*Του Κώστα Σαρικά
Με σταθερά και αθόρυβα βήματα, η Πολεμική Αεροπορία πλησιάζει τον στόχο της απόκτησης 83 μαχητικών αεροσκαφών F-16 στην κορυφαία έκδοση Viper. Ήδη το 40ό μαχητικό ολοκλήρωσε τον κύκλο πτητικών δοκιμών και εισήλθε στο βαφείο πριν την απόδοσή του στην 337 Μοίρα «Φάντασμα», σηματοδοτώντας το ορόσημο ότι φτάσαμε στα μισά της διαδρομής.
Ακολουθεί άμεσα το 41ο, με πηγές από την ΕΑΒ να επιβεβαιώνουν ότι το πρόγραμμα όχι μόνο παραμένει εντός χρονοδιαγράμματος, αλλά κινείται με ταχύτητα που επιτρέπει αισιοδοξία για ολοκλήρωση χωρίς καθυστερήσεις.
Η εικόνα αυτή έρχεται ως αποτέλεσμα της εντατικής προσπάθειας εργαζομένων, τεχνικών και επιτελών της Ελληνικής Αεροπορικής Βιομηχανίας που, μετά την πολυετή στασιμότητα και την ανεξέλεγκτη διολίσθηση προηγούμενων ετών, απέδειξαν ότι μπορούν να διαχειριστούν ένα πρόγραμμα εθνικής σημασίας. Μόνο το γεγονός ότι μέσα στους τελευταίους 12 μήνες παραδόθηκαν 20 αναβαθμισμένα F-16 Viper καταδεικνύει την αλλαγή ρυθμού στις εγκαταστάσεις της Τανάγρας.
Η πορεία του προγράμματος
Σύμφωνα με το υφιστάμενο χρονοδιάγραμμα, έως τα τέλη του 2025 η Πολεμική Αεροπορία θα έχει παραλάβει τουλάχιστον 47 μαχητικά αεροσκάφη τύπου F-16 Viper, ενώ η ολοκλήρωση του προγράμματος αναμένεται το 2027. Με την παράδοση των τελευταίων αεροσκαφών στις Μοίρες της 116 Πτέρυγας Μάχης στον Άραξο, οι οποίες μέχρι σήμερα πετούν με τα Block 52+ Advanced, η Ελλάδα θα διαθέτει πέντε Μοίρες με «Οχιές», τρεις ήδη εξοπλισμένες και δύο που θα ακολουθήσουν.
Το επίπεδο αυτό καθιστά τα ελληνικά F-16 τα πιο σύγχρονα παγκοσμίως, φέρνοντας την ελληνική Πολεμική Αεροπορία στην κορυφή της περιοχής σε μαχητικά 4,5ης γενιάς.
Ήδη, η εκπαίδευση ιπτάμενων και τεχνικών στη Σούδα έχει φτάσει σε υψηλό επίπεδο, με την 343 Μοίρα «Αστέρι» και την 340 Μοίρα «Αλεπού» να αξιοποιούν τα F-16 Viper σε πλήρες επιχειρησιακό φάσμα, καταγράφοντας εκατοντάδες ώρες πτήσης. Η 337 Μοίρα «Φάντασμα» της Λάρισας εισέρχεται σταδιακά και αυτή στην εποχή του Viper, με την Πολεμική Αεροπορία να αποκτά κρίσιμη μάζα αεροσκαφών που αναβαθμίζουν ποιοτικά την ισχύ της.
Οι αναβαθμίσεις
Κεντρικό ρόλο στον εκσυγχρονισμό αυτό έχει το ραντάρ AESA APG-83, το οποίο αλλάζει ριζικά τις δυνατότητες εναέριας μάχης. Το νέο ραντάρ παρέχει υπεροχή στον εντοπισμό και εγκλωβισμό στόχων σε μεγάλες αποστάσεις, τόσο στον αέρα όσο και στην επιφάνεια της θάλασσας ή το έδαφος, δίνοντας σαφές επιχειρησιακό πλεονέκτημα στο Αιγαίο.
