Του Κώστα Σαρικά
Το πρόγραμμα εκσυγχρονισμού των τεσσάρων φρεγατών ΜΕΚΟ κλάσης «ΥΔΡΑ» αποτελεί για το Πολεμικό Ναυτικό την κορυφαία προτεραιότητα με δεδομένη την τεράστια ανάγκη για διατήρηση στο οπλοστάσιο του Στόλου ικανού αριθμού Κύριων Μονάδων επιφανείας.
Παρά το γεγονός ότι τουλάχιστον από το περασμένο καλοκαίρι τα Στελέχη του ΠΝ έχουν ολοκληρώσει τις επαφές τους με τη Γερμανική κοινοπραξία TKMS-Thales Netherlands και έχουν καταλήξει σε πλήρη συμφωνία για τη διαδικασία του εκσυγχρονισμού, το χρονοδιάγραμμα και κυρίως για τα τεχνικά χαρακτηριστικά των πλοίων, μια σειρά από «αγκάθια» δεν επιτρέπουν την υπογραφή της σχετικής σύμβασης ώστε επιτέλους να αρχίσουν οι εργασίες. Και ενώ ήδη το πρόγραμμα έχει καθυστερήσει δραματικά καθώς ο Εκσυγχρονισμός Μέσης Ζωής πραγματοποιείται συνήθως εντός της δεύτερης δεκαετίας επιχειρησιακής ζωής των πλοίων.
Ήδη η παλαιότερη φρεγάτα ΜΕΚΟ «ΥΔΡΑ» έχει συμπληρώσει 31 έτη ζωής και να έχει ξεπεράσει σε πλόες κατά πολύ τα 400.000 μίλια, ενώ η νεότερη της κλάσης η «ΣΑΛΑΜΙΣ» έφτασε τα 25 χρόνια υπηρεσίας.
Κύριο εμπόδιο η γραφειοκρατία
Το μεγάλο «αγκάθι» στην ολοκλήρωση των διαβουλεύσεων μεταξύ της Γενικής Διεύθυνσης Αμυντικών Εξοπλισμών και Επενδύσεων και της Κοινοπραξίας TKMS-Thales Netherlands το οποίο προς το παρόν δείχνει ανυπέρβλητο αφορά τις υποχρεώσεις των δύο εταιρειών για την αστική ευθύνη που θα έχουν έναντι του Πολεμικού Ναυτικού σε περίπτωση αστοχίας υλικών, ενώ πρόβλημα για την ολοκλήρωση της σύμβασης εντοπίζεται και έπειτα από το αίτημα της Κοινοπραξίας να συμπεριληφθεί η τιμαριθμική αναπροσαρμογή σχετικά με το κόστος των υλικών έως και την ολοκλήρωση του προγράμματος.
Η υπάρχουσα νομοθεσία που αφορά τα εξοπλιστικά προγράμματα, με τον περιβόητο νόμο 3811, αποτελεί ιδιαίτερα σοβαρό εμπόδιο καθώς τα δύο συμβαλλόμενα μέρη πρέπει να ξεπεράσουν πλήθος γραφειοκρατικών κωλυμάτων. Η ανταλλαγή δεκάδων εγγράφων μεταξύ της ΓΔΑΕΕ και της Κοινοπραξίας συνεχίζεται με αποτέλεσμα το πρόγραμμα να έχει «κολλήσει» και το Ναυτικό Επιτελείο να αγωνιά αυξάνοντας την πίεση για πολιτική λύση ακόμα και με νομοθετική ρύθμιση όπως άλλωστε έχει γίνει και σε άλλα εξοπλιστικά προγράμματα. Και ενώ υπήρχε η προσδοκία ότι η σύμβαση θα είχε υπογραφεί εντός του 2023, ώστε να δρομολογηθεί ο εκσυγχρονισμός, όλα δείχνουν ότι η οριστικοποίηση του «deal» μεταφέρεται για τον επόμενο χρόνο με την προϋπόθεση φυσικά να έχουν ξεπεραστεί τα γραφειοκρατικά «αγκάθια».
