ήδη ξεκινά με τις νέες φρεγάτες. Οι φρεγάτες FDI θα διαθέτουν μη επανδρωμένα συστήματα εναέριας επιτήρησης όπως το CAMCOPTER S-100, το οποίο θα χρησιμοποιείται για αποστολές επιτήρησης, έρευνας και ανθυποβρυχιακού πολέμου.
Τα συστήματα αυτά μπορούν να επιχειρούν από πολεμικά πλοία και να εκτελούν αποστολές επιτήρησης, αναγνώρισης και συλλογής πληροφοριών σε μεγάλες αποστάσεις από το πλοίο που τα φιλοξενεί. Με αυτονομία που μπορεί να ξεπεράσει τις έξι ώρες και δυνατότητα μεταφοράς προηγμένων αισθητήρων, τα CAMCOPTER επιτρέπουν στα πλοία να επεκτείνουν σημαντικά τον ορίζοντα επιτήρησης.
Για το Πολεμικό Ναυτικό τα συγκεκριμένα UAV αποτελούν πολλαπλασιαστή ισχύος, καθώς μπορούν να εντοπίζουν στόχους, να μεταδίδουν εικόνα σε πραγματικό χρόνο και να υποστηρίζουν επιχειρήσεις επιτήρησης σε θαλάσσιες περιοχές με υψηλή επιχειρησιακή αξία.
Το μεγάλο στοίχημα της ελληνικής αμυντικής βιομηχανίας
Η άσκηση αποτελεί ουσιαστικά ένα τεστ για την ελληνική αμυντική βιομηχανία. Για πρώτη φορά ελληνικές εταιρείες θα έχουν τη δυνατότητα να δοκιμάσουν τα συστήματά τους σε πραγματικές επιχειρησιακές συνθήκες με το Πολεμικό Ναυτικό.
Εάν τα αποτελέσματα είναι θετικά, ανοίγει ο δρόμος για:
- προμήθειες από τις Ένοπλες Δυνάμεις
- δημιουργία ελληνικού οικοσυστήματος drones
Το μέλλον των μη επανδρωμένων συστημάτων στο Αιγαίο
Η επόμενη δεκαετία αναμένεται να φέρει ραγδαίες εξελίξεις στον τομέα των drones. Το Αιγαίο, λόγω της γεωγραφίας του, αποτελεί ιδανικό πεδίο για την ανάπτυξη και χρήση μη επανδρωμένων συστημάτων.
Η χρήση UAV και USV μπορεί να δημιουργήσει ένα νέο επίπεδο επιτήρησης και αποτροπής, ενισχύοντας σημαντικά τις δυνατότητες του Πολεμικού Ναυτικού. Η άσκηση είναι μόνο το πρώτο βήμα προς αυτή την κατεύθυνση με το Ναυτικό Επιτελείο να δείχνει ότι έχει πάρει τα μηνύματα της επόμενης μέρας.
