Με ξεκάθαρες εντολές να μην επιτραπεί σε κανένα πλοίο να προσεγγίσει το γαλλικό ερευνητικό «Abeille Marengo» με τρόπο που θα παρεμποδίσει την αποστολή του, και κυρίως να βρεθεί πάνω στη ρότα του, συνεχίζει το Πολεμικό Ναυτικό την επιτήρηση των ερευνών για την ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας – Κύπρου. Η εικόνα στο πεδίο φαίνεται πλέον να έχει σταθεροποιηθεί και, σύμφωνα με τις πληροφορίες του OnAlert, αυτή είναι η διάταξη με την οποία αναμένεται να κυλήσουν και τα επόμενα εικοσιτετράωρα, εφόσον δεν υπάρξει κάποια απρόοπτη κίνηση.
Μία ελληνική φρεγάτα θα παραμένει διαρκώς στην ευρύτερη περιοχή, παρακολουθώντας την εξέλιξη των εργασιών και τις κινήσεις της τουρκικής Μονάδας που επιτηρεί από απόσταση το γαλλικό πλοίο. Η ελληνική παρουσία έχει συγκεκριμένο σκοπό να διασφαλίσει ότι το ερευνητικό θα συνεχίσει ανεμπόδιστα την πορεία και την αποστολή του.
Το κρίσιμο στοιχείο αφορά τη θέση της ελληνικής φρεγάτας. Οι εντολές προβλέπουν να προπορεύεται ουσιαστικά του ερευνητικού, διατηρώντας τη δυνατότητα έγκαιρης αντίδρασης εάν άλλο πλοίο επιχειρήσει να κινηθεί προς αυτό ή να του κλείσει τον δρόμο.
Η προστασία της ρότας του «Abeille Marengo» αποτελεί την προτεραιότητα του σχεδιασμού.
Η διάταξη της «Λήμνου» και η τουρκική επιτήρηση
Αυτή ήταν, σύμφωνα με τις ίδιες πληροφορίες, και η εικόνα όταν το γαλλικό ερευνητικό βγήκε στα διεθνή ύδατα. Η φρεγάτα «Λήμνος» βρισκόταν αρκετά ναυτικά μίλια μπροστά και βορειοανατολικά του, σε θέση μεταξύ του ερευνητικού και της τουρκικής φρεγάτας «Gökova».
Η τουρκική Μονάδα παρακολουθούσε διακριτικά τις κινήσεις του «Abeille Marengo», κινούμενη επίσης με πολύ μικρή ταχύτητα. Μέχρι στιγμής, η παρουσία της δεν έχει συνοδευθεί από προσπάθεια να βρεθεί μπροστά στο γαλλικό πλοίο ή να διακόψει την πορεία του. Αυτή η συμπεριφορά αποτελεί και το βασικό δεδομένο πάνω στο οποίο στηρίζεται η εκτίμηση για τη συνέχεια.
Η ελληνική φρεγάτα διατηρεί τη θέση που της επιτρέπει να παρακολουθεί την τουρκική Μονάδα και να αντιδράσει εγκαίρως σε ενδεχόμενη αλλαγή της στάσης της. Η διάταξη αυτή αποτυπώνει στην πράξη τις εντολές που έχουν δοθεί στο Πολεμικό Ναυτικό για την προστασία της ερευνητικής δραστηριότητας.
Τα φωνητικά μηνύματα και ο ισχυρισμός της Άγκυρας
Κατά διαστήματα, η «Gökova» εκπέμπει το γνωστό φωνητικό μήνυμα, με το οποίο επαναλαμβάνει ουσιαστικά την τουρκική θέση που έχει διατυπωθεί μέσω NAVTEX. Σύμφωνα με την εικόνα που μεταφέρουν οι πληροφορίες του OnAlert, η τουρκική πλευρά προβάλλει τον ισχυρισμό ότι το πλοίο κινείται σε περιοχή τουρκικής δικαιοδοσίας και ότι οι δραστηριότητές του πραγματοποιούνται με τη συναίνεση της Άγκυρας.
