Δύο βολές με ιδιαίτερη σημασία για την ενίσχυση της ισχύος πυρός του Στρατού Ξηράς προγραμματίζονται για τον Δεκέμβριο. Σύμφωνα με τις τελευταίες πληροφορίες του OnAlert, οι ισραηλινοί πύραυλοι Spike NLOS πρόκειται να εκτοξευθούν για πρώτη φορά τόσο από αναβαθμισμένο ελληνικό επιθετικό ελικόπτερο Apache AH-64A+ όσο και από το εποχούμενο σύστημα των Λόχων Αντιαρματικών του Πεζικού.
Η εναέρια βολή έχει προγραμματιστεί να πραγματοποιηθεί στο Μυρτώο Πέλαγος, στο πεδίο βολής στα Καράβια, ενώ η βολή από τον επίγειο φορέα θα γίνει στο Πεδίο Βολής Κρήτης. Οι δύο δοκιμές θα αποτελέσουν κρίσιμα βήματα για την πιστοποίηση του όπλου στις αντίστοιχες πλατφόρμες και για τη σταδιακή μετάβαση στην επιχειρησιακή του χρήση.
Η εξέλιξη έρχεται ενώ τα πρώτα εποχούμενα συστήματα βρίσκονται ήδη στα νησιά του Ανατολικού Αιγαίου και η Αεροπορία Στρατού προχωρά τον εκσυγχρονισμό των παλαιότερων Apache. Με τις βολές του Δεκεμβρίου, τα δύο προγράμματα περνούν σε μια καθοριστική δοκιμασία που αφορά την πραγματική εκτόξευση του νέου όπλου από ελληνικούς φορείς, με τα πληρώματα να εφαρμόζουν στην πράξη όσα έχουν προηγηθεί σε εγκαταστάσεις, τεχνικούς ελέγχους και εκπαίδευση.
Από τον σχεδιασμό του Οκτωβρίου στις βολές του Δεκεμβρίου
Όπως είχε αποκαλύψει το OnAlert η πρώτη δοκιμαστική βολή από Apache είχε αρχικά τοποθετηθεί στον σχεδιασμό για τον Οκτώβριο. Με βάση τη νεότερη πληροφόρηση, η δοκιμή προγραμματίζεται πλέον για τον Δεκέμβριο, μαζί με την πρώτη βολή του εποχούμενου συστήματος.
Το ελικόπτερο που θα συμμετάσχει θα είναι ένα από τα πρώτα αναβαθμισμένα AH-64A+ στα οποία έχει ενσωματωθεί ο εξοπλισμός αξιοποίησης του Spike NLOS. Στα Καράβια θα δοκιμαστεί η λειτουργία του συνδυασμού ελικοπτέρου και πυραύλου, από την προετοιμασία της εκτόξευσης έως την εξέλιξη της εμπλοκής.
Η επιτυχής προσβολή του στόχου αποτελεί το ζητούμενο, όμως η αξιολόγηση περιλαμβάνει συνολικά τη συμπεριφορά του συστήματος. Η επικοινωνία με το βλήμα, η εικόνα που λαμβάνει το πλήρωμα και η ανταπόκριση στις εντολές του συνθέτουν τη λειτουργία ενός όπλου που δίνει στον χειριστή δυνατότητα παρέμβασης κατά την πτήση.
Τα δεδομένα της βολής θα αξιοποιηθούν στις διαδικασίες πιστοποίησης, ώστε να ανοίξει ο δρόμος για την επιχειρησιακή χρήση. Πρόκειται για ουσιαστικό ορόσημο, καθώς η δυνατότητα που μέχρι σήμερα προετοιμάζεται τεχνικά θα ελεγχθεί πλέον με πραγματικό πυρομαχικό.
Η αναβάθμιση των «Alpha» και ο εξοπλισμός εννέα ελικοπτέρων
Η προσθήκη του Spike NLOS προχωρά παράλληλα με τον εκσυγχρονισμό των Apache «Alpha». Η Elbit Systems αναλαμβάνει τις παρεμβάσεις στα ηλεκτροοπτικά και ηλεκτρονικά, ενώ το σύστημα αξιοποίησης του νέου πυραύλου προέρχεται από τη Rafael.
