*του Κώστα Σαρικά
Η ώρα της τελικής ευθείας για ένα από τα κρισιμότερα εξοπλιστικά προγράμματα του Στρατού Ξηράς έχει πλέον φτάσει. Οι πολλαπλοί εκτοξευτές ρουκετών και πυραύλων PULS, το ισραηλινό σύστημα που εδώ και μήνες είχε αναδειχθεί σε απόλυτη προτεραιότητα για το Γενικό Επιτελείο Στρατού, περνούν πλέον από τη φάση του σχεδιασμού και της πολιτικοστρατιωτικής έγκρισης στη φάση των υπογραφών και της υλοποίησης.
Σύμφωνα με τις τελευταίες πληροφορίες του OnAlert, η διακρατική σύμβαση παρουσιάστηκε και εγκρίθηκε από το ΚΥΣΕΑ την περασμένη Δευτέρα, ανοίγοντας τον δρόμο ώστε μέσα στην επόμενη εβδομάδα να πέσουν οι τελικές υπογραφές μεταξύ της ΓΔΑΕΕ και της ισραηλινής SIBAT.
Πρόκειται για την εξέλιξη που ουσιαστικά οριστικοποιεί την απόκτηση των 36 εκτοξευτών, μαζί με το συνολικό πακέτο πυρομαχικών, υποστήριξης, εκπαίδευσης και δικτυοκεντρικών δυνατοτήτων, σε ένα πρόγραμμα που αλλάζει τον χάρτη του Πυροβολικού και αναβαθμίζει θεαματικά τη δυνατότητα στρατηγικής κρούσης του Στρατού Ξηράς.
Δεν πρόκειται απλώς για ακόμη μία αγορά οπλικού συστήματος, καθώς η απόκτηση των PULS από το Στρατό Ξηράς συνιστά απόφαση δόγματος. Για πρώτη φορά έπειτα από δεκαετίες, το ελληνικό Πυροβολικό αποκτά τη δυνατότητα να λειτουργήσει όχι μόνο ως όπλο τακτικής υποστήριξης των σχηματισμών πρώτης γραμμής, αλλά ως αυτόνομος βραχίονας στρατηγικής αποτροπής με ικανότητα να πλήττει στόχους υψηλής αξίας σε μεγάλο βάθος. Αυτή είναι και η ουσία της ισραηλινής λύσης που προκρίθηκε αφού δίνει άμεσα πλήρες φάσμα βολών, από την τακτική υποστήριξη μέχρι τη στρατηγική κρούση ακριβείας.
Από τις πρώτες αποκαλύψεις στην ώρα των υπογραφών
Η πορεία του προγράμματος δεν ήταν ούτε σύντομη ούτε απλή. Χτίστηκε βήμα-βήμα, με το OnAlert.gr να αναδεικνύει από νωρίς ότι το ισραηλινό σύστημα είχε αποκτήσει ισχυρό προβάδισμα στις εισηγήσεις του ΓΕΣ. Από το φθινόπωρο του 2024 είχε γίνει σαφές ότι το ελληνικό Επιτελείο δεν αναζητούσε απλώς αντικαταστάτη ή συμπλήρωμα των υφιστάμενων ΠΕΠ, αλλά ένα σύστημα που θα μπορούσε να δώσει στο Πυροβολικό νέα επιχειρησιακή ταυτότητα.
Καθ’ όλη τη διάρκεια του 2025 οι διαπραγματεύσεις εντάθηκαν. Η εισήγηση υπέρ των PULS σταθεροποιήθηκε, το πακέτο διαμορφώθηκε στους 36 εκτοξευτές, επιλέχθηκε φορέας τροχοφόρου διαμόρφωσης τύπου IVECO, μπήκε στο τραπέζι πλήρης φόρτος πυρομαχικών για όλες τις κλίμακες εμβέλειας και παράλληλα εντάχθηκε στη δομή του προγράμματος πολυετής υποστήριξη και εκπαίδευση. Τον Δεκέμβριο του 2025, η Elbit ανακοίνωσε επίσημα ότι το PULS επιλέχθηκε από τις Ελληνικές Ένοπλες Δυνάμεις, διευκρινίζοντας ότι η σύμβαση εξαρτάται από την ολοκλήρωση των εμπορικών διαπραγματεύσεων με το ελληνικό υπουργείο Άμυνας.