Πρόκειται για την προσπάθεια της Τουρκίας να συντηρήσει τις διεκδικήσεις της παράλληλα με την εξέλιξη των εργασιών. Η NAVTEX 1127/26 έχει ήδη αποτυπώσει τον τουρκικό ισχυρισμό περί συντονισμού με τις τουρκικές αρχές και εξασφάλισης της συγκατάθεσής τους για τις έρευνες.
Στο επιχειρησιακό επίπεδο, πάντως, το στοιχείο που αξιολογείται διαρκώς είναι η πραγματική κίνηση της τουρκικής φρεγάτας. Μέχρι τώρα, τα φωνητικά μηνύματα δεν έχουν συνοδευθεί από απόπειρα παρεμπόδισης. Η διάκριση αυτή έχει σημασία για την εκτίμηση της κατάστασης, χωρίς να μειώνει την ανάγκη συνεχούς επιτήρησης.
Με μία φρεγάτα όσο παραμένει η ίδια εικόνα
Η εκτίμηση στο στρατιωτικό επιτελείο και στο ΓΕΕΘΑ είναι ότι, εκτός απροόπτου, το ίδιο σκηνικό θα διατηρηθεί και τα επόμενα εικοσιτετράωρα. Μία τουρκική φρεγάτα θα παρακολουθεί από απόσταση και μία ελληνική θα βρίσκεται στην περιοχή για να διασφαλίζει την ανεμπόδιστη συνέχεια των εργασιών.
Σύμφωνα με τις διαθέσιμες πληροφορίες, δεν καταγράφεται παρουσία επιπλέον τουρκικών πολεμικών πλοίων στην ευρύτερη περιοχή των ερευνών. Υπάρχει ελληνική ναυτική παρουσία σε μεγαλύτερη απόσταση, ώστε να μπορεί να αξιοποιηθεί εφόσον χρειαστεί, ωστόσο προς το παρόν δεν προκύπτει ανάγκη ενίσχυσης της άμεσης διάταξης γύρω από το ερευνητικό.
Όσο η Άγκυρα διατηρεί τη σημερινή στάση, δεν υπάρχει πρόθεση αποστολής πρόσθετων ελληνικών Μονάδων στο σημείο. Η συγκέντρωση περισσότερων πολεμικών πλοίων θα μπορούσε να προσδώσει χαρακτήρα κλιμάκωσης σε μια κατάσταση η οποία, με βάση τα μέχρι τώρα δεδομένα, εξελίσσεται χωρίς παρεμπόδιση της αποστολής.
Η Αθήνα επιδιώκει να συνεχιστούν οι έρευνες και να διατηρηθούν οι συνθήκες που επιτρέπουν την ομαλή εκτέλεσή τους. Η παρουσία του Πολεμικού Ναυτικού υπηρετεί αυτόν ακριβώς τον στόχο, με τη διάταξη να προσαρμόζεται στη συμπεριφορά που καταγράφεται επί του πεδίου.
Οι μικρές ταχύτητες και ο χρόνος αντίδρασης
Η πολύ χαμηλή ταχύτητα με την οποία κινείται το «Abeille Marengo» κατά την εκτέλεση των εργασιών αποτελεί σημαντική παράμετρο της επιτήρησης. Επιτρέπει στα ελληνικά επιτελεία και στη φρεγάτα που βρίσκεται στην περιοχή να έχουν συνεχή εικόνα της εξέλιξης της πορείας του και να αξιολογούν έγκαιρα κάθε μεταβολή στις κινήσεις της τουρκικής Μονάδας.
Το ζητούμενο είναι να εντοπιστεί εγκαίρως οποιαδήποτε κίνηση θα μπορούσε να δημιουργήσει πρόβλημα στην αποστολή. Γι’ αυτό και η θέση της ελληνικής φρεγάτας μπροστά από το ερευνητικό έχει ιδιαίτερη σημασία. Οι εντολές για αποτροπή προσέγγισης και παρεμπόδισης παραμένουν σαφείς, χωρίς να δημοσιοποιούνται οι επιμέρους διαδικασίες αντίδρασης.
