Η κόντρα της Δανίας και των ΗΠΑ για την Γροιλανδία, μετά τις δηλώσεις του νέου προέδρου Ντόναλντ Τραμπ ότι θέλει να προσαρτήσει αυτό το ημιαυτόνομο έδαφος της σκανδιναβικής χώρας, έχει εγείρει ερωτήματα σχετικά με το μέλλον της Κοπεγχάγης στο πρόγραμμα των αμερικανικής κατασκευής stealth μαχητικών αεροσκαφών πέμπτης γενιάς F-35.
Ο Δανός υπουργός Εξωτερικών απέκλεισε σήμερα κάθε ενδεχόμενο προσάρτησης της Γροιλανδίας από τις ΗΠΑ, απέναντι στις επιδιώξεις Τραμπ.
«Ο Τραμπ δεν θα πάρει τη Γροιλανδία. Η Γροιλανδία είναι η Γροιλανδία και ο λαός της Γροιλανδίας είναι ένας λαός που προστατεύεται με βάση το διεθνές δίκαιο», δήλωσε σε δημοσιογράφους ο Λαρς Λόκε Ράσμουσεν.
Ο πρόεδρος των ΗΠΑ δεν έχει αποκλείσει το ενδεχόμενο να χρησιμοποιήσει ακόμη και βία για την προσάρτηση αυτού του εδάφους, το οποίο αποτελεί έδαφος της Δανίας.
Σύμφωνα με τους Financial Times, την περασμένη εβδομάδα, ο Τραμπ είχε τηλεφωνική επικοινωνία διάρκειας 45 λεπτών με την πρωθυπουργό της Δανίας Μέτε Φρεντέρικσεν, την οποία πέντε νυν και πρώην Ευρωπαίοι αξιωματούχοι περιέγραψαν ως «θερμή και συγκρουσιακή».
Ο Τραμπ γελοιοποίησε τις πρόσφατες προσπάθειες της Δανίας να ενισχύσει την παρουσία της στο νησί με πρόσθετες περιπολίες.
«Μόνο εμείς μπορούμε να διασφαλίσουμε την ελευθερία στο νησί. Η Δανία δεν μπορεί. Έβαλαν δύο έλκηθρα με σκύλους για περιπολίες πριν από δύο εβδομάδες. Νόμιζαν ότι αυτό ήταν προστασία», είπε χαρακτηριστικά ο Τραμπ.
Η Δανία στο πρόγραμμα των F-35
Η Δανία, ένας αξιόπιστος εταίρος του ΝΑΤΟ και μακροχρόνιος σύμμαχος των ΗΠΑ, συμμετέχει στο πρόγραμμα F-35 Joint Strike Fighter από το 2002.
Έχει παραγγείλει συνολικά 27 αεροσκάφη F-35, τα οποία αναμένεται να αντικαταστήσουν σταδιακά τα γηρασμένα F-16. Μέχρι τώρα έχει παραλάβει τα 27 μαχητικά, εκ των οποίων τα 11 βρίσκονται στο έδαφός της και άλλα 6 έχουν παραμείνει σε αμερικανικές βάσεις για την εκπαίδευση των πιλότων.
Η Δανία έχει επίσης διαδραματίσει βασικό ρόλο στις δραστηριότητες παραγωγής, ανάπτυξης και υποστήριξης του προγράμματος F-35.
Ωστόσο, η κλιμακούμενη ένταση μεταξύ της Ουάσιγκτον και της Κοπεγχάγης για τη Γροιλανδία θα μπορούσε να θέσει σε κίνδυνο αυτή τη συνεργασία.
Ορισμένοι αναλυτές προειδοποιούν ότι οι ΗΠΑ μπορεί να εξετάσουν το ενδεχόμενο να παγώσουν ή ακόμα και να ακυρώσουν τη συμμετοχή της Δανίας στο πρόγραμμα, καθώς έχει ήδη δημιουργηθεί προηγούμενο, όταν η Τουρκία αποπέμφθηκε από το πρόγραμμα μετά την αγορά των ρωσικών πυραυλικών συστημάτων S-400.
Μια τέτοια κίνηση θα μπορούσε να προκαλέσει σοκ σε ολόκληρη την παγκόσμια αλυσίδα εφοδιασμού των F-35, επηρεάζοντας τόσο τους σημερινούς συνεργάτες όσο και τους πιθανούς αγοραστές. Το υψηλό κόστος του προγράμματος εξαρτάται ήδη σε μεγάλο βαθμό από τις συνεισφορές των διεθνών συμμετεχόντων του.
Καθώς οι γεωπολιτικές εντάσεις κλιμακώνονται και οι σύμμαχοι σταθμίζουν τις στρατηγικές επιλογές τους, το μέλλον του προγράμματος F-35 θα μπορούσε να αντιμετωπίσει στασιμότητα ή χειρότερα μειωμένη παγκόσμια υποστήριξη, προειδοποιούν οι αναλυτές.
Για τη Δανία, ένα πάγωμα ή ακύρωση των παραγγελιών F-35 θα έθετε σε κίνδυνο τα σχέδια εκσυγχρονισμού της άμυνάς της και τις δεσμεύσεις της στο ΝΑΤΟ. Για τις ΗΠΑ, θα εγείρει ερωτήματα σχετικά με την αξιοπιστία τους ως αμυντικού εταίρου.
Οι ισχυρισμοί του Τραμπ για τη Γροιλανδία και οι διπλωματικές συνέπειες που προκύπτουν, υπογραμμίζουν τη διασύνδεση των αμυντικών προγραμμάτων και των διεθνών συμμαχιών. Σε μια εποχή που η συνοχή εντός του ΝΑΤΟ είναι πιο ζωτικής σημασίας από ποτέ, οι επιπτώσεις των τεταμένων σχέσεων θα μπορούσαν να επεκταθούν πολύ πέρα από την Αρκτική.
Με πληροφορίες από: Defence Blog / Φωτογραφία αρχείου Reuters
