Μια νέα εποχή στον υποβρύχιο πόλεμο επιχειρούν να διαμορφώσουν η Γαλλία, οι ΗΠΑ και η Αυστραλία, επενδύοντας στην ανάπτυξη μεγάλων μη επανδρωμένων υποβρυχίων (XL-UUV).
Η Naval Group, η Anduril και η Boeing βρίσκονται στην πρώτη γραμμή αυτής της προσπάθειας, καθώς οι ναυτικές δυνάμεις αναζητούν νέους τρόπους επιτήρησης, συλλογής πληροφοριών και εκτέλεσης αποστολών σε μεγάλα βάθη, χωρίς να απαιτείται η διαρκής παρουσία επανδρωμένων μονάδων.
«Καταλάβαμε ότι υπήρχε μια αλλαγή παραδείγματος», ανέφερε χαρακτηριστικά ο Cyril Lévy, υπεύθυνος της Naval Group για τα drones, τα αυτόνομα συστήματα και τα υποβρύχια όπλα, στην γαλλική εφημερίδα Les Echos.
Η στροφή του αμερικανικού Πολεμικού Ναυτικού προς έναν στόλο που θα συνδυάζει επανδρωμένες και μη επανδρωμένες πλατφόρμες αποτέλεσε, σύμφωνα με το δημοσίευμα, ένα από τα ερεθίσματα για την επιτάχυνση των γαλλικών προσπαθειών.
Naval Group: Το γαλλικό UCUV περνά στην επόμενη φάση
Η πιο πρόσφατη εξέλιξη αφορά το γαλλικό πρόγραμμα UCUV (Unmanned Combat Underwater Vehicle), για το οποίο η Naval Group αναλαμβάνει την ανάπτυξη ενός επιχειρησιακού πρωτοτύπου, μετά τη σύμβαση που υπέγραψε με την γαλλική Διεύθυνση Εξοπλισμών (DGA), κατά τη διάρκεια της έκθεσης Euronaval 2026.
Το νέο υποβρύχιο drone θα έχει μήκος μεγαλύτερο των 10 μέτρων, με τις εκτιμήσεις να το τοποθετούν κοντά στα 12 μέτρα. Θα σχεδιαστεί για την εκτέλεση πολλαπλών αποστολών, από συλλογή πληροφοριών, επιτήρηση και αναγνώριση έως επιθετικές επιχειρήσεις εξουδετέρωσης στόχων.
Η ανάπτυξή του αποτελεί συνέχεια μιας μακρόχρονης προσπάθειας της Naval Group, η οποία είχε ήδη κατασκευάσει με ίδια χρηματοδότηση ένα μεγάλο μη επανδρωμένο υποβρύχιο ως «demonstrator». Η συγκεκριμένη πλατφόρμα, βάρους περίπου 10 τόνων, χρησιμοποιήθηκε για τη δοκιμή κρίσιμων τεχνολογιών, όπως η ενεργειακή αυτονομία, οι μπαταρίες, η αυτόνομη πλοήγηση και η ενσωμάτωση αισθητήρων.
Ένα από τα σημαντικότερα ζητήματα που καλείται να αντιμετωπίσει το πρόγραμμα είναι η δυνατότητα αυτόνομης λειτουργίας για μεγάλα χρονικά διαστήματα. Για τον σκοπό αυτό, το UCUV θα αξιοποιεί το σύστημα αυτόνομης λήψης αποφάσεων Steeris OnBoard της Naval Group, το οποίο θα επιτρέπει στο όχημα να προσαρμόζει την αποστολή του ανάλογα με τις συνθήκες του περιβάλλοντος, την τακτική κατάσταση και ενδεχόμενες τεχνικές βλάβες.
Η δυνατότητα αυτή αποκτά ιδιαίτερη σημασία στο υποβρύχιο περιβάλλον, όπου η συνεχής επικοινωνία με τον χειριστή είναι εξαιρετικά δύσκολη. Το UCUV θα πρέπει επομένως να μπορεί να συνεχίζει την αποστολή του με περιορισμένη ή ακόμη και χωρίς άμεση επικοινωνία με το κέντρο ελέγχου, διατηρώντας παράλληλα την ανθρώπινη εποπτεία.
Επιπλέον, προβλέπεται να μπορεί να μεταφέρεται αεροπορικώς, μεταξύ άλλων με μεταγωγικά αεροσκάφη A400M.
Οι πρώτες θαλάσσιες δοκιμές αναμένονται το 2028.
Οι ακριβείς διαμορφώσεις οπλισμού και ειδικών φορτίων δεν έχουν ακόμη οριστικοποιηθεί.
Anduril: Το αυστραλιανό Ghost Shark περνά στην παραγωγή
Από την άλλη, η Anduril έχει εξασφαλίσει ένα σημαντικό προβάδισμα, καθώς το πρόγραμμα Ghost Shark έχει ήδη περάσει σε φάση προμήθειας για το Βασιλικό Ναυτικό της Αυστραλίας.
Το Ghost Shark αναπτύχθηκε σε συνεργασία με τις αυστραλιανές αμυντικές αρχές και προορίζεται για αποστολές μεγάλης διάρκειας, επιτήρησης, αναγνώρισης και άλλες στρατιωτικές επιχειρήσεις κάτω από την επιφάνεια της θάλασσας.