Η σημερινή εικόνα δεν αφήνει περιθώρια εφησυχασμού. Η επιτήρηση συνεχίζεται σε όλη τη διάρκεια των εργασιών, καθώς η εκτίμηση για απουσία πρόθεσης κλιμάκωσης αφορά τη στάση που καταγράφεται μέχρι τώρα και επανεξετάζεται με βάση κάθε νέο δεδομένο.
Σε επιφυλακή και η Πολεμική Αεροπορία
Ανάλογη είναι, σύμφωνα με τις πληροφορίες του OnAlert, η εικόνα και στο αεροπορικό σκέλος. Τις πρώτες τουλάχιστον ώρες δεν καταγράφηκε τουρκική κίνηση για ανάπτυξη αεροπορικής παρουσίας στην περιοχή του ερευνητικού. Η Άγκυρα δεν έστειλε UAV να επιτηρήσει το «Abeille Marengo», ούτε προέκυψε προσέγγιση τουρκικών μαχητικών προς το γαλλικό πλοίο.
Η τουρκική αεροπορική δραστηριότητα που καταγράφηκε στο Αιγαίο εντοπιζόταν σε διαφορετικές περιοχές. Υπήρξαν παραβάσεις των κανόνων εναέριας κυκλοφορίας στο FIR Αθηνών στο κεντρικό και βορειοανατολικό Αιγαίο, ενώ σημειώθηκε και εμπλοκή με οπλισμένα τουρκικά μαχητικά στο βορειοανατολικό Αιγαίο. Τα περιστατικά αυτά, με βάση τη μέχρι τώρα εικόνα, δεν συνιστούν αεροπορική κίνηση προς την περιοχή των ερευνών.
Ωστόσο, οι εντολές και προς την Πολεμική Αεροπορία είναι σαφείς. Παραμένει σε επιφυλακή, με αποστολή να μην επιτρέψει προσέγγιση του ερευνητικού από τουρκικό UAV ή μαχητικά. Εφόσον εκδηλωθεί τέτοια κίνηση, θα κινηθεί προς αναχαίτιση.
Μέχρι στιγμής δεν διαφαίνεται αντίστοιχη πρόθεση από την τουρκική πλευρά. Η απουσία UAV και μαχητικών από την περιοχή του ερευνητικού συνεκτιμάται με τη στάση της τουρκικής φρεγάτας, η οποία παρακολουθεί από απόσταση, στην αποτίμηση ότι δεν προκύπτει διάθεση περαιτέρω κλιμάκωσης. Η Πολεμική Αεροπορία, πάντως, παραμένει σε εγρήγορση και η παρακολούθηση της εναέριας εικόνας συνεχίζεται.
Εγρήγορση και σχέδια για κάθε ενδεχόμενο
Στο ΓΕΕΘΑ και στο Πολεμικό Ναυτικό παρακολουθούνται συνεχώς οι κινήσεις του τουρκικού στόλου. Η αξιολόγηση περιλαμβάνει τόσο τη συμπεριφορά της «Gökova» όσο και ενδεχόμενες μετακινήσεις άλλων Μονάδων που θα μπορούσαν να επηρεάσουν την κατάσταση στην περιοχή.
Υπάρχουν σενάρια αντίδρασης για την περίπτωση που χρειαστεί να αλλάξει η ελληνική διάταξη. Η ετοιμότητα αυτή αποτελεί μέρος του σχεδιασμού, χωρίς να σημαίνει ότι έχει προκύψει ένδειξη επικείμενης επιδείνωσης. Αντίθετα, η μέχρι τώρα αποτίμηση παραμένει ότι η Τουρκία δεν δείχνει πρόθεση περαιτέρω κλιμάκωσης.
Για τα επόμενα εικοσιτετράωρα, επομένως, η κατεύθυνση είναι η διατήρηση της παρουσίας μίας ελληνικής φρεγάτας, η συνεχής παρακολούθηση και η προστασία της πορείας του γαλλικού ερευνητικού. Η εντολή που καθορίζει τις κινήσεις του Στόλου παραμένει ξεκάθαρη: να μη δοθεί σε κανένα πλοίο η δυνατότητα να βρεθεί πάνω στη ρότα του «Abeille Marengo» και να εμποδίσει τη συνέχιση της αποστολής του.
