Η προοπτική συμμετοχής της Γερμανίας στο GCAP (Global Combat Air Programme), το φιλόδοξο πρόγραμμα ανάπτυξης μαχητικού αεροσκάφους 6ης γενιάς από τη Βρετανία, την Ιταλία και την Ιαπωνία, επανέρχεται στο προσκήνιο, καθώς η Airbus αναμένεται να συζητήσει με την BAE Systems τις δυνατότητες συνεργασίας.
Σύμφωνα με δημοσίευμα των Financial Times, οι επαφές των δύο εταιρειών θα εξετάσουν πιθανούς τρόπους συμμετοχής της Airbus στο πρόγραμμα, σε μια εξέλιξη που συνδέεται άμεσα με την αναζήτηση εναλλακτικής λύσης από το Βερολίνο μετά την κατάρρευση της συνεργασίας με τη Γαλλία για το Future Combat Air System (FCAS).
Οι συνομιλίες δεν αφορούν αποκλειστικά το ίδιο το μαχητικό, αλλά ενδέχεται να επεκταθούν και σε άλλες τεχνολογίες, όπως τα μη επανδρωμένα αεροσκάφη συνεργασίας (Collaborative Combat Aircraft – CCA) και το λεγόμενο «combat cloud», ένα ψηφιακό δίκτυο που θα επιτρέπει την ανταλλαγή δεδομένων μεταξύ μαχητικών, drones, αισθητήρων και άλλων μέσων.
Η Airbus θέλει ουσιαστικό ρόλο στο GCAP
Για την Airbus, η πιθανή συμμετοχή στο GCAP δεν αποτελεί απλώς μια ευκαιρία να ενταχθεί σε ένα ακόμη ευρωπαϊκό εξοπλιστικό πρόγραμμα. Η εταιρεία επιδιώκει να εξασφαλίσει σημαντικό μερίδιο στην ανάπτυξη και στη βιομηχανική παραγωγή του νέου αεροσκάφους, καθώς και ουσιαστική συμμετοχή στη λήψη αποφάσεων.
Ο διευθύνων σύμβουλος της Airbus Defence and Space, Μάικ Σέλχορν, έχει καταστήσει σαφές ότι η εταιρεία ενδιαφέρεται για έναν κεντρικό ρόλο στο πρόγραμμα και όχι για την κατασκευή μεμονωμένων τμημάτων του αεροσκάφους. Η στάση αυτή προμηνύει δύσκολες διαπραγματεύσεις, καθώς το GCAP διαθέτει ήδη συγκεκριμένη βιομηχανική δομή και οι τρεις ιδρυτικές χώρες έχουν συμφωνήσει στον καταμερισμό των εργασιών.
Ειδικότερα, η BAE Systems από τη Βρετανία, η Leonardo από την Ιταλία και η ιαπωνική Japan Aircraft Industrial Enhancement Co. (JAIEC) έχουν δημιουργήσει την κοινοπραξία Edgewing, η οποία έχει αναλάβει κεντρικό ρόλο στον σχεδιασμό και στην ανάπτυξη του μαχητικού. Η ενδεχόμενη είσοδος της Airbus θα απαιτούσε, επομένως, συμφωνία για το βιομηχανικό έργο, τα δικαιώματα πνευματικής ιδιοκτησίας και τη συμμετοχή στη λήψη κρίσιμων τεχνικών αποφάσεων.
Η Γερμανία αναζητά εναλλακτική μετά το FCAS
Η κινητικότητα γύρω από το GCAP συνδέεται με το αδιέξοδο στο πρόγραμμα FCAS, στο οποίο συμμετείχαν η Γαλλία, η Γερμανία και η Ισπανία. Οι διαφωνίες για τον έλεγχο του σχεδιασμού, τον καταμερισμό των εργασιών και την κατανομή των βιομηχανικών αρμοδιοτήτων οδήγησαν στην κατάρρευση της συνεργασίας για το μαχητικό επόμενης γενιάς.
Η εξέλιξη αυτή υποχρεώνει το Βερολίνο να εξετάσει νέες επιλογές για τη μελλοντική αντικατάσταση των μαχητικών του. Η Airbus αποτελεί βασικό παράγοντα αυτής της προσπάθειας, καθώς εκπροσωπεί σημαντικό μέρος της γερμανικής βιομηχανικής συμμετοχής στον τομέα της στρατιωτικής αεροπορίας.
Η βρετανική πλευρά έχει ήδη εκφράσει ανοιχτά τη διάθεσή της να εξετάσει τη συμμετοχή της Γερμανίας στο GCAP. Στις 8 Οκτωβρίου 2026, ο Βρετανός πρωθυπουργός Άντι Μπέρναμ δήλωσε, κατά τη διάρκεια κοινής συνέντευξης Τύπου με τον Γερμανό καγκελάριο Φρίντριχ Μερτς στο Βερολίνο, ότι το Λονδίνο είναι ανοιχτό στο ενδεχόμενο ένταξης της Γερμανίας στο πρόγραμμα.
Μια τέτοια εξέλιξη θα μπορούσε να ενισχύσει τη χρηματοδοτική βάση του GCAP, να διευρύνει τη δυνητική αγορά του αεροσκάφους και να προσφέρει πρόσθετες δυνατότητες στη βιομηχανική παραγωγή. Ωστόσο, η συμμετοχή μιας μεγάλης ευρωπαϊκής αμυντικής βιομηχανίας, όπως η Airbus, θα απαιτούσε προσεκτικές ισορροπίες με τη Βρετανία, την Ιταλία και την Ιαπωνία.
Εναλλακτικά, η Airbus θα μπορούσε να διερευνήσει συνεργασία με τη σουηδική Saab, η οποία κατασκευάζει τα μαχητικά Gripen. Ωστόσο, μια τέτοια επιλογή θα απαιτούσε τη διαμόρφωση διαφορετικού βιομηχανικού και τεχνολογικού πλαισίου. Σύμφωνα με δημοσιεύματα στον γερμανικό Τύπο, αξιωματούχοι προτρέπουν το Βερολίνο να ξεκινήσει συνεργασία με τη Σουηδία για ένα μαχητικό επόμενης γενιάς.
Επίσης, μετά την κατάρρευση του FCAS, η Airbus ανακοίνωσε την δημιουργία της «Team Gen 6», μια συμμαχία 8 εταιρειών – μεταξύ άλλων την Diehl Defence, την Hensoldt και την MBDA Deutschland – για την ανάπτυξη μαχητικού 6ης γενιάς.
Τα drones συνεργασίας και το «combat cloud»
Πέρα από το επανδρωμένο μαχητικό, οι επαφές Airbus και BAE Systems αναμένεται να εξετάσουν πιθανές συνεργασίες στα μη επανδρωμένα αεροσκάφη συνεργασίας, τα οποία θα επιχειρούν μαζί με επανδρωμένα μαχητικά και θα αναλαμβάνουν αποστολές αναγνώρισης, επιτήρησης, ηλεκτρονικού πολέμου ή υποστήριξης της προσβολής στόχων, ανάλογα με τη διαμόρφωσή τους.
Παράλληλα, το «combat cloud» αποτελεί βασικό στοιχείο της μελλοντικής αεροπορικής μάχης. Πρόκειται για μια ψηφιακή υποδομή που θα συνδέει αεροσκάφη, μη επανδρωμένα συστήματα, επίγειους αισθητήρες και άλλες πλατφόρμες, επιτρέποντας την ταχύτερη ανταλλαγή πληροφοριών και τη δημιουργία κοινής επιχειρησιακής εικόνας.