Η συνεργασία με το σύστημα ζεύξης δεδομένων Link 16 επιτρέπει τη μεταφορά της επιχειρησιακής εικόνας σε όλα τα δικτυωμένα μέσα και στο Κέντρο Επιχειρήσεων, ενισχύοντας κατακόρυφα τον δικτυοκεντρικό πόλεμο και την επίγνωση τακτικής κατάστασης.
Σημαντική παράμετρος παραμένει το σύστημα αυτοπροστασίας των Viper. Παρά την εφαρμογή του ASPIS II στα Block 52+ και την ενσωμάτωσή του στα Viper, το αεροπορικό επιτελείο αναζητά ήδη τον αντικαταστάτη του, καθώς το υφιστάμενο σύστημα φτάνει στα επιχειρησιακά του όρια. Η Αθήνα έχει ζητήσει από τις ΗΠΑ πληροφόρηση για διαθεσιμότητα και τιμή ενός νέου ολοκληρωμένου συστήματος αυτοπροστασίας, το οποίο θα μπορεί να καλύψει τις αυξημένες απαιτήσεις απέναντι σε εξελιγμένα εχθρικά όπλα και ραντάρ. Αν και το κόστος για την απόκτησή του δεν περιλαμβανόταν στην αρχική συμφωνία Viper, η ανάγκη για πλήρη προστασία των πολύτιμων αυτών μαχητικών καθιστά τη δρομολόγηση του προγράμματος μονόδρομο.
Η Πολεμική Αεροπορία γνωρίζει καλά ότι απέναντί της έχει μια Τουρκία που προχωρά με εγχώρια συστήματα αυτοπροστασίας στα δικά της F-16 και το μελλοντικό της KAAN. Το να μείνουμε πίσω σε αυτή την τεχνολογία θα ήταν στρατηγικό σφάλμα. Η επιβίωση του μέσου και του ιπτάμενου εξαρτάται εξίσου από τα όπλα που φέρει και από το κατά πόσο μπορεί να αποφύγει, να παραπλανήσει ή να αποτρέψει μια εχθρική απειλή.
Επιχειρησιακό πλεονέκτημα στους αιθέρες
Η συμμετοχή των ελληνικών Viper στις πρόσφατες ασκήσεις «Ηνίοχος 25» και «Ramstein Flag 25» επιβεβαίωσε ότι τα νέα ραντάρ AESA και η διαλειτουργικότητα μέσω Link 16 προσφέρουν εντυπωσιακά αποτελέσματα, τόσο σε συνεργασία μεταξύ τους όσο και με άλλα μαχητικά 4,5ης και 5ης γενιάς όπως τα Rafale και F-35. Με την πλήρη ένταξη των 83 μαχητικών αεροσκαφών τύπου F-16 Viper σε υπηρεσία, η «ραχοκοκαλιά» της Πολεμική Αεροπορία θα αποτελείται από μια δύναμη κρούσης και άμυνας που συνδυάζει όχι μόνο αριθμούς αλλά και τεχνολογία αιχμής.
Το πρόγραμμα Viper, παρά τις δυσκολίες και τις καθυστερήσεις που αντιμετώπισε στα πρώτα του χρόνια, αποτελεί πλέον παράδειγμα οργανωτικής και βιομηχανικής ανάκαμψης. Η ΕΑΒ απέδειξε ότι μπορεί να φέρει εις πέρας ένα πρόγραμμα αυτής της κλίμακας, με την Πολεμική Αεροπορία να κερδίζει το σημαντικότερο: χρόνο, αξιοπιστία και την εμπιστοσύνη των ιπτάμενων που ξέρουν πως πετούν με το καλύτερο δυνατό εργαλείο απέναντι σε κάθε απειλή.
