Η Αυστραλία και του Βανουάτου υπέγραψαν σήμερα (29.06.2026) στην Καμπέρα συμφωνία που απαγορεύει τη δημιουργία ξένης στρατιωτικής βάσης σε αυτό το αρχιπέλαγος του Ειρηνικού που βρίσκεται στο επίκεντρο αντιπαλότητας ανάμεσα στην Κίνα και συμμάχους των Ηνωμένων Πολιτειών.
Η λεγόμενη συμφωνία του «Νακαμάλ» που υπεγράφη από τον πρωθυπουργό της Αυστραλίας, Άντονι Αλμπανέζι και τον ομόλογό του από το Βανουάτου, Τζόθαμ Νάπατ, δεσμεύει την Αυστραλία να προσφέρει αυξημένη οικονομική βοήθεια στο Βανουάτου, ο κύριος εξωτερικός πιστωτής του οποίου είναι η Κίνα.
«Θα επιτρέψει στην Αυστραλία να έχει τη βεβαιότητα ότι δεν θα υπάρξει ξένη στρατιωτική βάση», δήλωσε ο Αλμπανέζι στους δημοσιογράφους, «Καταλήξαμε σε μια ισορροπημένη συμφωνία που θα προστατεύσει τη συλλογική και ατομική ασφάλειά μας καθώς και την κυριαρχία μας», πρόσθεσε.
Το Βανουάτου βρίσκεται στο επίκεντρο στρατηγικής αντιπαλότητας ανάμεσα στην Κίνα και τους συμμάχους των Ηνωμένων Πολιτειών στον Νότιο Ειρηνικό. Εξάλλου, το κινεζικό Πολεμικό Ναυτικό έχει πραγματοποιήσει πολλούς ενδιάμεσους σταθμούς στο Βανουάτου.
Η αντίδραση της Κίνας
Το Πεκίνο έχει χρηματοδοτήσει την επέκταση προβλήτας στο Λουγκανβίλ, που φιλοξενούσε άλλοτε τη μεγαλύτερη στρατιωτική βάση των ΗΠΑ στον Νότιο Ειρηνικό, γεγονός που τροφοδότησε τους φόβους της Καμπέρας και της Ουάσινγκτον σχετικά με τη βούληση της Κίνας να δημιουργήσει εκεί ναυτική βάση.
Η Κίνα και το Βανουάτου είχαν δηλώσει προηγουμένως ότι αυτή η προβλήτα προορίζεται για χρήση από κρουαζιερόπλοια. «Ελπίζουμε πως οι εν λόγω χώρες θα έχουν με τα νησιωτικά κράτη του Ειρηνικού μια συνεργασία που συμβάλλει πραγματικά στην ανάπτυξη και τη σταθερότητα της περιοχής», αντέδρασε ο εκπρόσωπος της κινεζικής διπλωματίας, Γκούο Ζιακούν.
«Δεν πρέπει να θέτουν στο στόχαστρο τρίτους και δεν πρέπει να εκμεταλλεύονται το γεγονός αυτό για να επιδοθούν σε γεωπολιτικά παιχνίδια», προειδοποίησε. Ο Νάπατ δήλωσε σε συνέντευξη Τύπου μετά την υπογραφή της συμφωνίας πως το κοινοβούλιο του Βανουάτου έχει εγκρίνει νόμο που «για να απαγορεύσει τυχόν στρατιωτικοποίηση κρίσιμων υποδομών μας».
Η συμφωνία, το κείμενο της οποίας είδε το Γαλλικό Πρακτορείο, προβλέπει πως «προκειμένου να ενισχυθεί η συλλογική ασφάλεια και η κυριαρχία του Ειρηνικού, το Βανουάτου δεν θα επιτρέψει το έδαφός του να χρησιμοποιηθεί για μία ξένη στρατιωτική βάση ή υποδομή». Αναγνωρίζει ακόμη την Αυστραλία ως «τον κύριο και ιστορικό εταίρο του Βανουάτου στο πεδίο της διατήρησης της τάξης».
Η Κίνα σφυρηλάτησε σχέσεις στο πεδίο της διατήρησης της τάξης με το Βανουάτου το 2023 και έχει δωρίσει υλικό, κυρίως μη επανδρωμένα εναέρια οχήματα (drones), περιπολικά σκάφη και οχήματα, στην αστυνομία του νησιωτικού κράτους. Τα τελευταία χρόνια έχει κατασκευάσει στο Βανουάτου δρόμους, διοικητικά κτίρια και ένα νέο μέγαρο για τον πρόεδρο της χώρας.
Η Αυστραλία προσπαθεί να συσφίξει τις σχέσεις της με τις χώρες του Νότιου Ειρηνικού συνάπτοντας συμφωνίες με νησιωτικά κράτη που κατέχουν στρατηγική θέση. Η χώρα προσφέρει ως εκ τούτου σημαντική οικονομική υποστήριξη στο Τουβαλού, στο Ναούρου, και στην Παπούα-Νέα Γουινέα ως απάντηση στις κινεζικές προσφορές.
Πηγή: ΑΠΕ – ΜΠΕ