Η αυστραλιανή κυβέρνηση έχει ανακοινώσει συμφωνία ύψους 1,7 δισ. αυστραλιανών δολαρίων για την προμήθεια, υποστήριξη και περαιτέρω ανάπτυξη του συστήματος σε βάθος πενταετίας.
Η αρθρωτή αρχιτεκτονική του Ghost Shark επιτρέπει την ενσωμάτωση διαφορετικών φορτίων και αισθητήρων, διευρύνοντας τις πιθανές επιχειρησιακές του χρήσεις.
Πρόσφατα, η Anduril μαζί με την αυστραλιανή κυβέρνηση αποκάλυψαν τον οπλισμό του μη επανδρωμένου υποβρυχίου, μεταξύ άλλων τα drones της οικογένειας Altius της Anduril.
Boeing: Το αμερικανικό Πολεμικό Ναυτικό επενδύει στο Orca
Στις ΗΠΑ, η Boeing αναπτύσσει το Orca XLUUV για λογαριασμό του αμερικανικού Πολεμικού Ναυτικού. Πρόκειται για ένα μεγάλο μη επανδρωμένο υποβρύχιο, σχεδιασμένο να επιχειρεί αυτόνομα για μεγάλα χρονικά διαστήματα και να μεταφέρει διαφορετικά φορτία.
Το Orca διαθέτει υβριδικό σύστημα πρόωσης, το οποίο συνδυάζει ηλεκτρική ενέργεια με πετρελαιοκινητήρα-γεννήτρια. Παράλληλα, η σχεδίασή του περιλαμβάνει αρθρωτό χώρο μεταφοράς φορτίων, επιτρέποντας την προσαρμογή του σε διαφορετικές αποστολές.
Μία από τις βασικές αποστολές που έχουν εξεταστεί για το σύστημα είναι η ναρκοθέτηση, ενώ η δυνατότητα μεταφοράς ειδικών φορτίων προσφέρει περιθώρια αξιοποίησής του και σε άλλους επιχειρησιακούς ρόλους.
Το πρόγραμμα έχει αντιμετωπίσει καθυστερήσεις και υπερβάσεις κόστους, ωστόσο παραμένει σημαντικό μέρος της προσπάθειας του U.S Navy να εντάξει μεγάλα αυτόνομα υποβρύχια στις μελλοντικές του επιχειρήσεις.
Ο βυθός γίνεται το νέο πεδίο ανταγωνισμού
Η ανάπτυξη των XLUUV δεν αποτελεί απλώς μια ακόμη τεχνολογική εξέλιξη στον τομέα των μη επανδρωμένων συστημάτων. Αντιπροσωπεύει μια ευρύτερη αλλαγή στον τρόπο με τον οποίο τα σύγχρονα ναυτικά αντιλαμβάνονται την παρουσία, την επιτήρηση και την επιχειρησιακή δράση κάτω από την επιφάνεια της θάλασσας.
Τα μεγάλα αυτόνομα υποβρύχια μπορούν να λειτουργήσουν συμπληρωματικά προς τα επανδρωμένα υποβρύχια και τα πλοία επιφανείας, αναλαμβάνοντας αποστολές, περιορίζοντας την έκθεση πληρωμάτων σε επικίνδυνες περιοχές.
Παράλληλα, η προστασία κρίσιμων υποθαλάσσιων υποδομών, όπως καλώδια τηλεπικοινωνιών και ενεργειακοί αγωγοί, αποκτά ολοένα μεγαλύτερη σημασία.
Στο πλαίσιο αυτό, και η Ελλάδα παρουσίασε πρόσφατα τα δικά της UUV, της οικογένειας PLUTO, των ιταλικών υποβρύχιων οχημάτων που υφίστανται στη φαρέτρα του Πολεμικού Ναυτικού εδώ και 20 χρόνια.
- Το «PLUTO PLUS», ένα μη επανδρωμένο υποβρύχιο σκάφος σχεδιασμένο για έρευνα, εντοπισμό και εξουδετέρωση ναρκών βυθού και αγκυροβολίου.
- Το «PLUTINO», ένα μη επανδρωμένο υποβρύχιο σκάφος σχεδιασμένο για έρευνα, εντοπισμό και εξουδετέρωση ναρκών βυθού και αγκυροβολίου. Δύναται να χρησιμοποιηθεί και ως UUV «καμικάζι».
- To «PLUTO GIGAS», αποτελεί την κορωνίδα της σειράς των ιταλικών υποβρύχιων οχημάτων PLUTO. Προορίζεται κυρίως για στρατιωτικές εφαρμογές, όπως η αναγνώριση και εξουδετέρωση θαλάσσιων ναρκών σε μεγάλα βάθη.
Η Γαλλία, οι ΗΠΑ και η Αυστραλία επιχειρούν πλέον να αποκτήσουν το δικό τους τεχνολογικό και επιχειρησιακό πλεονέκτημα σε αυτό το νέο πεδίο. Το ερώτημα δεν είναι μόνο ποια χώρα θα κατασκευάσει το μεγαλύτερο ή πιο προηγμένο υποβρύχιο drone, αλλά ποια θα καταφέρει να το εντάξει αποτελεσματικότερα σε έναν στόλο όπου επανδρωμένες και μη επανδρωμένες μονάδες θα επιχειρούν από κοινού.
