*Του Κώστα Σαρικά
Έπειτα από μια εικοσαετή και πλέον πορεία γεμάτη καθυστερήσεις, αστοχίες και επιχειρησιακές «ακινησίες», ο φάκελος του εξοπλιστικού προγράμματος των ελικοπτέρων NH90 φαίνεται να οδεύει, επιτέλους, προς οριστικό κλείσιμο.
Η παράδοση των δύο τελευταίων ελικοπτέρων της παραγγελίας που ξεκίνησε το… 2003 αναμένεται να ολοκληρωθεί μέσα στο καλοκαίρι, ενώ παράλληλα η έγκριση από το Ελεγκτικό Συνέδριο και η έναρξη υλοποίησης της πολυαναμενόμενης σύμβασης υποστήριξης (FOS) δημιουργεί ελπίδες για ουσιαστική αύξηση στις διαθεσιμότητες.
Η συμφωνία πενταετούς υποστήριξης με την NH Industries, ύψους περίπου 50 εκατομμυρίων ευρώ, έχει χαρακτηριστεί από το στρατιωτικό επιτελείο ως το «οξυγόνο», που απαιτείται για να επανέλθουν τα πανάκριβα αλλά εξαιρετικά χρήσιμα αυτά πτητικά μέσα σε επιχειρησιακή δράση.
Ήδη οι πρώτες ενδείξεις από το ΓΕΣ είναι αισιόδοξες, καθώς η ροή ανταλλακτικών αναμένεται να αποκατασταθεί μέσα στους επόμενους μήνες.
Η αρχική σύμβαση για τα 20 ελικόπτερα NH90 Tactical Transport Helicopter, συνολικής αξίας 657 εκατομμυρίων ευρώ, υπεγράφη το 2003 με πρόβλεψη ολοκλήρωσης των παραδόσεων έως το τέλος του 2009. Η πραγματικότητα, ωστόσο, ήταν πολύ διαφορετική.
Οι καθυστερήσεις, οι τροποποιήσεις συμβάσεων και η απουσία τεχνικής υποστήριξης οδήγησαν σε ένα σχεδόν τραγικό επιχειρησιακό αποτέλεσμα, με τα περισσότερα NH90 να παραμένουν καθηλωμένα στα Μέγαρα και να έχουν «γράψει» ελάχιστες ώρες πτήσης σε 20 χρόνια.
Η νέα σύμβαση FOS έρχεται να διορθώσει αυτή την αποτυχία, προσφέροντας πενταετή υποστήριξη που θα καλύπτει κρίσιμα υποσυστήματα και θα διασφαλίζει τη ροή ανταλλακτικών, με στόχο τη διαθεσιμότητα των ελικοπτέρων για εκπαιδευτικές και επιχειρησιακές ανάγκες.
Αν και, όπως τονίζουν Στελέχη της Αεροπορίας Στρατού, θα πρέπει να υπάρχει και συνέχεια την ώρα που παγκοσμίως η υποστήριξη των συγκεκριμένων ελικοπτέρων χαρακτηρίζεται ως άκρως προβληματική, με αποτέλεσμα αρκετές χώρες είτε να βγάζουν στο «σφυρί» είτε να αποσύρουν τον τύπο.
Για την Αεροπορία Στρατού, η επιχειρησιακή αξιοποίηση των NH90 αποτελεί ζήτημα υψίστης σημασίας. Τα ελικόπτερα αυτά, αν και δαπανηρά, είναι ιδανικά για επιχειρήσεις Ειδικών Δυνάμεων, μεταφορά προσωπικού, αεροδιακομιδές, VIP αποστολές και κάθε σενάριο σύγχρονου, αεροκίνητου πολέμου. Διαθέτουν προηγμένα συστήματα, μεγάλη εμβέλεια που αγγίζει τα 1.000 χιλιόμετρα, δυνατότητα μεταφοράς έως και 20 κομάντος και ταχύτητα που φτάνει τα 300 χιλιόμετρα. Είναι σχεδιασμένα να επιχειρούν σε ακραίες συνθήκες, από -40°C έως 50°C, μέρα και νύχτα.
Ήδη, στο δυναμικό της Μονάδας Αεροπορικών Ειδικών Επιχειρήσεων (ΜΑΕΕ), τα NH90 παίζουν κρίσιμο ρόλο. Τέσσερα ελικόπτερα του τύπου θα επιχειρούν αποκλειστικά για εκπαιδευτικές και επιχειρησιακές αποστολές Ειδικών Δυνάμεων, σε συνδυασμό με τα CH-47D Chinook και τα υπό παραλαβή UH-60M Black Hawk. Οι επιχειρήσεις fast roping, οι συνεκπαιδεύσεις με Μονάδες Ειδικού Πολέμου και η πιστοποίηση της Μονάδας από το SOFCOM του NATO επιβεβαιώνουν ότι όταν τα NH90 πετούν, αποτελούν πολλαπλασιαστή ισχύος.
Το ερώτημα, βεβαίως, είναι αν η FOS και οι παραδόσεις των τελευταίων δύο ελικοπτέρων – ένα τον Ιούνιο και ένα τον Αύγουστο – θα σηματοδοτήσουν και ουσιαστική αλλαγή στην αλυσίδα υποστήριξης και αξιοποίησης των μέσων. Η έλλειψη τεχνικής υποστήριξης στο παρελθόν δεν ήταν απλώς ένα διαχειριστικό πρόβλημα. Ήταν μια κρίσιμη επιχειρησιακή αδυναμία. Την ώρα μάλιστα που τα ελικόπτερα, τα οποία προορίζονταν να σηκώσουν το βάρος των ειδικών αποστολών, στην πραγματικότητα «φθείρονταν» κυρίως σε αποστολές αεροδιακομιδών από τα νησιά, εις βάρος της εκπαίδευσης των πληρωμάτων και των επιχειρησιακών απαιτήσεων.
Η προσπάθεια ανάταξης του στόλου των NH90 συμπίπτει χρονικά και με τον σταδιακό εξοπλισμό της ΜΑΕΕ με τα νέα Black Hawk, τα οποία θα προστεθούν σε μεικτή δομή επιχειρησιακής δράσης. Σχεδιάζεται η μελλοντική τους αναβάθμιση σε διαμόρφωση Ειδικών Επιχειρήσεων, με συστήματα αυτοπροστασίας και ταχείας καταρρίχησης, ώστε μαζί με τα NH90 και τα Chinook να δημιουργηθεί μια δύναμη ταχείας αντίδρασης στο Αιγαίο και όχι μόνο.
Η σύμβαση υποστήριξης των NH90 αφήνει περιθώρια αισιοδοξίας για την αξιοποίηση των ελικοπτέρων. Είναι ένα πρώτο βήμα για την αποκατάσταση της αξιοπιστίας ενός συστήματος που κόστισε ακριβά και απέδωσε ελάχιστα. Για την Αεροπορία Στρατού το να καταφέρει να «αναστήσει» τα NH90 αποτελεί ένα μεγάλο «στοίχημα». Αν τα καταφέρει θα έχει στα χέρια της 20 προηγμένα ελικόπτερα ικανά να καλύψουν μια ευρεία γκάμα αποστολών, από την αεροκίνηση κομάντο μέχρι την έγκαιρη διακομιδή ενός τραυματία από το Καστελόριζο.
