Oι Ένοπλες Δυνάμεις αναζητούν για πρώτη φορά οργανική δυνατότητα πλήγματος στρατηγικού βάθους. Οι συνομιλίες με το Ισραήλ για τους LORA αποκτούν ιδιαίτερη βαρύτητα, ενώ η επικαιροποίηση του Μακροπρόθεσμου Προγραμματισμού Αμυντικών Εξοπλισμών (ΜΠΑΕ) ενδέχεται να αποτελέσει το επόμενο καθοριστικό βήμα για ένα από τα σημαντικότερα εξοπλιστικά προγράμματα της νέας εποχής.
Η εικόνα των σύγχρονων συγκρούσεων έχει μεταβληθεί ριζικά. Ο πόλεμος στην Ουκρανία, αλλά και οι επιχειρήσεις στη Μέση Ανατολή, απέδειξαν ότι η δυνατότητα προσβολής στόχων σε μεγάλο βάθος αποτελεί πλέον βασικό πυλώνα της αποτροπής. Κέντρα επιχειρήσεων, αεροπορικές βάσεις, αποθήκες πυρομαχικών, αντιαεροπορικά συστήματα και κρίσιμες υποδομές μπορούν να δεχθούν πλήγματα από εκατοντάδες χιλιόμετρα μακριά, επηρεάζοντας την εξέλιξη μιας σύγκρουσης από τα πρώτα κιόλας λεπτά.
Το Επιτελείο παρακολουθεί στενά αυτές τις εξελίξεις και αξιολογεί τρόπους ενίσχυσης των δυνατοτήτων της. Στο πλαίσιο αυτό, αποκτά ιδιαίτερη σημασία η αναζήτηση ενός επίγειου όπλου στρατηγικού πλήγματος, το οποίο θα λειτουργεί συμπληρωματικά προς την Πολεμική Αεροπορία και θα προσφέρει νέες επιλογές στο επιχειρησιακό σχεδιασμό.
Η νέα απαίτηση του ΓΕΕΘΑ
Η φιλοσοφία της αποτροπής δεν περιορίζεται πλέον στην άμυνα ή στην αναχαίτιση μιας επίθεσης. Η δυνατότητα άμεσης και ακριβούς προσβολής στόχων μεγάλης αξίας σε σημαντικές αποστάσεις θεωρείται σήμερα απαραίτητη προϋπόθεση για την αποτροπή οποιασδήποτε επιθετικής ενέργειας.
Η Πολεμική Αεροπορία διαθέτει ήδη όπλα στρατηγικού πλήγματος, όπως οι πύραυλοι SCALP EG που μεταφέρουν τα Mirage 2000-5. Ωστόσο, η χρήση τους προϋποθέτει τη διάθεση μαχητικών αεροσκαφών, τη σχεδίαση σύνθετων αποστολών και, σε ορισμένες περιπτώσεις, την επίτευξη αεροπορικής υπεροχής.
Η απόκτηση επίγειου συστήματος μεγάλου βεληνεκούς θα πρόσθετε μία νέα διάσταση στην ελληνική αποτροπή, προσφέροντας δυνατότητα άμεσης αντίδρασης χωρίς να απαιτείται η απογείωση αεροσκαφών.
Βαλλιστικοί ή πύραυλοι Cruise;
Στο επίκεντρο της αξιολόγησης βρίσκονται δύο διαφορετικές κατηγορίες όπλων, καθεμία με τα δικά της επιχειρησιακά πλεονεκτήματα.
Οι βαλλιστικοί πύραυλοι διακρίνονται για τον εξαιρετικά μικρό χρόνο αντίδρασης, την υψηλή ταχύτητα και τη δυσκολία αναχαίτισης, καθώς κατά την τελική φάση της πτήσης τους κινούνται με πολύ μεγάλες ταχύτητες. Παράλληλα, τα σύγχρονα συστήματα καθοδήγησης προσφέρουν υψηλή ακρίβεια, επιτρέποντας την προσβολή στόχων υψηλής αξίας.