Σήμερα, το πρόγραμμα βρίσκεται στο σημείο που ουσιαστικά μετατρέπεται από επιλογή σε δεσμευμένη προμήθεια. Μετά το «πράσινο φως» του ΚΥΣΕΑ, απομένει η διακρατική υπογραφή μεταξύ ΓΔΑΕΕ και SIBAT, της αρμόδιας ισραηλινής διεύθυνσης διεθνούς αμυντικής συνεργασίας. Η κίνηση αυτή έχει ιδιαίτερη σημασία, διότι προσδίδει στο πρόγραμμα τον χαρακτήρα διακρατικής συμφωνίας με πολιτική και στρατηγική βαρύτητα, περιορίζοντας τα περιθώρια εμπλοκών και επιταχύνοντας τη γραμμή υλοποίησης.
Το πακέτο των «game changer» 36 εκτοξευτών
Το πρόγραμμα των PULS συγκαταλέγεται στα μεγαλύτερα που έχουν εγκριθεί για τον Στρατό Ξηράς τα τελευταία χρόνια, όχι μόνο για το ύψος του κόστους αλλά κυρίως για το επιχειρησιακό του αποτύπωμα. Η καρδιά του προγράμματος είναι ακριβώς αυτή η λογική του πλήρους οικοσυστήματος. Οι Πολλαπλοί Εκτοξευτές Πυραύλων PULS δεν έρχεται ως ένας μεμονωμένος εκτοξευτής αλλά ως πλατφόρμα πολλαπλών ρόλων, που συνδυάζει διαφορετικές κατηγορίες πυρομαχικών, σύγχρονα συστήματα διοίκησης και ελέγχου, δυνατότητα ταχείας μετακίνησης και βολής, αλλά και προοπτική μελλοντικής αναβάθμισης χωρίς αλλαγή του βασικού φορέα.
Αυτό είναι και το μεγαλύτερο στρατηγικό πλεονέκτημα του συστήματος. Το ελληνικό Πυροβολικό δεν αποκτά ένα μέσο για μία μόνο αποστολή αλλά μία ανοιχτή αρχιτεκτονική πυραυλικής ισχύος, πάνω στην οποία μπορεί να στηριχθεί για δεκαετίες. Από τις ρουκέτες μικρότερης εμβέλειας μέχρι τα πυραυλικά όπλα ακριβείας των 300 χιλιομέτρων, το ίδιο σύστημα μπορεί να προσαρμόζεται στο εκάστοτε επιχειρησιακό ζητούμενο.
Η εμβέλεια που αλλάζει τα πάντα
Ο βασικός λόγος που επελέγη το PULS είναι η δυνατότητα να προσφέρει σε μία μόνο πλατφόρμα όλο το φάσμα βολών. Σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία της Elbit, το σύστημα μπορεί να αξιοποιεί πυρομαχικά όπως τα Accular με εμβέλεια έως 35 χιλιόμετρα, τα EXTRA με εμβέλεια έως 150 χιλιόμετρα και τα Predator Hawk με εμβέλεια έως 300 χιλιόμετρα. Το ίδιο το PULS περιγράφεται από την κατασκευάστρια ως πλατφόρμα που μπορεί να εκτοξεύει πολλούς τύπους πυρομαχικών από μία θέση σε αποστάσεις έως 300 χιλιομέτρων.
Ακριβώς εδώ βρίσκεται η ποιοτική διαφορά για την Ελλάδα. Μέχρι σήμερα, η λογική του πυραυλικού Πυροβολικού ήταν σε μεγάλο βαθμό τακτική. Με τα νέα ισραηλινά συστήματα, ο Στρατός Ξηράς αποκτά για πρώτη φορά δυνατότητα βαθιάς κρούσης ακριβείας σε αποστάσεις που μέχρι πρότινος αποτελούσαν σχεδόν αποκλειστικό πεδίο δράσης της Πολεμικής Αεροπορίας.
