Οι κρίσεις στην Ουκρανία και την Ελλάδα κυριάρχησαν στις εργασίες της συνόδου G7 στη Γερμανία, αλλά για την Αγγελα Μέρκελ η επιτυχία της συνόδου εξαρτιόταν από την αρχή από τη συμφωνία στο θέμα της κλιματικής αλλαγής.
Και η γερμανίδα καγκελάριος πέτυχε τον στόχο της. Με τη συμφωνία να περιοριστεί η αύξηση της θερμοκρασίας του πλανήτη σε κάτω από δύο βαθμούς σε σχέση με την προ-βιομηχανική εποχή, η Μέρκελ κρατά στα χέρια της ένα αποτέλεσμα που μπορεί να παρουσιάσει στους επικριτές της, οι οποίοι παραπονούνταν ότι η σύνοδος είναι μια ακριβή λήψη φωτογραφιών. Η, όπως είπε ένα στέλεχος του Σοσιαλδημοκρατικού Κόμματος, «πάρα πολλή Ντίσνεϊλαντ».
Η καγκελάριος κατέβαλε μεγάλες προσπάθειες για την επίτευξη αυτής της συμφωνίας, υποστηρίζοντας ότι αποτελεί ένα αναγκαίο βήμα για μια ευρύτερη συναίνεση στη σύνοδο των Ηνωμένων Εθνών για το κλίμα που θα πραγματοποιηθεί σε λίγους μήνες στο Παρίσι. Αν η G7 δεν κατέληγε σε συμφωνία, είπε, η σύνοδος του Παρισιού θα είχε ελάχιστες πιθανότητες επιτυχίας. Η Ιαπωνία και ο Καναδάς είχαν επιφυλάξεις, αλλά τελικά υποχώρησαν.
«Η όλη υπόθεση του κλίματος αποτέλεσε μια δύσκολη διαπραγμάτευση», είπε ανακουφισμένη η Μέρκελ στους δημοσιογράφους μετά το τέλος της συνόδου, προσθέτοντας ότι όλοι συμφωνούν πως ο πλανήτης πρέπει να πάψει να εξαρτάται από τα ορυκτά καύσιμα.
Στη Γερμανία, η οποία έχει υιοθετήσει τους πιο φιλόδοξους στόχους από οποιαδήποτε άλλη μεγάλη οικονομία σε ό,τι αφορά τη μείωση χρησιμοποίησης του άνθρακα, η κλιματική αλλαγή αποτελεί φλέγον πολιτικό ζήτημα.
Ακόμη και η αντιπολίτευση, που είχε εκφράσει αμφιβολίες για τις πιθανότητες μιας συμφωνίας, αναγνώρισε την επιτυχία της Μέρκελ. Ο ηγέτης των Πρασίνων Τζεμ Οζντεμίρ εξέφρασε την ικανοποίησή του, προσθέτοντας ότι η καγκελάριος πρέπει τώρα να παρουσιάσει ένα αξιόπιστο σχέδιο για την επίτευξη αυτού του στόχου.
Όπως επισημαίνει ο Μάθιου Κάρνιτσνιγκ στον ιστότοπο του Politico, η συμφωνία αποτελεί δικαίωση της Μέρκελ σε έναν τομέα που ήταν για πολλές δεκαετίες στο επίκεντρο των πολιτικών της προτεραιοτήτων. Καθώς έχει σπουδάσει φυσικός, και έχει υπηρετήσει στο Υπουργείο Περιβάλλοντος, η Μέρκελ κατανοεί τα θέματα του κλίματος καλύτερα από οποιονδήποτε άλλο ηγέτη και έχει προειδοποιήσει εδώ και καιρό για τους κινδύνους που έχει η απραξία σε αυτό το θέμα.
«Η καγκελάριος παρακολουθεί στενά τις επιστημονικές συζητήσεις στο θέμα της κλιματικής αλλαγής», λέει ο Κριστόφ Μπαλς από το Germanwatch, μια οργάνωση για την προστασία του περιβάλλοντος. «Αν διηύθυνε κάποιος άλλος τη σύνοδο, το θέμα δεν θα ήταν τόσο ψηλά στην ατζέντα».
Η γνώση του θέματος αυτού δεν οδήγησε πάντα σε συμφωνίες. Στην τελευταία διεθνή σύνοδο για το κλίμα, που πραγματοποιήθηκε το 2009 στην Κοπεγχάγη, η Μέρκελ προσπάθησε να εξασφαλίσει μια συμφωνία με ανάλογους στόχους, αλλά η Κίνα και η Ινδία προέβαλαν σθεναρή αντίσταση. Η αποτυχία εκείνων των συνομιλιών είχε εγείρει ερωτήματα για την αξιοπιστία της καγκελαρίου στη διεθνή σκηνή.
Εκτοτε, η διαχείριση της ευρωπαϊκής κρίσης χρέους από τη Μέρκελ ανάγκασε τους επικριτές της να σωπάσουν και της χάρισε τον τίτλο της ισχυρότερης γυναίκας του κόσμου. Η συμφωνία για το κλίμα δεν αντανακλά τόσο αυτή την ισχύ, όσο την ικανότητα της καγκελαρίου να οικοδομεί μια διεθνή συναίνεση γύρω από ακανθώδη ζητήματα.
«Είναι αποφασισμένη, παρά το γεγονός ότι οι συζητήσεις δεν είναι εύκολες», λέει η Τζένιφερ Μόργκαν, διευθύντρια του προγράμματος για το κλίμα στο World Resources Institute.
Πέραν του κλίματος, η σύνοδος έληξε χωρίς ιδιαίτερη πρόοδο στα άλλα μεγάλα θέματα, το εμπόριο, την Ουκρανία και την Ελλάδα. Αίσθηση προκάλεσε η έντονη κριτική που άσκησε ο πρόεδρος Ομπάμα στον ρώσο ομόλογό του στο κλείσιμο του συνεδρίου. «Εξακολουθεί άραγε ο πρόεδρος Πούτιν να καταστρέφει την οικονομία της χώρας του και να την οδηγεί στην απομόνωση προκειμένου να αποκαταστήσει τη δόξα της σοβιετικής αυτοκρατορίας;» αναρωτήθηκε ο αμερικανός πρόεδρος. «Η αναγνωρίζει ότι το μεγαλείο της Ρωσίας δεν στηρίζεται στην παραβίαση της εδαφικής κυριαρχίας και ακεραιότητας άλλων χωρών;»
Η ίδια η Μέρκελ εξέφρασε την ελπίδα να μην επιδεινωθεί η κατάσταση στην Ουκρανία, προσθέτοντας ότι σε αντίθετη περίπτωση οι ηγέτες του G7 είναι έτοιμοι να επιβάλουν πιο αυστηρές κυρώσεις. Οι σημερινές κυρώσεις, είπε, θα παραμείνουν όσο η Ρωσία δεν συνεργάζεται για την εφαρμογή της ειρηνευτικής συμφωνίας στο Μινσκ.
Παρά την έλλειψη προόδου στο Ουκρανικό, πάντως, η σύνοδος διεξήχθη σε αρμονικό κλίμα. Και οι αμερικανογερμανικές σχέσεις φάνηκε να σημειώνουν πρόοδο, παρά τις πρόσφατες εντάσεις για τις αμερικανικές κατασκοπευτικές δραστηριότητες στη χώρα.
«Εχουμε προχωρήσει πολλά χιλιόμετρα σε σχέση με πριν από καναδυό χρόνια», τόνισε ένας αμερικανός αξιωματούχος.
Πηγές: The Guardian, Politico, ΑΠΕ-ΜΠΕ