Σύμφωνα με τις πληροφορίες του OnAlert, σε περισσότερα από πέντε ελικόπτερα έχουν ήδη εγκατασταθεί νέα ηλεκτροοπτικά και ηλεκτρονικά, ενώ ταυτόχρονα συνεχίζεται η τοποθέτηση του εξοπλισμού για Spike NLOS. Η ενσωμάτωση του νέου όπλου αφορά εννέα Apache, τα οποία θα συγκροτήσουν τον πρώτο πυρήνα της συγκεκριμένης δυνατότητας στην Αεροπορία Στρατού.
Τα δύο σκέλη συνδέονται επιχειρησιακά. Οι αισθητήρες προσφέρουν την εικόνα που χρειάζεται το πλήρωμα για να αντιληφθεί το περιβάλλον και να αξιολογήσει έναν στόχο, ενώ ο πύραυλος διευρύνει τις επιλογές προσβολής. Η απόδοση του συνδυασμού εξαρτάται από τη συνεργασία των υποσυστημάτων και από την εκπαίδευση των ιπτάμενων.
Για τα παλαιότερα Apache, η εξέλιξη αυτή έχει ιδιαίτερη βαρύτητα. Η αναβάθμιση προσθέτει δυνατότητες σε ελικόπτερα με πολυετή παρουσία στο ελληνικό οπλοστάσιο, επιτρέποντας την αξιοποίησή τους σε αποστολές που απαιτούν μεγαλύτερη απόσταση εμπλοκής και καλύτερη διαχείριση της απειλής.
Η επίγεια πιστοποίηση στο Πεδίο Βολής Κρήτης
Στο Πεδίο Βολής Κρήτης θα πραγματοποιηθεί η αντίστοιχη δοκιμή του εποχούμενου συστήματος του Πεζικού. Ο Spike NLOS θα εκτοξευθεί από τον φορέα που είναι εγκατεστημένος σε όχημα, προκειμένου να ελεγχθεί η λειτουργία του όπλου στη συγκεκριμένη διαμόρφωση. Η βολή έχει άμεση σημασία για τις Μονάδες που έχουν ήδη παραλάβει τα πρώτα συστήματα. Θα συνδέσει την τεχνική εξοικείωση των πληρωμάτων με την πραγματική χρήση και θα προσφέρει εμπειρία που μπορεί να αξιοποιηθεί στην επόμενη φάση εκπαίδευσης.
Η κινητικότητα του φορέα αποτελεί σημαντικό χαρακτηριστικό της επίγειας διαμόρφωσης. Επιτρέπει τη μεταφορά του συστήματος σύμφωνα με τις ανάγκες της Μονάδας και προσφέρει ευελιξία στην ανάπτυξή του. Η επιχειρησιακή του αξία, ωστόσο, εξαρτάται και από την αποτελεσματική λειτουργία του ελέγχου πυρός και των επικοινωνιών. Μετά την αξιολόγηση της βολής, η συνέχεια αφορά τη σταδιακή ένταξη σε ασκήσεις. Εκεί τα πληρώματα θα κληθούν να συνδυάσουν τον χειρισμό του όπλου με τη λήψη δεδομένων, την αναγνώριση στόχων και τον συντονισμό με άλλα μέσα, μέσα σε μεταβαλλόμενες συνθήκες.
