*του Κώστα Σαρικά
Με φόντο τις νέες δηλώσεις του Τούρκου υπουργού Άμυνας Γιασάρ Γκιουλέρ για τα ελληνικά νησιά αλλά και την αιχμηρή απάντηση του ελληνικού υπουργείου Εθνικής Άμυνας, η Αθήνα στέλνει πλέον ξεκάθαρο μήνυμα ότι τα νησιά του Αιγαίου δεν πρόκειται να μετατραπούν όπως επιθυμεί η Άγκυρα σε ευάλωτους στόχους. Και ακριβώς αυτή η πραγματικότητα είναι που προκαλεί έντονη νευρικότητα στην Άγκυρα, η οποία βλέπει το ελληνικό εξοπλιστικό πρόγραμμα να αλλάζει δραματικά τις ισορροπίες σε Αιγαίο και Ανατολική Μεσόγειο.
Η αντίδραση της τουρκικής πλευράς μόνο τυχαία δεν θεωρείται από στρατιωτικές και διπλωματικές πηγές. Αντίθετα, εκτιμάται ότι συνδέεται άμεσα με την ταχύτατη ενίσχυση των ελληνικών νησιών με νέα οπλικά συστήματα υψηλής τεχνολογίας, τα οποία μετατρέπουν σταδιακά το Αιγαίο σε μια εξαιρετικά δύσκολη επιχειρησιακή περιοχή για οποιονδήποτε θα επιχειρούσε να αμφισβητήσει την ελληνική κυριαρχία.
Το μήνυμα της Αθήνας είναι σαφές. Τα νησιά όχι μόνο δεν αποστρατιωτικοποιούνται, αλλά εξοπλίζονται με συστήματα τα οποία αυξάνουν κατακόρυφα την αποτρεπτική ισχύ των ελληνικών Ενόπλων Δυνάμεων. Και αυτή ακριβώς η εξέλιξη φαίνεται να φέρνει «τρικυμία στα ήρεμα νερά» που επιχείρησε να παρουσιάσει το τελευταίο διάστημα η Άγκυρα.
Τα Spike NLOS αλλάζουν τα δεδομένα στο Αιγαίο
Στην κορυφή της λίστας των συστημάτων που προκαλούν τον μεγαλύτερο προβληματισμό στην Τουρκία βρίσκονται τα ισραηλινά Spike NLOS. Το σύστημα, το οποίο ήδη βρίσκεται σε διαδικασία ένταξης στις ελληνικές Ένοπλες Δυνάμεις, θεωρείται «game changer» για το Αιγαίο.
Οι δυνατότητές του να πλήττει στόχους σε μεγάλες αποστάσεις με εξαιρετική ακρίβεια δημιουργούν ένα εντελώς νέο επιχειρησιακό περιβάλλον. Τα ελληνικά νησιά αποκτούν δυνατότητα άμεσου πλήγματος εναντίον αποβατικών δυνάμεων, μονάδων επιφανείας αλλά και κρίσιμων στόχων σε μεγάλη ακτίνα δράσης.
Το ακόμη σημαντικότερο για την ελληνική πλευρά είναι ότι τα Spike NLOS συνδυάζονται με UAV όπως τα Orbiter, δημιουργώντας ένα δίκτυο πραγματικού χρόνου για εντοπισμό, στοχοποίηση και προσβολή στόχων. Πρόκειται για δυνατότητες που προκαλούν σοβαρό πονοκέφαλο στην Άγκυρα, καθώς περιορίζουν δραματικά το στοιχείο του αιφνιδιασμού σε οποιοδήποτε σενάριο κρίσης.
Σύμφωνα με στρατιωτικές πηγές, η ανάπτυξη των πρώτων συστημάτων στα νησιά του Ανατολικού Αιγαίου θεωρείται ζήτημα άμεσης προτεραιότητας. Και αυτό, διότι τα Spike NLOS προσφέρουν στις ελληνικές δυνάμεις τη δυνατότητα να δημιουργήσουν ένα εξαιρετικά επικίνδυνο πλέγμα πυρός απέναντι σε κάθε επιθετική κίνηση.
Οι PULS και η νέα φιλοσοφία αποτροπής
Την ίδια στιγμή, η απόκτηση των ισραηλινών πολλαπλών εκτοξευτών PULS ενισχύει ακόμη περισσότερο τη στρατηγική αποτροπής της Ελλάδας.
Το ελληνικό δόγμα αλλάζει σταδιακά φιλοσοφία. Από μια λογική αποκλειστικά αμυντικής αντίδρασης περνά πλέον σε δυνατότητα στρατηγικού πλήγματος μεγάλης ακτίνας. Οι PULS δεν αποτελούν απλώς ένα ακόμη πυραυλικό σύστημα. Προσφέρουν τη δυνατότητα προσβολής στόχων βαθιά στην απέναντι ακτή με ακρίβεια και ταχύτητα.
