* Του Κώστα Σαρικά
Η προκήρυξη του ΕΛΚΑΚ για τα Μη Επανδρωμένα Σκάφη Επιφανείας USV (Unmanned Surface Vehicles) αποτελεί ένα από τα πρώτα βήματα μιας σειράς κινήσεων που σχεδιάζονται σε συνεργασία με το Πολεμικό Ναυτικό για την επιτήρηση και τον έλεγχο τόσο του Αιγαίου, όσο και των θαλάσσιων ζωνών της Ανατολικής Μεσογείου ελληνικών Κυριαρχικών Δικαιωμάτων.
Το γεωγραφικό ανάγλυφο του Αρχιπελάγους με τα εκατοντάδες νησιά και βράχους τα οποία σε πολλές περιπτώσεις βρίσκονται μια ανάσα από τα τουρκικά παράλια, αλλά και σε κομβικά θαλάσσια περάσματα, δίνουν τεράστιο πλεονέκτημα. Προσφέρουν παράλληλα τη δυνατότητα απόλυτου ελέγχου τόσο στην επιφάνεια της θάλασσας, αλλά και κάτω από αυτή, εκεί που κινούνται τα αθέατα τα υποβρύχια.
Οι τεχνικές προδιαγραφές των USV – όπως προκύπτουν από τις αναλυτικές προϋποθέσεις που θέτει το ΕΛΚΑΚ για την κατάθεση πρότασης – για τα δύο μη επανδρωμένα «πιλοτικά» σκάφη καταδεικνύουν ότι στόχος είναι η ανάληψη αποστολών επιτήρησης και ελέγχου και από τα δύο USV, με δυνατότητα αποστολών κρούσης από το μεγαλύτερων διαστάσεων σκάφος.
Ο συνδυασμός κραμάτων αλουμινίου και συνθετικών υλικών με τη χρήση μηχανών ισχυρής ιπποδύναμης θα δίνει τη δυνατότητα στα σκάφη με μήκος έως 30 και 50 πόδια να αναπτύσσουν ταχύτητα που φτάνει τους 40 και 50 κόμβους αντίστοιχα, με πλήρη φορτίο και εμβέλεια 200 και 400 ναυτικά μίλια. Ουσιαστικά αυτός ο συνδυασμός θα επιτρέπει στα USV:
- να επιχειρούν με ορμητήριο τα νησιά του Κεντρικού και Ανατολικού Αιγαίο σε πολύ μεγάλη ακτίνα καλύπτοντας κάθε σημείο του Αιγαίου,
- να επιτηρούν και να δίνουν εικόνα σε πραγματικό χρόνο από παντού χωρίς να απαιτείται η κινητοποίηση Μονάδας Επιφανείας ή Εναέριου Μέσου όπως ελικόπτερο ή αεροσκάφος,
- σε συνεργασία με UAV να «ακτινογραφούν» σε 24ωρη βάση κάθε περιοχή ενδιαφέροντος.
Οι αποστολές που θα αναλαμβάνουν αφορούν και τα δύο USV τα οποία θα έχουν τη δυνατότητα πλοήγησης και από προσωπικό αφορούν:
- Επιτήρηση Θαλασσίων Ζωνών, Περιοχών, παράκτιων περιοχών και ποταμών.
- Επιτήρηση, αναγνώριση στόχων (ISR) ανεξαρτήτως συνθηκών φωτισμού.
Τα μεγαλύτερα Unmanned Surface Vehicles θα μπορούν να αναλαμβάνουν επιπλέον αποστολές που αφορούν:
- Προστασία λιμένων / Όρμων / Ναυτικών Βάσεων / Θαλάσσιων υποδομών / Ναυτικών μονάδων και θαλάσσιων περιοχών ενδιαφέροντος,
- Έρευνα – Διάσωση (SAR),
- Συμμετοχή σε μορφές πολέμου (Επιφανείας, Ανθυποβρυχιακή, ΑΑ).
Με τεχνολογία βασισμένη στην Τεχνητή Νοημοσύνη ΑΙ και τη βοήθεια αισθητήρων, τα USV θα συγκεντρώνουν, θα επεξεργάζονται και θα μεταφέρουν πληροφορίες καθώς θα μπορούν να συνθέτουν Κοινή Επιχειρησιακή Εικόνα (Common Operational Picture – COP), ενώ ταυτόχρονα θα διαθέτουν δυνατότητες διαχείρισης περιστατικών (incident management), παρακολούθησης αποστολών (mission monitoring) αλλά και κατάλληλες αναφορές αποστολών (mission reporting) με ταυτόχρονο εντοπισμό, αξιολόγηση, προτεραιοποίηση και κατάδειξης απειλών.
Το μεγαλύτερο μεγέθους USV θα διαθέτει τηλεκατευθυνόμενο πύργο οπλισμού μικρού διαμετρήματος και ενσωματωμένο ηλεκτρο-οπτικό σύστημα στόχευσης με αυτόματη αναχορηγία τουλάχιστον 100 βλημάτων και με αυτόματη αναγνώριση στόχων. Παράλληλα υπάρχει πρόβλεψη για εγκατάσταση συστήματος εκτοξευτήρα ρουκετών / κατευθυνόμενων βλημάτων που παραπέμπει ακόμα και σε χρήση των πανίσχυρων SPIKE N LOS ή αντίστοιχου συστήματος.
Όπως ήδη έχει αναφέρει το Onalert.gr πέρα από το πρόγραμμα ανάπτυξης USV o σχεδιασμός περιλαμβάνει επιπλέον την εγκατάσταση ενός μεγάλου δικτύου αισθητήρων στον βυθό του Αιγαίου οι οποίοι θα έχουν τοποθετηθεί σε κομβικά σημεία του Αρχιπελάγους και θα μπορούν να δίνουν real time εικόνα 24/7 στα Κέντρα Επιχειρήσεων για τις κινήσεις τόσο των τουρκικών υποβρυχίων όσο και των Μονάδων Επιφανείας.
Το υποθαλάσσιο σύστημα παρακολούθησης θα αποτελεί ένα πολύτιμο εργαλείο εντοπισμού κάθε υποθαλάσσιας απειλής χωρίς να απαιτείται η παρουσία τόσο υποβρυχίων, πλοίων και εναέριων ανθυποβρυχιακών μέσων με ότι αυτό συνεπάγεται σε κόστος και εξοικονόμηση μέσων και ανθρώπινου δυναμικού.
Ήδη το ΕΛΚΑΚ μελετά τις δυνατότητες ανάπτυξης ενός σχετικού προγράμματος το οποίο σε πρώτη φάση μπορεί να έχει μικρή εμβέλεια και σταδιακά να επεκταθεί. Άλλωστε η λογική των προγραμμάτων παραπέμπει σε μικρά αλλά σταθερά βήματα για συστήματα ανάλογα με τις απαιτήσεις των Ενόπλων Δυνάμεων αλλά και τις δυνατότητες της εγχώριας αμυντικής βιομηχανίας.