Οι πύραυλοι cruise ακολουθούν διαφορετική φιλοσοφία. Πετούν σε χαμηλό ύψος, μπορούν να εκμεταλλευθούν το ανάγλυφο του εδάφους, να αλλάξουν πορεία και να προσεγγίσουν τον στόχο από διαφορετικές κατευθύνσεις, δυσκολεύοντας τον εντοπισμό τους.
Το ζητούμενο για το ελληνικό επιτελείο δεν είναι μόνο το μέγιστο βεληνεκές, αλλά η επιλογή του συστήματος που ανταποκρίνεται καλύτερα στις ιδιαίτερες επιχειρησιακές ανάγκες του Αιγαίου και της Ανατολικής Μεσογείου.
Οι LORA στο επίκεντρο
Μία από τις λύσεις που συγκεντρώνουν ιδιαίτερο ενδιαφέρον είναι το ισραηλινό σύστημα LORA (Long Range Artillery).
Σύμφωνα με πληροφορίες, οι συνομιλίες Ελλάδας και Ισραήλ συνεχίζονται σε τεχνικό και βιομηχανικό επίπεδο, με αντικείμενο όχι μόνο τις επιχειρησιακές δυνατότητες του συστήματος αλλά και το συνολικό πλαίσιο συνεργασίας.
Ιδιαίτερη βαρύτητα αποδίδεται στη συμμετοχή της ελληνικής αμυντικής βιομηχανίας. Η Αθήνα επιδιώκει κάθε μεγάλο εξοπλιστικό πρόγραμμα να συνοδεύεται από ουσιαστική εγχώρια προστιθέμενη αξία, είτε μέσω συμπαραγωγής είτε μέσω παραγωγής υποσυστημάτων και υποστήριξης στην Ελλάδα.
Αυτός ο παράγοντας αναμένεται να αποτελέσει καθοριστικό κριτήριο στην τελική αξιολόγηση.
Γιατί ο LORA θεωρείται ιδιαίτερα ελκυστική επιλογή
Ο LORA έχει σχεδιαστεί ως βαλλιστικός πύραυλος ακριβείας για προσβολή στόχων στρατηγικής σημασίας.
Διαθέτει βεληνεκές που προσεγγίζει τα 400 χιλιόμετρα στην εξαγώγιμη διαμόρφωση, χρησιμοποιεί συνδυασμό αδρανειακού συστήματος πλοήγησης και δορυφορικής καθοδήγησης και επιτυγχάνει πολύ υψηλή ακρίβεια πλήγματος.
Το σύστημα μπορεί να τεθεί σε ετοιμότητα σε ιδιαίτερα σύντομο χρόνο και να εκτοξευθεί από κινητούς επίγειους εκτοξευτές, προσφέροντας αυξημένη επιβιωσιμότητα.
Μεταξύ των πιθανών στόχων περιλαμβάνονται αεροπορικές βάσεις, κέντρα διοίκησης, εγκαταστάσεις αεράμυνας, αποθήκες πυρομαχικών, λιμενικές υποδομές και άλλες κρίσιμες στρατιωτικές εγκαταστάσεις.
Ένα νέο επίπεδο αποτροπής
Η ένταξη ενός τέτοιου συστήματος θα άλλαζε σημαντικά τις δυνατότητες των ελληνικών Ενόπλων Δυνάμεων.
Η δυνατότητα άμεσης εκτόξευσης από επίγειες θέσεις δημιουργεί ένα πρόσθετο επίπεδο αποτροπής και αυξάνει τις επιλογές της στρατιωτικής ηγεσίας σε περίοδο κρίσης.
Παράλληλα, υποχρεώνει κάθε πιθανό αντίπαλο να διαθέσει περισσότερους πόρους για την προστασία κρίσιμων εγκαταστάσεων, αυξάνοντας σημαντικά το επιχειρησιακό κόστος οποιασδήποτε επιθετικής ενέργειας.
Συμπληρωματικά με τα υπόλοιπα πυραυλικά συστήματα
Η πιθανή απόκτηση όπλου στρατηγικού πλήγματος δεν αντιμετωπίζεται ως μεμονωμένη προμήθεια αλλά ως μέρος μιας ευρύτερης αρχιτεκτονικής πυρών.
