Στις 3 Οκτωβρίου 1942 στο Πενεμούντε, στο νησί Ούζεντομ της Βαλτικής επιτεύχθηκε, για πρώτη φορά, εκτίναξη πυραύλου στο διάστημα. O πύραυλος Α4 που κατασκευάστηκε εκεί, εκτοξευόταν σε ύψος 84,5 χιλιομέτρων. Θεωρείται ο προπομπός όλων των πυραύλων. Ο μύθος της τεχνολογικής πρωτοποριακής τεχνικής των πυραύλων επισκιάζεται από τον τεράστιο αριθμό θυμάτων που προκάλεσαν κατά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο.
Την περίοδο 1936–1945 το Heeresversuchsanstalt ήταν ένα από τα πιο σύγχρονα τεχνολογικά κέντρα παγκοσμίως. Κατά καιρούς εργάζονταν εκεί 15.000 άνθρωποι, επιστήμονες, αλλά κυρίως ξένοι εργάτες που εκτελούσαν καταναγκαστική εργασία. .
Το «όπλο της εκδίκησης» V2
Ο Υπουργός προπαγάνδας Γκέμπελς μετονόμασε τον πύραυλο Α4 δημαγωγικά σε V2, όπου το V είναι το αρχικό γράμμα της λέξης Vergeltung, που σημαίνει εκδίκηση. Ο πύραυλος ανέπτυσσε προωθητική δύναμη 25 τόνων και ταχύτητα 5.000 χιλιόμετρα την ώρα. Ο εν λόγω πύραυλος, καθώς και οι ιπτάμενες βόμβες τύπου V1 ονομάστηκαν από την εθνικοσοσιαλιστική προπαγάνδα τα «θαυματουργά όπλα», με τα οποία το καθεστώς επεδίωκε την ανατροπή του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου
Η επαναστατική τεχνική
Τα καύσιμα του πυραύλου αποτελούνταν από οινόπνευμα και υγρό οξυγόνο. Η σωστή αναλογία ήταν ένα βασικό πρόβλημα. Οι μηχανικοί το έλυσαν δημιουργώντας 18 προθαλάμους, μέσα στους οποίους αναμιγνύονταν τα συστατικά. Μετά το 1939 χτίστηκε στο Πενεμούντε μια μονάδα παραγωγής οξυγόνου. Σήμερα το κτήριο παραμένει εγκαταλελειμμένο.
Ο εφιάλτης των πυραύλων
Περίπου 3.000 V2 και 22.000 V1 (ο προηγούμενος τύπος πυραύλου) ερρίφθησαν μέχρι το τέλος του πολέμου σε πόλεις του Βελγίου, της Γαλλίας και της Μεγάλης Βρετανίας. Μόνο στη βρετανική πρωτεύουσα σκοτώθηκαν 8.000 άνθρωποι από τα όπλα τύπου V.
Από το Πενεμούντε στη ΝΑΣΑ
Το 1937 ο Βέρνερ φον Μπράουν έγινε τεχνικός διευθυντής του Πενεμούντε. Τον Απρίλιο του 1945 ο φυσικός και αξιωματικός των SS παραδόθηκε στον αμερικανικό στρατό και μετεγκαταστάθηκε στις Ηνωμένες Πολιτείες. Εκεί διορίστηκε υποδιευθυντής της ΝΑΣΑ. Ο φον Μπράουν έπαιξε καταλυτικό ρόλο στην αμερικάνικη αποστολή στη Σελήνη.
Υπόγεια στρατόπεδα συγκέντρωσης
Το 1943 το στρατιωτικό κέντρο ερευνών βομβαρδίστηκε από την βρετανική Royal Air Force. Προκειμένου να προστατευτεί η παραγωγή των πυραύλων ο Χίτλερ μαζί με τον υπουργό εξοπλισμών, Άλμπερτ Σπερ και τον αρχηγό των SS, Χάινριχ Χίμλερ αποφάσισαν να δημιουργήσουν υπόγειες μονάδες παραγωγής. Τα υπόγεια στρατόπεδα συγκέντρωσης «Μιτελμπάου-Ντόρα» βρίσκονταν στο Νορντχάουζεν του Τύριγκεν.
Καταναγκαστική εργασία στο «Μιτελμπάου-Ντόρα»
Η καταναγκαστική εργασία για την παραγωγή V1 και V2 κάτω από τη γη κράτησε από τον Ιανουάριο του 1944 έως τον Μάρτιο του 1945. Το στρατόπεδο μετρούσε περίπου 60.000 κρατούμενους, εκ των οποίων οι 20.000 πέθαναν εξαιτίας των απάνθρωπων συνθηκών εργασίας και διαβίωσης.
Το Πενεμούντε σήμερα
Στις παλιές εγκαταστάσεις του στρατιωτικού κέντρου ερευνών σήμερα βρίσκεται το Ιστορικό-Τεχνολογικό Μουσείο Πενεμούντε (HTM). Το ΗΤΜ δέχεται κάθε χρόνο 200.000 επισκέπτες από όλο τον κόσμο και κατατάσσεται ανάμεσα στα μεγαλύτερα μουσεία της Γερμανίας.
Από την Deutsche Welle.
(Κείμενο: Michael Marek | Σύνταξη: Αλεξάνδρα Κοσμά)
