MANΩΛΗΣ ΚΩΣΤΙΔΗΣ
Το σχέδιο κατασκευής του «Δεύτερου Βοσπόρου» στην Κωνσταντινούπολη θα έχει σημαντικές και ισως αρνητικές επιπτώσεις και για τη χώρα μας. Η πρώτη επίπτωση είναι αυτή η εφαρμογή της Συνθήκης της Λωζάνης και της συνθήκης του Μοντρέ. Αυτές οι συνθήκες ισχύουν για τα Στενά του Βοσπόρου και των Δαρδανελίων. Το ερώτημα που προκύπτει είναι τι θα συμβεί οταν ολοκληρωθεί η διώρυγα της Κωσνταντινούπολης που όπως τονίζει ο Ερντογάν μπορεί να είναι έτοιμη σε 10 χρόνια απο σήμερα. Στη διώρυγα θα ισχύει η συνθήκη της Λωζάνης και η αναθεώρηση της με τη συνθήκη του Μοντρέ. Οι δυο συνθήκες προβλέπουν
Η συνθήκη της Λωζάνης σε καιρό ειρήνης προβλέπει «Πλήρης ελευθερία ναυσιπλοΐας και διόδου, ημέρας τε και νύχτας, οιαδήποτε και αν ή η σημαία και το φορτίον, άνευ ουδεμιάς διατυπώσεως, τέλους ή υποχρεώσεως οιασδήποτε, υπό την επιφύλαξιν των διεθνών υγειονομικών διατάξεων, εφ’ όσον δεν πρόκειται περί αμέσως παρεχομένων υπηρεσιών, ως τελών πλοηγίας, φάρων, ρυμουλκίσεως ή άλλων ομοίας φύσεως, και χωρίς να θίγωνται τα επί του προκειμένου εξασκούμενα δικαιώματα υπό των ήδη παραχωρηθεισών υπό της Τουρκικής Κυβερνήσεως υπηρεσιών και επιχειρήσεων.»
Η συνθήκη Μοντρέ
«Πολεμικά πλοία, εκτός αυτών που εμπίπτουν στην κατηγορία που περιγράφεται στην προηγούμενη παράγραφο (ελαφρά επιφανείας, μικρά πολεμικά ή βοηθητικά πλοία), θα έχουν το δικαίωμα της διέλευσης μόνο υπό τις συνθήκες που περιγράφονται στο άρθρο 11 και 12».
Άρθρο 12: «Τα κράτη της Μαύρης Θάλασσας θα έχουν το δικαίωμα διέλευσης διαμέσου των Στενών με το σκοπό να αφιχθούν στις βάσεις τους υποβρύχια που κατασκευάσθηκαν ή αγοράσθηκαν εκτός περιοχής Μαύρης Θάλασσας, ή που ήσαν για επισκευή σε ναυπηγεία εκτός Μαύρης Θάλασσας».
Άρθρο 13: Επιβάλλει προειδοποίηση στην Τουρκία για διέλευση πολεμικών πλοίων (κανονικά οκτώ (8) ημέρες για κράτη της Μαύρης Θάλασσας και δεκαπέντε (15) ημέρες για τα άλλα κράτη).
Άρθρο 24: «Η Τουρκία θα επιβλέπει την εκτέλεση όλων των προβλέψεων της παρούσας Συνθήκης σχετικά με τη διέλευση πολεμικών πλοίων διαμέσου των Στενών. «
– Δεύτερο ζήτημα που πρέπει να προβληματίσει την Ελλάδα είναι ο αγωγός Μπουργκάς Αλεξανδρούπολης. Ενα βασικό πλεονέκτημα για την κατασκευή αυτου του αγωγού ήταν οι καθυστερήσεις στο Βόσπορο. Τα πετρελαιοφόρα και πολλά μεγάλα πλοία περίμεναν 2 ακόμη και 3 ημέρες ανάλογα με τις καιρικές συνθήκες κια την κίνηση. Τώρα η διέλεευση όλων των πλοίων θα συντομεύσει σημαντικά και το συγκριτικό πλεονέκτημα του πετρελαιαγωγού θα εκλήψει.
– Τρίτο ζήτημα είναι η στρατιωτική πλευρά. Η διώρυγα θα είναι ενα φυσικό εμπόδιο προς την Κων/πολη. Θα έχει πλάτος 150 περίπου μέτρα και ανάμεσα του θα περνουν τα νερά της θάλασσας. Η Ελλάδα και η Βουλγαρία θα πρέπει να αναθεωρήσουν τα σχέδια τους για έφοδο στην Κωνσταντινούπολη καθώς εκτός απο τον Έβρο μπροστά τους θα υπάρχει ενα μεγαλύτερο εμπόδιο. Ισως γι’αυτο και θα κατασκευαστεί δυτικά της Πόλης και οχι στην Ασιατική όχθη.
– Τέταρτο ζήτημα είναι το περιβαλλοντολογικό. χιλιάδες χρόνια τα Στενά του Βοσπόρου και των Δαρδανελίων μεταφέρουν τα νερά του Αιγαίου προς την Μαύρη Θάλασσα και αντιθέτως. Με την Διώρυγα αυτή κανείς δεν μπορεί ακόμη να προβλέψει τι θα συμβεί στο οικοσύστημα και ποιες ισορροπίες μπορούν να αλλάξουν. Τούρκοι περιβαλλοντολόγοι ήδη μιλούν για » έγκλημỨκαθώς τα ψάρια μπορούν να χάσουν την πορεία τους που ακολουθούν χιλιάδες χρόνια και τα μολυσμένα νερά της Μαύρης Θάλασσας μπορούν να φτάσουν στο Αιγαίο.