Η ενίσχυση του Πυροβολικού με νέα συστήματα, όπως οι PULS και τα πυρομαχικά μεγαλύτερου βεληνεκούς, δημιουργεί τις προϋποθέσεις για μια πολυεπίπεδη διάταξη.
Σε αυτή τη φιλοσοφία, οι PULS θα καλύπτουν κυρίως αποστολές τακτικού επιπέδου, ενώ ένας βαλλιστικός πύραυλος όπως ο LORA θα αναλαμβάνει προσβολές στρατηγικής σημασίας σε πολύ μεγαλύτερες αποστάσεις.
Η ισραηλινή πρόταση και η ελληνική βιομηχανία
Οι διαβουλεύσεις δεν περιορίζονται στα επιχειρησιακά χαρακτηριστικά.
Η ελληνική πλευρά επιδιώκει ουσιαστική συμμετοχή της εγχώριας αμυντικής βιομηχανίας, με μεταφορά τεχνογνωσίας, δυνατότητες παραγωγής ή συναρμολόγησης υποσυστημάτων και ανάπτυξη υποδομών υποστήριξης στην Ελλάδα.
Η απαίτηση αυτή εντάσσεται στη συνολική στρατηγική για μεγαλύτερη συμμετοχή της ελληνικής βιομηχανίας στα εξοπλιστικά προγράμματα και για ενίσχυση της εγχώριας τεχνολογικής βάσης.
Το επικαιροποιημένο ΜΠΑΕ
Καθοριστικό ρόλο αναμένεται να διαδραματίσει η επικαιροποίηση του Μακροπρόθεσμου Προγραμματισμού Αμυντικών Εξοπλισμών.
Η αναθεώρηση του σχεδιασμού δίνει τη δυνατότητα επανιεράρχησης αναγκών και ένταξης νέων προγραμμάτων που ανταποκρίνονται στις σύγχρονες επιχειρησιακές απαιτήσεις.
Με βάση τα μέχρι σήμερα δεδομένα, η απόκτηση δυνατότητας στρατηγικού πλήγματος συγκαταλέγεται στα προγράμματα που εξετάζονται σοβαρά στο πλαίσιο του νέου σχεδιασμού, χωρίς να σημαίνει ότι έχει ληφθεί οριστική απόφαση.
Το μήνυμα της αποτροπής
Η απόκτηση ενός επίγειου συστήματος στρατηγικού πλήγματος θα σηματοδοτούσε μια ουσιαστική αναβάθμιση της ελληνικής αποτρεπτικής ισχύος.
Δεν πρόκειται απλώς για την προσθήκη ενός ακόμη οπλικού συστήματος, αλλά για την εισαγωγή μιας νέας επιχειρησιακής δυνατότητας που θα επηρέαζε τον σχεδιασμό κάθε πιθανού αντιπάλου και θα ενίσχυε την ευελιξία των ελληνικών Ενόπλων Δυνάμεων.
Σε συνδυασμό με τις επενδύσεις στην αεράμυνα με επίκεντρο τον «θόλο», στα μη επανδρωμένα συστήματα, στην Πολεμική Αεροπορία και στο Πυροβολικό, η δημιουργία ικανότητας στρατηγικού πλήγματος εντάσσεται σε μια συνολική προσπάθεια προσαρμογής στις απαιτήσεις του σύγχρονου πεδίου μάχης.
Η τελική απόφαση θα ληφθεί με γνώμονα τις επιχειρησιακές ανάγκες, το οικονομικό πλαίσιο και τη δυνατότητα ουσιαστικής συμμετοχής της ελληνικής αμυντικής βιομηχανίας. Ωστόσο, είναι σαφές ότι η συζήτηση για τους βαλλιστικούς πυραύλους και ειδικότερα για τους LORA έχει πλέον περάσει από το επίπεδο της θεωρητικής ανάλυσης στο επίπεδο της σοβαρής αξιολόγησης, αποτελώντας μία από τις σημαντικότερες εξοπλιστικές επιλογές που καλείται να εξετάσει η Ελλάδα τα επόμενα χρόνια.
