Συμβιβασμό σε γεωγραφικό προσδιορισμό του ονόματος της ΠΓΔΜ, αλλά με ταυτόχρονη, ρητή ή σιωπηρή, αναγνώριση της «γλώσσας» και της «εθνότητας» της γειτονικής χώρας συστήνει η Ουάσιγκτον προς την Αθήνα. Αυτό αποδεικνύεται από τα υπηρεσιακά τηλεγραφήματα του Στέητ Ντηπάρτμεντ που δημοσιεύει η εφημερίδα «ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ» και από πρόσθετες πληροφορίες που έχει για τις διπλωματικές επαφές Ελλάδας-ΗΠΑ. Το αμερικανικό σχέδιο δεν μπορεί να γίνει δεκτό, επειδή θα θεμελίωνε, με ελληνική συναίνεση, το «μακεδονικό αλυτρωτισμό», χωρίς να προσφέρει καμιά εγγύηση για τη σταθερότητα στα Βαλκάνια.
Η θέση της Ουάσιγκτον διατυπώθηκε, για πρώτη φορά, στις συνομιλίες του αναπληρωτή υπουργού Εξωτερικών των ΗΠΑ Τζέιμς Στάινμπεργκ με την τότε υπουργό Εξωτερικών Ντ. Μπακογιάννη κατά τη Σύνοδο του ΟΑΣΕ στην Κέρκυρα, στις 28 Ιουνίου 2009. Ο κ. Στάινμπεργκ επανέλαβε ταυτόσημες απόψεις, αποτυπώνοντάς της μάλιστα γραπτώς σε “non paper” που επέδωσε στις 2 Φεβρουαρίου 2010, στον τότε αναπληρωτή και νυν υπουργό Εξωτερικών Δ. Δρούτσα.
Στην ίδια γραμμή αναμένεται να κινηθεί, σήμερα στην Αθήνα, και η βοηθός υφυπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ Τίνα Καϊντάνοβ σε συνομιλίες της με τον γ.γ. του υπουργείου Εξωτερικών πρέσβη Ι. Ζέπο. Η κ. Καϊντάνοβ θεωρείται βαθύς γνώστης και απαιτητικός συνομιλητής επί των βαλκανικών θεμάτων με επιτυχημένη καριέρα στο Στέητ Ντηπάρτμεντ, sτο Εθνικό Συμβούλιο Ασφαλείας και στις αμερικανικές πρεσβείες της ΝΑ Ευρώπης.
– Το διπλωματικό «πακέτο»
Το «πακέτο» ονομασίας-γλώσσας-εθνότητας αποτελεί την απάντηση του Στέητ Ντηπάρτμεντ στο ελληνικό βέτο κατά της ένταξης της ΠΓΔΜ στο ΝΑΤΟ, τον Απρίλιο του 2008. Περίπου ένα χρόνο αργότερα, το μήνυμα του κ. Στάινμπεργκ προς την κα. Μπακογιάννη ήταν «επικεντρωθείτε στο όνομα και αφήστε τα υπόλοιπα». Η επόμενη φάση των συνομιλιών είχε προγραμματιστεί στη γενική συνέλευση του ΟΗΕ, το Σεπτέμβριο του 2009, αλλά η τότε υπουργός Εξωτερικών δεν είχε μεταβεί, τελικά, στη Νέα Υόρκη λόγω ασθένειας.
Στις 2 Φεβρουαρίου φέτος, όπως σημειώνουν εγκυρότατες διπλωματικές πηγές, ο κ. Στάινμπεργκ τόνισε στον κ. Δρούτσα πως «είμαστε έτοιμοι να βοηθήσουμε και θα βοηθήσουμε στο θέμα του γεωγραφικού προσδιορισμού», επιδίδοντας στον Έλληνα υπουργό και το επίμαχο non paper. Το υπουργείο Εξωτερικών δεν έχει ενημερώσει έκτοτε ούτε τα κόμματα ούτε τα μέσα ενημέρωσης για το non paper και είναι, μέχρι στιγμής, ασαφές, αν έχει διαρρεύσει στο Wikileaks. Πάντως η γνωστή ιστοσελίδα φέρεται να κατέχει 54 εξερχόμενα τηλεγραφήματα της Αμερικανικής Πρεσβείας της Αθήνας του διμήνου Ιανουαρίου-Φεβρουαρίου 2010 κι άγνωστο αριθμό εισερχόμενων τηλεγραφημάτων. Την ίδια περίοδο, ένα άλλο non paper, τετρασέλιδο, είχε επιδοθεί από την πρεσβεία στην ελληνική κυβέρνηση ενόψει της διεθνούς διάσκεψης του Λονδίνου για το Αφγανιστάν και ενόψει άλλων υποθέσεων καταπολέμησης της τρομοκρατίας.