Αυτό μεταφράζεται σε δύο κρίσιμα πλεονεκτήματα. Πρώτον, σε κατακόρυφη αύξηση της αποτρεπτικής ισχύος. Δεύτερον, σε αυξημένη επιβιωσιμότητα των εκτοξευτών, καθώς δεν απαιτείται να επιχειρούν κοντά στη γραμμή επαφής για να έχουν ουσιαστικό αποτέλεσμα. Μπορούν να βάλουν από ασφαλείς περιοχές, με γρήγορη εκτόξευση και άμεση αλλαγή θέσης, δυσκολεύοντας δραστικά τον αντίπαλο στον εντοπισμό και στην αντιμετώπισή τους.
Από τον Έβρο έως το Ανατολικό Αιγαίο
Το επιχειρησιακό αποτύπωμα των PULS είναι τεράστιο, ακριβώς επειδή η Ελλάδα έχει δύο διαφορετικά αλλά αλληλένδετα θέατρα: τον χερσαίο άξονα του Έβρου και τον νησιωτικό-θαλάσσιο χώρο του Ανατολικού Αιγαίου και των Δωδεκανήσων.
Στον Έβρο, οι PULS μπορούν να λειτουργήσουν ως όπλο άρνησης περιοχής και αποσύνθεσης επιθετικού σχεδίου. Με δυνατότητα προσβολής γεφυρών, συγκεντρώσεων δυνάμεων, αποθηκών, κέντρων διοίκησης, θέσεων πυροβολικού και υποδομών υποστήριξης σε μεγάλο βάθος, ανατρέπουν τον σχεδιασμό ενός αντιπάλου που θα βασιστεί στη μαζικότητα και στη γρήγορη κίνηση.
Στο Ανατολικό Αιγαίο, η αξία τους είναι ίσως ακόμη μεγαλύτερη. Τα νησιά παύουν να είναι μόνο προκεχωρημένα φυλάκια άμυνας. Με όπλα μεγάλης εμβέλειας μετατρέπονται και σε σημεία στρατηγικής κρούσης. Αεροπορικές βάσεις, ναυτικές εγκαταστάσεις, κρίσιμες στρατιωτικές υποδομές και κόμβοι διοίκησης στις μικρασιατικές ακτές εισέρχονται σε φάκελο πυρός, με ό,τι αυτό συνεπάγεται για την τουρκική σχεδίαση. Το μήνυμα είναι σαφές. Καμία επιθετική ενέργεια δεν μπορεί να θεωρείται χαμηλού ρίσκου όταν οι κρίσιμοι κόμβοι της υποστήριξής της είναι ευάλωτοι σε άμεσο, μαζικό και ακριβές πλήγμα.
Ο Predator Hawk ER και η επόμενη ημέρα του πυραυλικού Πυροβολικού
Στον σχεδιασμό που συνοδεύει την απόκτηση των PULS εντάσσεται και η προοπτική αποδέσμευσης του Predator Hawk ER, της νέας και ακόμη ισχυρότερης έκδοσης του Predator Hawk, η οποία αναμένεται να ανεβάσει περαιτέρω τον πήχη των δυνατοτήτων του ελληνικού Πυροβολικού.
Σύμφωνα με όσα μεταφέρουν οι Ισραηλινοί, ο Predator Hawk ER θα προσφέρει εμβέλεια άνω των 300 χιλιομέτρων, ταχύτερη διαδικασία εκτόξευσης και ακόμη μεγαλύτερη ακρίβεια πλήγματος, ενισχύοντας αποφασιστικά τον στρατηγικό χαρακτήρα του συστήματος.
Η σημασία του δεν εξαντλείται μόνο στο αυξημένο βεληνεκές. Ο νέος πύραυλος έρχεται να προσδώσει στο Πυροβολικό δυνατότητες που μέχρι σήμερα συνδέονταν σχεδόν αποκλειστικά με την Πολεμική Αεροπορία, επιτρέποντας προσβολές στρατηγικών στόχων σε μεγάλο βάθος, με υψηλή ακρίβεια και σε ελάχιστο χρόνο αντίδρασης. Αεροπορικές βάσεις, στρατιωτικές εγκαταστάσεις, κέντρα διοίκησης, υποδομές υποστήριξης και άλλοι στόχοι υψηλής αξίας μπορούν να ενταχθούν σε ένα διευρυμένο πλέγμα πυρός, το οποίο θα προσφέρει στην Ελλάδα νέα δεδομένα αποτροπής.
