* Του Κώστα Σαρικά
Η Αεροπορία Στρατού βρίσκεται μπροστά σε μια κρίσιμη καμπή για τα βαρέα μεταφορικά της ελικόπτερα Boeing CH-47 Chinook. Τα Chinook, τα «workhorse» της αεροκίνησης, είναι αναντικατάστατα στο ελληνικό δόγμα ταχείας αντίδρασης. Όμως η πραγματικότητα των τελευταίων ετών είναι σκληρή καθώς η μάχη για διαθεσιμότητες είναι ανελέητη, οι ελλείψεις σε ανταλλακτικά δεδομένες, ενώ οι καθυστερήσεις σε συμβάσεις αποτελούν τροχοπέδη στον αγώνα για να κρατηθεί η γραμμή ζωντανή.
Για την Αεροπορία Στρατου ανάσα ζωής αποτελεί η ευκαιρία που προέκυψε από την Αίγυπτο. Στελέχη του Τεχνικού της Αεροπορίας Στρατού βρέθηκαν εκεί, περνώντας «από ακτίνες» τουλάχιστον δώδεκα κινητήρες Honeywell T55-L-712 και κρίσιμα απάρτια από τα αιγυπτιακά CH-47C/D που αποσύρονται. Το υλικό χαρακτηρίστηκε ως αξιόπιστο και η Ελλάδα προτίθεται να «σαρώσει» ό,τι αξίζει, εξασφαλίζοντας απόθεμα για χρόνια.
Η αιγυπτιακή «δεξαμενή» και το παράθυρο ευκαιρίας
Η Αίγυπτος περνά σταδιακά στον νεότερο τύπο CH-47F Chinook («Foxtrot»), αποσύροντας τα παλαιότερα C/D. Για την Ελλάδα, που διατηρεί σε υπηρεσία τα CH-47DG – ουσιαστικά C που αναβαθμίστηκαν σε «Delta» – η κίνηση αυτή άνοιξε ένα παράθυρο ευκαιρίας.
Το πακέτο που προσφέρεται αφορά κινητήρες T55-L-712 και κρίσιμα ανταλλακτικά σε ιδιαίτερα χαμηλή τιμή. Η πρόταση προέκυψε μέσα από συνομιλίες αμυντικού επιπέδου και έφτασε γρήγορα σε ανώτατο επίπεδο, με απευθείας επικοινωνία των Αρχηγών ΓΕΕΘΑ των δύο χωρών. Τις επόμενες εβδομάδες αναμένεται επίσκεψη του Αρχηγού Γενικού Επιτελείου Στρατού της Αιγύπτου στην Αθήνα, όπου – μεταξύ άλλων – θα υπογραφεί συμφωνία για κινητήρες και επιμέρους αντικείμενα αμυντικής συνεργασίας με το ΓΕΣ.
Η Αθήνα αναγνωρίζει ότι τα τελευταία χρόνια η σχέση με το Κάιρο δεν είχε το βάθος που έπρεπε σε επίπεδο Στρατού Ξηράς. Δώδεκα χρόνια είχαν περάσει χωρίς επίσκεψη ΑΓΕΣ, μέχρι τον περασμένο Νοέμβριο. Οι Αιγύπτιοι ήθελαν αυτή τη θεσμική επαναπροσέγγιση και το timing αποδείχθηκε κρίσιμο.
Στο μικροσκόπιο των τεχνικών της Αεροπορίας Στρατού
Το ελληνικό κλιμάκιο αποτελείτο από έμπειρους αξιωματικούς και υπαξιωματικούς, εξειδικευμένους στην εργοστασιακή συντήρηση των Chinook. Η αυτοψία ήταν εξονυχιστική. Διαβάστηκαν μητρώα, ελέγχθηκαν ώρες και κύκλους λειτουργίας, ιστορικά βλαβών, συμβάντα υπερθερμάνσεων, ίχνη FOD και παλαιότερες επισκευές. Πραγματοποιήθηκαν οπτικοί και ενδοσκοπικοί έλεγχοι (borescope) σε hot section, turbine και compressor modules.
Εξετάστηκαν επίσης main/transmission components, gearboxes, hydraulic pumps, starters, generators, fuel controls και line replaceable units. Στόχος ήταν να κατανεμηθούν οι κινητήρες σε τρεις κατηγορίες: «drop-in» έτοιμοι, εκείνοι που απαιτούν περιορισμένο overhaul και όσοι πρέπει να μπουν άμεσα σε κύκλο γενικής εργοστασιακής συντήρησης.
Η Ελλάδα προτίθεται να αποκτήσει το σύνολο του αξιόπιστου υλικού. Για τον στόλο των 15 CH-47DG, ακόμη και δώδεκα καλοί T55-L-712 μπορούν να αλλάξουν τη γραμμή διαθεσιμότητας.
