Από το φθινόπωρο του 2026, τα νέα stealth μαχητικά αεροσκάφη πέμπτης γενιάς F-35 Joint Strike Fighter που θα παραδίδονται στους τρεις κλάδους των Ενόπλων Δυνάμεων των ΗΠΑ ενδέχεται να φτάνουν χωρίς εγκατεστημένο ραντάρ, λόγω καθυστερήσεων στην ανάπτυξη του νέου APG-85. Σύμφωνα με πληροφορίες του Breaking Defense, το ζήτημα ενδέχεται να περιορίσει σημαντικά τη δυνατότητα επιχειρησιακής αξιοποίησης των αεροσκαφών, τουλάχιστον σε αρχικό στάδιο.
Στην καλύτερη περίπτωση, το επανασχεδιασμένο ραντάρ APG-85 θα μπορούσε να είναι διαθέσιμο εντός του επόμενου έτους, περιορίζοντας τον αριθμό των αεροσκαφών που θα επηρεαστούν. Ωστόσο, εάν οι καθυστερήσεις συνεχιστούν, εκτιμάται ότι περισσότερα από 100 F-35 ενδέχεται να παραδοθούν χωρίς πλήρως λειτουργικό σύστημα ραντάρ.
Επιχειρησιακοί περιορισμοί
Παρά το γεγονός ότι τα αεροσκάφη θα παραμένουν πλήρως αξιόπλοα, δεν θα μπορούν να λάβουν πιστοποίηση μάχης. Όπως ανέφεραν πηγές με γνώση του προγράμματος, τα συγκεκριμένα F-35 θα χρησιμοποιούνται αποκλειστικά για περιορισμένη εκπαίδευση.
«Μπορούν να παραληφθούν και να χρησιμοποιηθούν ως πτητικά μέσα, αλλά όχι ως επιχειρησιακά αεροσκάφη μάχης», σημείωσε χαρακτηριστικά μία από τις πηγές.
Το πρόβλημα με το APG-85
Όπως έχουμε γράψει και στο OnAlert.gr, η αιτία εντοπίζεται στη μετάβαση από το υφιστάμενο ραντάρ APG-81 στο νέο APG-85. Το τελευταίο διαθέτει διαφορετικές διαστάσεις, γεγονός που απαιτεί επανασχεδιασμό στην άτρακτο του αεροσκάφους. Αυτό καθιστά αδύνατη την τοποθέτηση του παλαιότερου ραντάρ στα νέα αεροσκάφη που έχουν ήδη κατασκευαστεί με βάση τις προδιαγραφές του APG-85.
Το Πεντάγωνο είχε προγραμματίσει την ενσωμάτωση του νέου ραντάρ στην παρτίδα παραγωγής Lot 17. Ωστόσο, οι καθυστερήσεις στην κατασκευή του ραντάρ σημαίνουν ότι τα αεροσκάφη θα είναι έτοιμα πριν από το ίδιο το σύστημα. Τα νέα ραντάρ στην καλύτερη περίπτωση θα αρχίσουν να ενσωματώνονται στην παρτίδα Lot 18, η παραγωγή της οποίας ξεκινά αυτό το φθινόπωρο.
Ο Αμερικανός βουλευτής Ρομπ Γουίτμαν, πρόεδρος της αρμόδιας υποεπιτροπής της Βουλής των Αντιπροσώπων, επιβεβαίωσε ότι τα αεροσκάφη θα παραδίδονται προσωρινά με ballast αντί για ραντάρ, ώστε να διατηρείται η ισορροπία και η πτητική τους ικανότητα.
Ποιοι κλάδοι επηρεάζονται
Οι πρώτοι που αναμένεται να επηρεαστούν είναι οι Πεζοναύτες των ΗΠΑ, οι οποίοι πρόκειται να παραλάβουν F-35B (STOVL έκδοση) χωρίς ραντάρ μέσα στους επόμενους μήνες. Θα ακολουθήσουν η Πολεμική Αεροπορία με τα F-35A και το Ναυτικό με τα F-35C.
Πάντως, η Πολεμική Αεροπορία των ΗΠΑ έχει διευκρινίσει ότι τα αεροσκάφη που παραλαμβάνει σήμερα εξακολουθούν να φέρουν το ραντάρ APG-81, χωρίς να σχολιάζει τις μελλοντικές παραδόσεις.
Διαβεβαιώσεις και ρίσκο προγράμματος
Το Γραφείο Κοινού Προγράμματος F-35 (JPO) αναγνώρισε ότι το πρόγραμμα ακολουθεί ένα ιδιαίτερο «ταυτόχρονο» μοντέλο ανάπτυξης και παραγωγής, με πλήρη επίγνωση των κινδύνων.
«Η απόφαση ελήφθη γνωρίζοντας ότι τα αεροσκάφη παραγωγής ενδέχεται να είναι έτοιμα πριν από τις αντίστοιχες δυνατότητες», ανέφερε εκπρόσωπος του προγράμματος, προσθέτοντας ότι καταβάλλονται προσπάθειες επιτάχυνσης της παραγωγής του APG-85.
Ταυτόχρονα, υπογραμμίστηκε ότι οι λεπτομέρειες για τις δυνατότητες και τα χρονοδιαγράμματα του νέου ραντάρ παραμένουν απόρρητες.
Δεν επηρεάζονται οι διεθνείς πελάτες
Σημαντικό είναι ότι το πρόβλημα δεν αφορά τους ξένους χρήστες του F-35, καθώς το APG-85 δεν έχει εγκριθεί για εξαγωγή. Οι διεθνείς πελάτες θα συνεχίσουν να λαμβάνουν αεροσκάφη εξοπλισμένα με το APG-81.
Πηγές εντός του προγράμματος κάνουν λόγο για προβλήματα σχεδιασμού και κακό προγραμματισμό, επισημαίνοντας ότι η συζήτηση για τη μετάβαση στο νέο ραντάρ έπρεπε να είχε γίνει νωρίτερα.
Ο Γουίτμαν απέδωσε μέρος των καθυστερήσεων στους αυξημένους χρόνους πιστοποίησης του APG-85, οι οποίοι είναι σημαντικά μεγαλύτεροι σε σχέση με το APG-81.
Παρά την αισιοδοξία ότι το πρόβλημα θα επιλυθεί, η κατάσταση δημιουργεί ένα σαφές μεταβατικό επιχειρησιακό κενό. Όπως χαρακτηριστικά σημειώνεται, οι αμερικανικές δυνάμεις ενδέχεται να διαθέτουν «πολλά αεροσκάφη, αλλά όχι έτοιμα για μάχη».