Κάθε χρόνος που περνά χωρίς να αρχίσουν οι εργασίες προστίθεται πλέον στα καταπονημένα σκαριά των πλοίων ενώ ήδη ο ηλεκτρονικός τους εξοπλισμός θεωρείται ξεπερασμένος απέναντι στις σύγχρονες πολλαπλές απειλές στο κορεσμένο πεδίο επιχειρήσεων. Την ώρα μάλιστα που ο Τουρκικός στόλος ενισχύεται συνεχώς με καινούργιες Μονάδες Επιφανείας, φρεγάτες και κορβέτες, οι οποίες κατασκευάζονται σε εγχώρια ναυπηγεία.
Το κόστος και το χρονοδιάγραμμα
Το συνολικό κόστος του προγράμματος αγγίζει τα 605 εκ, ενώ φαίνεται ότι η ανάδοχος Κοινοπραξία έχει καταλήξει σε συμφωνία με τα ναυπηγεία Σκαραμαγκά τα οποία θα αναλάβουν τον εκσυγχρονισμό των τεσσάρων φρεγατών ΜΕΚΟ. Με το χρονοδιάγραμμα να προβλέπει την πρώτη παράδοση πλοίου τουλάχιστον δύο χρόνια έπειτα από την υπογραφή της σχετικής σύμβασης. Έτσι εάν τελικά λυθεί ο «γόρδιος δεσμός» της γραφειοκρατίας και πέσουν οι υπογραφές εντός του 2024, η πρώτη φρεγάτα – η οποία δεν θα είναι απαραίτητα η παλαιότερη «ΥΔΡΑ» – θα παραδοθεί στον Στόλο το 2026 για να ακολουθήσουν σταδιακά και τα υπόλοιπα τρία πλοία έως και το 2029. Και ενώ ήδη το Πολεμικό Ναυτικό θα έχει εντάξει στο οπλοστάσιο του και τις τρεις Γαλλικές φρεγάτες Belharra, «ΚΙΜΩΝ», «ΦΟΡΜΙΩΝ» και «ΝΕΑΡΧΟΣ».
Ο εκσυγχρονισμός των ηλεκτρονικών και οπλικών συστημάτων
Το πρόγραμμα εκσυγχρονισμού των τεσσάρων ΜΕΚΟ στο οποίο έχουν ήδη συμφωνήσει το Πολεμικό Ναυτικό με την ανάδοχο Κοινοπραξία TKMS-Thales Netherlands περιλαμβάνει τόσο τον μηχανολογικό εξοπλισμό των φρεγατών όσο κυρίως τα ηλεκτρονικά τους συστήματα αλλά και τον οπλισμό τους.
Συγκεκριμένα αφορά αντικατάσταση των ηλεκτρομηχανών και πλήρη αποκατάσταση όλων των βλαβών στο σύστημα πρόωσης. Νέο σύγχρονο τακτικό σύστημα μάχης Tacticos block II, νέο ισχυρό Ραντάρ NS-110 με δυνατότητα ταυτόχρονου εντοπισμού και εμπλοκής πολλαπλών στόχων, γενική επισκευή του πανίσχυρου πυροβόλου ΜΚ45 των 127mm με ταυτόχρονο εκσυγχρονισμό του για χρήση κατευθυνόμενων πυρομαχικών υψηλής ακρίβειας (guided ammunition) τελευταίας γενιάς και βεληνεκούς που θα φτάνει τα 45 χλμ. Επιπλέον στις φρεγάτες θα τοποθετηθούν νέα ραντάρ ελέγχου πυρός και ναυτιλίας, Laser Warning System και εξοπλισμός που θα αφορά την υποστήριξη των νέων βλημάτων ESSM block II. Στο πρόγραμμα πάντως δεν περιλαμβάνεται η αναβάθμιση των CIWS εγγύς προστασίας Phalanx σε διαμόρφωση block 1B το οποίο θα συμπεριληφθεί σε ξεχωριστό υποπρόγραμμα το επόμενο διάστημα.