Ο πονοκέφαλος των T55-L-712
Οι T55-L-712 είναι κινητήρες παλαιάς γενιάς. Στιβαροί, αλλά με supply chain που στενεύει. Η Ελλάδα διαθέτει και νεότερα Chinook με κινητήρες T55-GA-714A, τεχνολογικά μεταγενέστερους και καλύτερα υποστηριζόμενους. Η ασυμβατότητα όμως μεταξύ «712» και «714A» σημαίνει ότι η επιβίωση των DG εξαρτάται από στοχευμένες ευκαιρίες προμήθειας.
Χωρίς απόθεμα, ο «κανιβαλισμός» γίνεται αναγκαστική πρακτική. Ένα ελικόπτερο καθηλώνεται για να πετάξει ένα άλλο. Βραχυπρόθεσμα δίνει ανάσα αλλά σε βάθος χρόνου εξαντλεί το σύστημα. Το αιγυπτιακό πακέτο μπορεί να μειώσει δραστικά αυτή την πρακτική, επιτρέποντας rotation κινητήρων και ταχύτερα turn-arounds στα 200ωρα.
Η «μάχη» στα Μέγαρα
Στην Πάχη Μεγάρων, στο 4ο ΤΕΑΣ, διεξάγεται καθημερινά ένας αθέατος αγώνας. Οι επιθεωρήσεις 25, 50, 75 και 175 ωρών κρατούν τα ελικόπτερα επιχειρησιακά. Το 200ωρο όμως είναι το σημείο καμπής. Εκεί το ελικόπτερο λύνεται σχεδόν πλήρως. Airframe inspections, NDI έλεγχοι, δομικά σημεία, assemblies.
Χωρίς ανταλλακτικά στο ράφι, ένα 200ωρο μπορεί να μετατραπεί σε πολύμηνη ακινησία. Με διαθέσιμους κινητήρες, το pipeline γίνεται ευέλικτο.
Την ίδια ώρα η παρουσία αμερικανικού τεχνικού κλιμακίου AMCOM στα Μέγαρα τους τελευταίους μήνες έχει ήδη αποδώσει. Οι Αμερικανοί βοήθησαν ουσιαστικά στην αποκατάσταση επιχειρησιακής ικανότητας και μέχρι το επόμενο διάστημα αναμένεται νέο βήμα ενίσχυσης. Η συνεργασία αυτή λειτουργεί συμπληρωματικά προς την ελληνική προσπάθεια, μεταφέροντας τεχνογνωσία και αποσυμφορώντας βαριές εργασίες.
Οι καθυστερήσεις και το παιχνίδι πίεσης
Παράλληλα, από αμερικανικής βιομηχανικής πλευράς καταγράφεται πίεση για μετάβαση στον νέο τύπο. Η κατασκευάστρια εταιρεία Boeing προωθεί το πακέτο CH-47F, με πρόταση για απόκτηση δέκα νέων και αναβάθμιση δέκα DG σε Foxtrot. Το συνολικό κόστος αγγίζει τα 3 δισ. ευρώ. Με δεδομένη την ήδη δρομολογημένη προμήθεια 35 Sikorsky UH-60M Black Hawk, μια τέτοια δαπάνη είναι δημοσιονομικά δυσβάστακτη. Η πίεση για νέο τύπο είναι υπαρκτή ωστόσο η απάντηση της Αθήνας είναι ρεαλιστική. Ξεκαθαρίζεται ότι δημοσιονομικός χώρος για καινούργια μεταφορικά ελικόπτερα δεν υπάρχει.
Chinook και Black Hawk: Συμπληρωματικοί ρόλοι
Η έλευση των UH-60M θα αλλάξει επίπεδο την Αεροπορία Στρατού. Θα καλύψουν αποστολές μεσαίου βάρους, ειδικές επιχειρήσεις, ταχεία μεταφορά τμημάτων. Όμως δεν μπορούν να αντικαταστήσουν το Chinook. Η μεταφορά 50+ στρατιωτών ή βαρέων οχημάτων και πυροβόλων παραμένει αποκλειστικό πεδίο του CH-47.
Στο ελληνικό επιχειρησιακό περιβάλλον, με τα γεωγραφικά χαρακτηριστικά του Αιγαίου και τις απαιτήσεις ταχείας ενίσχυσης νησιωτικών σχηματισμών, το Chinook είναι πολλαπλασιαστής ισχύος. Από αεροκίνητες επιχειρήσεις μέχρι φυσικές καταστροφές, το αποτύπωμά του είναι τεράστιο.
Στρατηγική ανάσα με περιορισμένο κόστος
Η στοχευμένη προμήθεια δώδεκα T55-L-712 και κρίσιμων ανταλλακτικών από την Αίγυπτο δεν είναι απλώς ευκαιρία. Είναι κίνηση υψηλής απόδοσης καθώς περιορισμένο κόστος, μπορεί να εξασφαλίσει πολυετής υποστήριξη. Η ανάσα στα Chinook δίνει χρόνο για να σταθεροποιηθεί η διαθεσιμότητα και για να αποδώσει το πρόγραμμα Black Hawk.