Καθοριστικής σημασίας είναι και το γεγονός ότι ο Predator Hawk ER θα μπορεί να χρησιμοποιείται από τους ίδιους εκτοξευτές PULS, χωρίς να απαιτείται αλλαγή πλατφόρμας. Αυτό σημαίνει ότι το ελληνικό Πυροβολικό αποκτά από τώρα μια ανοιχτή αρχιτεκτονική, με σαφή προοπτική αναβάθμισης, καθώς η ένταξη του νέου πυραύλου θα μπορεί να γίνει άμεσα μόλις ολοκληρωθεί η ανάπτυξή του, η οποία σύμφωνα με τις ισραηλινές εκτιμήσεις μπορεί να έχει κλείσει ακόμη και εντός του 2026.
Όπως μάλιστα διαμηνύεται από ισραηλινής πλευράς, η αποδέσμευση του Predator Hawk ER προς την Ελλάδα θεωρείται δεδομένη, με στόχο να αποτελέσει μέρος της συνολικής συμφωνίας που θα πλαισιώσει το πρόγραμμα των PULS. Εφόσον αυτό επιβεβαιωθεί και στην πράξη, τότε το ελληνικό Πυροβολικό δεν θα περιοριστεί απλώς σε μια νέα γενιά εκτοξευτών, αλλά θα αποκτήσει σταδιακά ένα πραγματικό στρατηγικό όπλο, ικανό να επηρεάζει καθοριστικά την ισορροπία ισχύος σε Έβρο και Αιγαίο.
Η αμερικανική πρόταση και γιατί δεν κάλυψε πλήρως το ελληνικό ζητούμενο
Στο τραπέζι της αξιολόγησης υπήρχε και η αμερικανική επιλογή, με πακέτο που συνδεόταν με τον εκσυγχρονισμό των M270, την προμήθεια HIMARS και πυρομαχικών της οικογένειας GMLRS. Πρόκειται αναμφίβολα για μια ιδιαίτερα σοβαρή λύση, με ισχυρή διαλειτουργικότητα εντός ΝΑΤΟ και με δοκιμασμένη επιχειρησιακή αξία.
Ωστόσο, η κρίσιμη παράμετρος για το ελληνικό Επιτελείο ήταν η διαθεσιμότητα όπλων στρατηγικής εμβέλειας. Χωρίς πλήρη και σαφή αποδέσμευση πολύ μεγάλου βεληνεκούς, η αμερικανική πρόταση δεν απαντούσε απόλυτα στο βασικό ζητούμενο: την άμεση απόκτηση δυνατότητας βαθιάς κρούσης.
Έτσι, η ισραηλινή πρόταση απέκτησε σαφές προβάδισμα, επειδή προσφέρει ήδη πιστοποιημένο και διαθέσιμο οπλοστάσιο έως τα 300 χιλιόμετρα, με επιπλέον περιθώριο εξέλιξης. Αυτό δεν σημαίνει ότι κλείνει οριστικά η πόρτα σε μελλοντικό συμπληρωματικό αμερικανικό πρόγραμμα για μέρος των MLRS ή για HIMARS. Σημαίνει όμως ότι η βασική επιλογή στρατηγικού πυραυλικού Πυροβολικού γίνεται τώρα προς την πλευρά των PULS.
Το βιομηχανικό αποτύπωμα και το στοίχημα της ελληνικής συμμετοχής
Ένα από τα πιο κρίσιμα στοιχεία της συμφωνίας είναι η ελληνική βιομηχανική συμμετοχή. Πληροφορίες αναφέρουν ότι ελληνικές εταιρείες καλύπτουν περίπου το 25% του έργου, ποσοστό που εάν αποτυπωθεί με δεσμευτικό και λειτουργικό τρόπο έχει πραγματική αξία για την εγχώρια αμυντική βιομηχανία.
Το ζητούμενο δεν είναι μόνο να υπάρξει κάποιο έργο συναρμολόγησης ή περιορισμένης υποστήριξης αλλά να εξασφαλιστεί μεταφορά τεχνογνωσίας, συντήρηση στην Ελλάδα, δυνατότητα υποστήριξης των εκτοξευτών και ηλεκτρονικών σε βάθος χρόνου και συμμετοχή σε κρίσιμα υποσυστήματα.
