Δεν είναι αορίστου χρόνου η ευκαιρία που δίνει ο Τραμπ για να επιστρέψει το Ιράν στις διαπραγματεύσεις, γράφει το Axios

REUTERS/Evan Vucci

Ο Ντόναλντ Τραμπ παρέτεινε την εκεχειρία με το Ιράν, ανοίγοντας για λίγες μέρες ένα παράθυρο στην Τεχεράνη προκειμένου να «ανασυνταχθεί» η ηγεσία της και να επιστρέψει στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων, αναφέρει ο Barak Ravid στον ιστότοπο Axios, επικαλούμενος τρεις Αμερικανούς αξιωματούχους.

«Ο Τραμπ είναι πρόθυμος να δώσει άλλες τρεις έως πέντε ημέρες κατάπαυσης του πυρός για να επιτρέψει στους Ιρανούς να συνέλθουν, αλλά η παράταση δεν είναι αορίστου χρόνου», είπε μια αμερικανική πηγή που ενημερώθηκε για το θέμα.

Όπως γράφει ο Ravid, οι Αμερικανοί διαπραγματευτές πιστεύουν ότι μια συμφωνία για τον τερματισμό του πολέμου και την διευθέτηση των υπολειμμάτων του πυρηνικού προγράμματος του Ιράν εξακολουθεί να είναι εφικτή. Αλλά ανησυχούν επίσης ότι μπορεί να μην έχουν κανέναν στην Τεχεράνη εξουσιοδοτημένο να πει το «ναι».

Όπως εξηγεί ο αρθρογράφος, ο ανώτατος ηγέτης Μοτζτάμπα Χαμενεΐ μόλις και μετά βίας επικοινωνεί, ενώ οι στρατηγοί των Φρουρών της Επανάστασης που ελέγχουν τώρα τη χώρα και οι πολιτικοί διαπραγματευτές του Ιράν διαφωνούν ανοιχτά για τη στρατηγική που θα ακολουθήσουν.

«Είδαμε ότι υπάρχει ένα απόλυτο ρήγμα στο εσωτερικό του Ιράν μεταξύ των διαπραγματευτών και του στρατού – με καμία πλευρά να μην έχει πρόσβαση στον ανώτατο ηγέτη, ο οποίος δεν ανταποκρίνεται», δήλωσε στο Axios αξιωματούχος των ΗΠΑ.

Είναι άλλωστε χαρακτηριστικό το γεγονός πως όταν ο υπουργός Εξωτερικών του Ιράν, Αμπάς Αραγτσί, ανακοίνωσε πως ανοίγουν για τα εμπορικά πλοία τα Στενά του Ορμούζ για όσο διάστημα διαρκεί η εκεχειρία στον Λίβανο, ανώτατοι αξιωματικοί των Φρουρών της Επανάστασης έσπευσαν δημόσια να τον «ακυρώσουν» και να τον διαψεύσουν.

Ένα δεύτερο παράδειγμα είναι πως ενώ το βράδυ της περασμένης Δευτέρας 20ής Απριλίου 2026, οι Ιρανοί φαίνεται να έδωσαν στους Πακιστανούς μεσολαβητές το πράσινο φως για συνομιλίες, μέχρι το πρωί της Τρίτης, αυτό το σήμα είχε εξαφανιστεί και αντικαταστάθηκε από την απαίτηση της Τεχεράνης να άρουν οι ΗΠΑ τον ναυτικό αποκλεισμό τους.

Όπως σημειώνει ο Ravid, το ρήγμα στην ηγεσία του Ιράν οφείλεται μερικώς και στη δολοφονία του Αλί Λαριτζανί, του προηγούμενου γραμματέα του Ανώτατου Συμβουλίου Εθνικής Ασφάλειας του Ιράν τον Μάρτιο, καθώς είχε την εξουσία και το κύρος να συγκεράσει τις αντικρουόμενες απόψεις.

Αρκετοί Αμερικανοί αξιωματούχοι και συνεργάτες του Τραμπ εντωμεταξύ κατέληξαν στο ίδιο συμπέρασμα: ο πρόεδρος πιστεύει ότι οι ΗΠΑ έχουν επιτύχει ό,τι μπορούν στρατιωτικά και θέλουν να βγουν από τον ολοένα και πιο αντιδημοφιλή πόλεμο. Δεν θα τον ξαναρχίσει μέχρι να εξαντλήσει κάθε άλλη επιλογή.

«Σίγουρα φαίνεται ότι ο Τραμπ δεν θέλει πλέον να χρησιμοποιεί στρατιωτική δύναμη και έχει πάρει την απόφαση να τερματίσει τον πόλεμο», είπε στο Axios μια αμερικανική πηγή κοντά στον Τραμπ. Ωστόσο εάν οι Πακιστανοί μεσολαβητές δεν μπορούν να εξασφαλίσουν τη συμμετοχή του Ιράν στις διαπραγματεύσεις εντός του «χρονικού παραθύρου» που άνοιξε ο Τραμπ, η στρατιωτική επιλογή θα είναι και πάλι στο τραπέζι.

«Αμερικανοί αξιωματούχοι και Πακιστανοί μεσολαβητές περιμένουν από τον Χαμενεΐ να σπάσει τη σιωπή του τις επόμενες μία ή δύο ημέρες και να δώσει στους διαπραγματευτές του μια σαφή οδηγία να επιστρέψουν στο τραπέζι, σύμφωνα με περιφερειακή πηγή που γνωρίζει την προσπάθεια διαμεσολάβησης και ισραηλινή πηγή με γνώση των συζητήσεων», σημειώνει ο Ravid.

Προς το παρόν ο Τραμπ φέρεται να θεωρεί πως ο κύριος μοχλός πίεσής του προς το Ιράν είναι ο ναυτικός αποκλεισμός. Το έκανε άλλωστε εμφανές με την ανάρτησή του που ανέφερε πως οι Ιρανοί θέλουν ανοιχτά τα Στενά του Ορμούζ «για να μπορούν να βγάζουν 500 εκατομμύρια δολάρια την ημέρα».

Ο Αμερικανός πρόεδρος πρόσθεσε ότι, σύμφωνα με πληροφορίες που του μεταφέρθηκαν, ιρανικές πλευρές εμφανίστηκαν πρόθυμες να ζητήσουν το άνοιγμα των Στενών, ωστόσο προειδοποίησε ότι κάτι τέτοιο θα περιέπλεκε περαιτέρω τις διαπραγματεύσεις. «Αν το κάνουμε αυτό, δεν μπορεί ποτέ να υπάρξει συμφωνία με το Ιράν, εκτός αν καταστρέψουμε το υπόλοιπο της χώρας τους, συμπεριλαμβανομένων των ηγετών τους», ανέφερε ο Τραμπ.

Με πληροφορίες από: Axios / Barak Ravid