Κατά τις ίδιες διπλωματικές πηγές, το αμερικανικό non paper «διαφοροποιείται» από ένα αναλυτικό σημείωμα που είχε επιδώσει η ελληνική πλευρά στον ειδικό εκπρόσωπο του ΟΗΕ Μάθιου Νίμιτς το Δεκέμβριο του 2009. Το άτυπο σημείωμα του κ. Στάινμπεργκ έκρινε «λογική» την ελληνική θέση για μια ονομασία του τύπου “Upper Vardaska”, αλλά επεσήμανε ότι η Ελλάδα θα έπρεπε να υποχωρήσει στα θέματα της γλώσσας και της εθνότητας. Η Αθήνα, σύμφωνα με το Στέητ Ντηπάρτμεντ, θα μπορούσε να αποδεχθεί κάτι τέτοιο «σιωπηρά (tacitly) μέσω της διαδικασίας των Ηνωμένων Εθνών».
Αν και ούτε ο κ. Δρούτσας ούτε και ο πρωθυπουργός Γ. Παπανδρέου, που επισκέφθηκε ένα μήνα αργότερα το Λευκό Οίκο, δέχθηκαν αμέσως το σκεπτικό του non paper, η «δημοκρατία» γνωρίζει ότι τόσο ο υπουργός Εξωτερικών, όσο κι άλλος εξωθεσμικός μεσολαβητής, εξέτασαν επί μακρόν τις αμερικανικές ιδέες. Σε τέτοιο βαθμό μάλιστα, ώστε η υπουργός Εξωτερικών Χ. Κλίντον να θεωρεί, μέχρι φέτος το Σεπτέμβριο, ότι η κυβέρνηση Παπανδρέου αποδέχεται πλήρως την προσέγγιση των ΗΠΑ. Η κ. Κλίντον εξοργίστηκε, όταν ο πρωθυπουργός της ΠΓΔΜ Ν. Γκρούεφσκι απέρριψε τις προτάσεις του Στέητ Ντηπάρτμεντ, ενώ ανέφερε ότι «η Ελλάδα έκανε ό,τι έπρεπε», δημιουργώντας, ως σήμερα, νέα ερωτηματικά ως προς το τι έχει δεχθεί η χώρα μας.
Το εμπιστευτικό τηλεγράφημα
για Ντόρα – Στάινμπεργκ
Στις 3 Ιουλίου 2009, πριν συμπληρωθεί καν μία εβδομάδα από την «επιτυχημένη», κατά την εκδοχή της κ. Ντ. Μπακογιάννη, σύνοδο του ΟΑΣΕ στην Κέρκυρα, ο βοηθός υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ Φίλιπ Γκόρντον ενημερώνει διπλωμάτες χωρών-μελών της Ε.Ε. για τα διαμειφθέντα.
Ο κ. Γκόρντον, ο οποίος ήταν επίσης παρών στην Κέρκυρα, αναφέρεται στις συνομιλίες της κ. Μπακογιάννη με τον αναπληρωτή υπουργό Εξωτερικών των ΗΠΑ Τζέιμς Στάινμπεργκ στις 28 Ιουνίου 2009. Το σχετικό απόσπασμα του τηλεγραφήματος, που έχει ήδη διαρρεύσει στο Wikileaks, αναφέρει τα εξής:
«Ως προς τη ‘Μακεδονία’, ο βοηθός υπουργός Γκόρντον είπε πως οι ΗΠΑ αφήνουν ακόμα τον Ειδικό Εκπρόσωπο του ΟΗΕ Νίμιτς να ηγείται [στη διαδικασία] και σημείωσε ότι ο αναπληρωτής υπουργός Εξωτερικών Στάινμπεργκ είχε μιλήσει στους Έλληνες. Αν και οι ‘Μακεδόνες’ χρειάζεται να υποχωρήσουν σε θέματα, όπως η ονομασία του αεροδρομίου τους (σ.σ.: Μέγας Αλέξανδρος!), έχουν λογική επιχειρηματολογία σε άλλα θέματα, όπως η γλώσσα τους, η ονομασία της υπηκοότητάς τους κ.λπ. Κάποια υποχώρηση χρειάζεται και από τις δύο πλευρές».
Σημειώνεται ότι η κ. Μπακογιάννη είχε κι άλλη μια συνάντηση με τον κ. Στάινμπεργκ στις 15 Μαΐου 2009, η οποία καταγράφεται σε άλλα τηλεγραφήματα.