Η Άγκυρα αντιλαμβάνεται ότι σε περίπτωση κρίσης, κρίσιμες στρατιωτικές εγκαταστάσεις, βάσεις, συγκεντρώσεις δυνάμεων και υποδομές μπορούν να τεθούν άμεσα υπό απειλή. Και αυτό εξηγεί σε μεγάλο βαθμό γιατί η τουρκική ηγεσία επανέρχεται διαρκώς στο ζήτημα της στρατιωτικοποίησης των ελληνικών νησιών.
Στην πραγματικότητα, η Τουρκία βλέπει να διαμορφώνεται απέναντί της μια πολυεπίπεδη ελληνική άμυνα, η οποία δεν περιορίζεται πλέον μόνο στην άμυνα ακτών αλλά αποκτά και ισχυρές δυνατότητες επιθετικής αποτροπής.
Ο «θόλος» που προκαλεί ανησυχία στην Άγκυρα
Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί στην τουρκική πλευρά και το πρόγραμμα του αντιαεροπορικού και αντιπυραυλικού «θόλου» made in Israel, το οποίο προωθεί η Αθήνα.
Το νέο πλέγμα αεράμυνας με συστήματα όπως τα Spyder, Barak MX και David’s Sling αναμένεται να αλλάξει δραστικά την εικόνα της ελληνικής αεράμυνας στο Αιγαίο.
Για πρώτη φορά δημιουργείται προοπτική πολυεπίπεδης κάλυψης των νησιών απέναντι όχι μόνο σε αεροσκάφη αλλά και σε UAV, πυραύλους cruise και βαλλιστικές απειλές.
Η τουρκική αεροπορία, η οποία επί δεκαετίες επιχειρούσε με σχετική άνεση στο Αιγαίο, βλέπει πλέον να δημιουργείται ένα εξαιρετικά πυκνό πλέγμα αντιαεροπορικής προστασίας. Και αυτό αλλάζει τις ισορροπίες.
Στο ελληνικό Πεντάγωνο θεωρούν ότι ο συνδυασμός μαχητικών Rafale, F-35, Viper, Patriot, νέων ραντάρ AESA και του ισραηλινού «θόλου» θα δημιουργήσει ένα ενιαίο δίκτυο αεράμυνας και αποτροπής χωρίς προηγούμενο στην περιοχή.
Τα «ήρεμα νερά» και η πραγματικότητα
Οι δηλώσεις Γκιουλέρ έρχονται σε μια χρονική περίοδο κατά την οποία η Τουρκία επιχειρεί να εμφανιστεί υπέρ της αποκλιμάκωσης και των «ήρεμων νερών». Ωστόσο, στην Αθήνα εκτιμούν ότι πίσω από τη ρητορική περί διαλόγου παραμένει σταθερή η τουρκική στρατηγική αμφισβήτησης.
Η ελληνική πλευρά επιμένει ότι η ενίσχυση των νησιών αποτελεί απολύτως νόμιμο και αναγκαίο μέτρο άμυνας απέναντι σε μια χώρα η οποία διατηρεί απέναντι από τα ελληνικά νησιά ισχυρότατες αποβατικές δυνάμεις, στόλο και στρατιά Αιγαίου.
Και αυτό ακριβώς είναι που προκαλεί εκνευρισμό στην Τουρκία. Διότι όσο η Ελλάδα ενισχύει στρατιωτικά τα νησιά, τόσο μειώνονται τα περιθώρια στρατηγικής πίεσης και επιβολής τετελεσμένων.
Νέα ισορροπία ισχύος στο Αιγαίο
Στην πραγματικότητα, η Ελλάδα επιχειρεί να οικοδομήσει μια νέα ισορροπία ισχύος στο Αιγαίο, όπου το κόστος οποιασδήποτε επιθετικής ενέργειας θα είναι απαγορευτικό.
Τα ελληνικά νησιά μετατρέπονται σταδιακά σε ισχυρές αμυντικές πλατφόρμες με δυνατότητες επιτήρησης, στοχοποίησης και άμεσης αντίδρασης.
Η εικόνα αυτή ενισχύεται ακόμη περισσότερο από τη διαρκή παρουσία του Πολεμικού Ναυτικού, τις νέες φρεγάτες FDI, τον εκσυγχρονισμό των ΜΕΚΟ, αλλά και την ενίσχυση της Πολεμικής Αεροπορίας με Rafale, Viper και μελλοντικά F-35.
Για πρώτη φορά μετά από δεκαετίες, η Αθήνα δείχνει να υλοποιεί ένα συνολικό και πολυεπίπεδο σχέδιο αποτροπής, το οποίο δεν αφορά μόνο έναν κλάδο των Ενόπλων Δυνάμεων αλλά το σύνολο της αμυντικής αρχιτεκτονικής της χώρας.
Και όσο αυτή η εικόνα ενισχύεται, τόσο αυξάνεται και η ένταση των τουρκικών αντιδράσεων.
Γιατί πίσω από τις δηλώσεις περί αποστρατιωτικοποίησης, η Τουρκία αντιλαμβάνεται ότι το Αιγαίο αλλάζει. Και αλλάζει με τρόπο που δεν εξυπηρετεί πλέον τα τουρκικά στρατηγικά σχέδια.