Εάν αυτό επιτευχθεί, το πρόγραμμα των PULS δεν θα είναι μόνο μια αγορά ισχύος αλλά και μια επένδυση στην εγχώρια αμυντική βιομηχανία.
Σε 18 μήνες οι πρώτες παραδόσεις, νέα εποχή για το Πυροβολικό
Το στοιχείο που προσδίδει ακόμη μεγαλύτερη αξία στο πρόγραμμα είναι ο χρόνος.
Σύμφωνα με τις τελευταίες πληροφορίες του OnAlert.gr, ο σχεδιασμός προβλέπει ότι οι πρώτες παραδόσεις θα ξεκινήσουν σε 18 μήνες από την υπογραφή, εφόσον η διαδικασία κυλήσει χωρίς καθυστερήσεις. Δηλαδή, το ελληνικό Πυροβολικό θα μπορούσε να δει τα πρώτα ισραηλινά συστήματα επί ελληνικού εδάφους σε χρόνο αισθητά συντομότερο από ό,τι συνηθίζεται σε αντίστοιχα προγράμματα.
Δεν πρόκειται για μια θεωρητική ενίσχυση στο βάθος της δεκαετίας αλλά για ένα πρόγραμμα που θα αρχίζει να παράγει απτό επιχειρησιακό αποτέλεσμα μέσα σε σχετικά σύντομο χρονικό ορίζοντα. Και μαζί με τους εκτοξευτές θα τρέχουν παράλληλα η εκπαίδευση χειριστών και τεχνικών, η προσαρμογή των δομών διοίκησης και η σταδιακή διασύνδεση με αισθητήρες, UAV και κέντρα ελέγχου, ώστε οι PULS να ενταχθούν πλήρως σε ένα δικτυοκεντρικό μοντέλο πυρών.
Η απάντηση απέναντι στην τουρκική πυραυλική ισχύ
Η απόκτηση των PULS δεν εξετάζεται σε κενό ασφαλείας. Απέναντι, η Τουρκία έχει επενδύσει συστηματικά σε συστήματα όπως οι Bora και οι TRG-300, αναπτύσσοντας δυνατότητες πυραυλικής κρούσης που επηρεάζουν ευθέως την ισορροπία ισχύος σε Έβρο και Αιγαίο.
Η ελληνική απάντηση, μέσω των PULS, είναι ότι το ισοζύγιο αυτό δεν θα μείνει μονόπλευρο. Η χώρα αποκτά ικανότητα αντίστοιχου ή και ανώτερου βεληνεκούς, με υψηλή ακρίβεια και μεγάλη ευελιξία χρήσης. Το Πυροβολικό παύει έτσι να είναι ο βραχίονας της εγγύς υποστήριξης μόνο. Μετατρέπεται σε παίκτη πρώτης γραμμής στη στρατηγική κρούση και στην αποτροπή. Και αυτή είναι ίσως η μεγαλύτερη αλλαγή σελίδας που φέρνει το πρόγραμμα.
Η πραγματική σημασία των υπογραφών
Οι υπογραφές μεταξύ ΓΔΑΕΕ και SIBAT δεν θα είναι μια τυπική διοικητική πράξη, αλλά θα σηματοδοτήσουν την επίσημη είσοδο της Ελλάδας σε μια νέα εποχή για το πυραυλικό Πυροβολικό. Μια εποχή στην οποία η χώρα δεν θα στηρίζεται μόνο στα παραδοσιακά όπλα υποστήριξης, αλλά θα έχει στα χέρια της ένα πολυεπίπεδο σύστημα μακράς ακτίνας, ικανό να επηρεάζει τον αντίπαλο πριν ακόμη φτάσει στην κύρια φάση της αναμέτρησης.
Αυτός είναι και ο λόγος που το πρόγραμμα των PULS ξεπερνά το στενό πλαίσιο ενός ακόμη εξοπλιστικού φακέλου. Είναι ένα πρόγραμμα που επηρεάζει την επιχειρησιακή γεωγραφία του Αιγαίου και του Έβρου, αναβαθμίζει την αποτρεπτική αξιοπιστία της χώρας και στέλνει σαφές μήνυμα ότι η Ελλάδα επενδύει σε σύγχρονα μέσα πυρών μεγάλης εμβέλειας.