Τα πρώτα συστήματα ήδη στα νησιά
Όπως έχει ήδη αναφέρει το OnAlert, τα πρώτα εποχούμενα Spike-NLOS έχουν φτάσει στα νησιά του Ανατολικού Αιγαίου, έπειτα από την έναρξη της εκπαίδευσης χειριστών στον Αυλώνα. Η προμήθεια περιλαμβάνει συνολικά 17 εποχούμενα συστήματα, με οχήματα-φορείς και Κέντρα Ελέγχου Πυρός. Σύμφωνα με τις τελευταίες πληροφορίες, η σταδιακή ανάπτυξη του συνόλου των συστημάτων που προορίζονται για τις Μονάδες του Ανατολικού Αιγαίου τοποθετείται έως τα τέλη του 2028. Ο σχεδιασμός αφορά τη συγκρότηση της νέας δυνατότητας στις Μονάδες, με το προσωπικό, την υποστήριξη και τις διαδικασίες που απαιτούνται για την αξιοποίησή της.
Για τους Λόχους Αντιαρματικών του Πεζικού, ο Spike NLOS προσθέτει δυνατότητα προσβολής σε αποστάσεις περίπου 32 χιλιομέτρων. Το βεληνεκές αυτό αυξάνει σημαντικά τις επιλογές πυρός, ενώ η εμπλοκή πέρα από την οπτική επαφή επιτρέπει την αντιμετώπιση στόχων που δεν είναι άμεσα ορατοί από τον εκτοξευτή.
Στο περιβάλλον του Αιγαίου, το χαρακτηριστικό αυτό αποκτά ιδιαίτερη σημασία. Το έντονο ανάγλυφο μπορεί να περιορίζει την παρατήρηση από το έδαφος, ενώ οι θαλάσσιες προσβάσεις δημιουργούν πρόσθετες απαιτήσεις επιτήρησης. Η αξιοποίηση πληροφοριών από άλλους αισθητήρες γίνεται επομένως βασική παράμετρος για την αποτελεσματική χρήση του νέου όπλου.
Ο χειριστής βλέπει μέσα από τον πύραυλο
Η ονομασία NLOS, από το Non-Line-Of-Sight, περιγράφει το βασικό πλεονέκτημα του Spike-NLOS που δεν είναι άλλο από τη δυνατότητα προσβολής χωρίς άμεση οπτική επαφή μεταξύ φορέα εκτόξευσης και στόχου. Ο πύραυλος διαθέτει ηλεκτροοπτικό ερευνητή και αμφίδρομη ασύρματη ζεύξη δεδομένων. Σύμφωνα με τη Rafael, η εικόνα του ερευνητή μεταδίδεται στον χειριστή κατά την πτήση, ενώ η ζεύξη επιτρέπει την αποστολή εντολών προς το βλήμα. Στις δυνατότητες που περιγράφει ο κατασκευαστής περιλαμβάνονται η αλλαγή στόχου και η διακοπή της εμπλοκής.
Ο χειριστής μπορεί έτσι να παρακολουθεί την προσέγγιση και να παρεμβαίνει εφόσον μεταβληθούν τα δεδομένα. Η δυνατότητα αυτή έχει σημασία όταν απαιτείται επιβεβαίωση του στόχου ή όταν η αρχική εικόνα της περιοχής έχει αλλάξει μέχρι την τελική φάση. Παράλληλα, η Rafael περιγράφει αξιοποίηση συντεταγμένων από εξωτερικούς αισθητήρες, μεταξύ αυτών και UAV. Ο εντοπισμός μπορεί επομένως να πραγματοποιείται από διαφορετικό μέσο από εκείνο που εκτελεί τη βολή, εφόσον υπάρχουν οι κατάλληλες επικοινωνίες και οι απαραίτητες διαδικασίες διαβίβασης.
Η συγκεκριμένη δυνατότητα εξηγεί γιατί η εκπαίδευση υπερβαίνει τον χειρισμό του εκτοξευτή. Απαιτεί κατανόηση της εικόνας, αξιολόγηση πληροφοριών και σωστές αποφάσεις κατά την εξέλιξη της εμπλοκής.
