Η εργασία των επιθεωρήσεων «πρέπει να διατηρηθεί» και να μην χρησιμοποιηθεί ως «αντάλλαγμα στις διπλωματικές διαπραγματεύσεις» για την πυρηνική συμφωνία με το Ιράν, δήλωσε σήμερα ο γενικός διευθυντής της Διεθνούς Υπηρεσίας Ατομικής Ενέργειας (IAEA).
O Ραφαέλ Γκρόσι μιλούσε στη Βιέννη κατά την πρώτη ημέρα του Συμβουλίου των διοικητών, ενώ, απέναντι στις φήμες για ένα ψήφισμα της IAEA, το Ιράν απείλησε, σε μια ανεπίσημη σημείωση, να «τερματίσει» τη διμερή τεχνική συμφωνία που επιτεύχθηκε στις 21 Φεβρουαρίου προκειμένου να επιτραπεί στην υπηρεσία να διατηρήσει μια εποπτεία, αν και μειωμένη, του πυρηνικού προγράμματός του.
Το Ιράν ανέστειλε την περασμένη εβδομάδα ορισμένες επιθεωρήσεις εφόσον δεν εξασφάλισε την άρση των κυρώσεων που επανέφερε ο πρώην πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ.
Ο Ραφαέλ Γκρόσι χαρακτήρισε το μέτρο αυτό «τεράστια απώλεια», αν και οι επιθεωρήσεις συνεχίζονται ακριβώς προκειμένου να επιβεβαιώσουν την ειρηνική φύση του ιρανικού πυρηνικού προγράμματος: «προς το παρόν, όλα πάνε καλά» σε αυτό το επίπεδο, είπε.
Σύμφωνα με τους όρους της συμφωνίας που υπέγραψε με την IAEA, η Τεχεράνη δεσμεύθηκε να παράσχει το σύνολο των δεδομένων από τις κάμερες και άλλα εργαλεία ελέγχου, αν οι κυρώσεις αρθούν μέσα σε τρεις μήνες.
Ο νέος οικοδεσπότης του Λευκού Οίκου, Τζο Μπάιντεν, υποσχέθηκε να επανέλθει στους κόλπους της πυρηνικής συμφωνίας του 2015 «αν» το Ιράν τηρήσει εκ νέου τις δεσμεύσεις του. Απέναντι σε αυτό το νέο δεδομένο, έκρινα σημαντικό να δώσω περισσότερο χρόνο στη διπλωματία», εξήγησε ο Γκρόσι, ο οποίος κάλεσε να «μην τα παρατήσουμε στο τέλος επτά ή οκτώ ημερών».
«Ζητώ από όλους να διεξάγουν εποικοδομητικές συζητήσεις και να διατηρήσουν την εργασία της υπηρεσίας», επέμεινε.
Οι ευρωπαϊκές χώρες κάνουν κινήσεις
Στο μεταξύ, οι τρεις ευρωπαϊκές χώρες που υπέγραψαν τη συμφωνία θα καταθέσουν αυτή την εβδομάδα στην IAEA πρόταση ψηφίσματος που θα καταδικάζει την αναστολή από το Ιράν ορισμένων επιθεωρήσεων, δήλωσαν σήμερα διπλωματικές πηγές.
Η Γερμανία, η Γαλλία και η Βρετανία «εκφράζουν τις ζωηρές τους ανησυχίες» και «καλούν το Ιράν να επαναλάβει αμέσως» το σύνολο του προγράμματος επιθεωρήσεων που προβλέπεται από τη συμφωνία του 2015, σύμφωνα με το κείμενο αυτό.
Με την υποστήριξη των Ηνωμένων Πολιτειών, αναμένεται να υποβληθεί σε ψηφοφορία στο Συμβούλιο διοικητών την Παρασκευή, 5 Μαρτίου, διευκρίνισε στο AFP μία από τις πηγές αυτές.
Η Ρωσία διαμήνυσε ανοικτά ότι αντιτίθεται σε ένα τέτοιο ψήφισμα, προειδοποιώντας ότι «μπορεί να υπονομεύσει τις προοπτικές μιας πλήρους αποκατάστασης» της συμφωνίας «στο εγγύς μέλλον», σύμφωνα με τουίτ του Ρώσου πρεσβευτή Μιχαήλ Ουλιάνοφ.
Όμως, σύμφωνα με διπλωμάτη που ρωτήθηκε σχετικά από το AFP, πρόκειται για ένα ζήτημα «αξιοπιστίας» του Συμβουλίου διοικητών της υπηρεσίας, που δεν μπορεί, όπως είπε, να ενδώσει στον «εκβιασμό των Ιρανών», ακόμη κι αν αυτό μπορεί να διακινδυνεύσει τις πιθανότητες διάσωσης της συμφωνίας. «Είναι ένας κίνδυνος που αναλαμβάνουμε», εκτίμησε.
Η Ρωσία και η Κίνα
Δήλωσε εξάλλου «βέβαιος ότι η πρόταση ψηφίσματος θα εγκριθεί» παρά την εναντίωση της Ρωσίας και της Κίνας, των άλλων δύο χωρών που υπέγραψαν τη συμφωνία.
Η Μόσχα και το Πεκίνο ψήφισαν κατά στο τελευταίο επικριτικό για το Ιράν ψήφισμα που εγκρίθηκε τον Ιούνιο του 2020 απέναντι στην άρνηση της Ισλαμικής Δημοκρατίας να επιτρέψει την επιθεώρηση δύο ύποπτων εγκαταστάσεων. Το ψήφισμα εκείνο ήταν το πρώτο από το 2012.
Το «Κοινό Ολοκληρωμένο Σχέδιο Δράσης» το οποίο συμφωνήθηκε στη Βιέννη ανάμεσα στο Ιράν και την ομάδα 5+1 (Γαλλία, ΗΠΑ, Βρετανία, Ρωσία, Κίνα, Γερμανία) είχε αρχικά στόχο να πλαισιώσει το πυρηνικό πρόγραμμα της Ισλαμικής Δημοκρατίας με αντάλλαγμα μια ελάφρυνση των διεθνών κυρώσεων.
Όμως ο πρώην πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ αποσύρθηκε από τη συμφωνία το 2018 και επανέφερε τις κυρώσεις σε βάρος του Ιράν.
Πηγή: ΑΠΕ – ΜΠΕ / Φωτογραφία αρχείου Reuters