Έως 50 χιλιόμετρα από ελικόπτερο
Για χρήση από ελικόπτερα, η Rafael αναφέρει σε σύγχρονο τεχνικό φυλλάδιο μέγιστη εμβέλεια έως 50 χιλιόμετρα. Το ουσιαστικό κέρδος για τα Apache είναι η διεύρυνση των αποστάσεων εμπλοκής. Το πλήρωμα αποκτά περισσότερες επιλογές για την εκτέλεση της αποστολής και μπορεί, ανάλογα με τις συνθήκες, να περιορίζει την ανάγκη προσέγγισης σε περιοχές όπου υπάρχουν αντιαεροπορικές απειλές μικρής εμβέλειας.
Η μεγαλύτερη απόσταση δεν καταργεί τον κίνδυνο από την εχθρική αεράμυνα. Προσφέρει όμως μεγαλύτερη ευχέρεια σχεδιασμού, ιδιαίτερα όταν το ελικόπτερο διαθέτει αξιόπιστα στοιχεία στόχου πριν από την εκτόξευση. Η συνεργασία με μέσα επιτήρησης ενισχύει τη δυνατότητα επιλογής του κατάλληλου χρόνου και τρόπου εμπλοκής.
Ο Spike NLOS προστίθεται στις διαθέσιμες επιλογές οπλισμού του Apache. Η αποστολή, ο στόχος, η απόσταση και το επίπεδο απειλής καθορίζουν ποιο όπλο μπορεί να χρησιμοποιηθεί αποτελεσματικότερα, με το νέο βλήμα να καλύπτει την απαίτηση κρούσης σε μεγαλύτερο βάθος.
Από την πιστοποίηση στην επιχειρησιακή ετοιμότητα
Οι βολές του Δεκεμβρίου αποτελούν την αρχή της επόμενης φάσης. Η πιστοποίηση του όπλου πάνω στον φορέα επιβεβαιώνει μια βασική δυνατότητα, όμως η πλήρης επιχειρησιακή ετοιμότητα προϋποθέτει ότι ολόκληρη η Μονάδα μπορεί να την αξιοποιεί με συνέπεια. Αυτό σημαίνει εκπαιδευμένα πληρώματα, διαθέσιμη τεχνική υποστήριξη, αξιόπιστες επικοινωνίες και συντονισμό με τα μέσα που παρέχουν στοιχεία στόχων. Οι ασκήσεις θα επιτρέψουν να δοκιμαστεί αυτή η συνεργασία και να εντοπιστούν οι απαιτήσεις που προκύπτουν στην πράξη.
Για την άμυνα των νησιών, τα εποχούμενα συστήματα και τα Apache προσφέρουν συμπληρωματικές δυνατότητες. Τα πρώτα ενισχύουν την ισχύ πυρός των επίγειων Μονάδων, ενώ τα ελικόπτερα μπορούν να μεταφέρουν τη δυνατότητα κρούσης σε διαφορετικές περιοχές, σύμφωνα με τον επιχειρησιακό σχεδιασμό.
Η προοπτική αυτή αυξάνει τη σημασία της κοινής εκπαίδευσης ανάμεσα στους χειριστές των συστημάτων και στο προσωπικό που συμμετέχει στην επιτήρηση. Η έγκαιρη μεταβίβαση μιας πληροφορίας, η επιβεβαίωση ότι αφορά τον σωστό στόχο και η σαφής εικόνα των φίλιων δυνάμεων αποτελούν προϋποθέσεις για αποτελεσματικά πυρά ακριβείας.
Στο Αιγαίο, όπου χερσαίο και θαλάσσιο περιβάλλον συνδέονται στενά, ο συντονισμός αποκτά βαρύτητα. Κάθε βολή και κάθε άσκηση θα συμβάλλουν στην εμπειρία των πληρωμάτων, ώστε οι δυνατότητες του πυραύλου να αξιοποιούνται σύμφωνα με τις πραγματικές ανάγκες των Μονάδων.
Με τις πρώτες εκτοξεύσεις σε Καράβια και Κρήτη, ο Στρατός Ξηράς θα αποκτήσει τα δεδομένα για να προχωρήσει στη σταδιακή μετατροπή του νέου όπλου σε διαθέσιμη, δοκιμασμένη επιχειρησιακή δυνατότητα.
