Πολύ κοντά στην απώλεια ενός πολύ σημαντικού – και πλήρως ώριμου – έργου στον κλάδο της ενέργειας βρίσκονται πλέον οι κυβερνήσεις της Ελλάδας και της Κύπρου, μετά τις χθεσινές (3.9.2025) αρνητικές εξελίξεις. Καθώς στο παιχνίδι της ηλεκτρικής διασύνδεσης Great Sea Interconnector (GSI) έχει μπει πλέον η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία, αντιλαμβάνεται κανείς ότι το θέμα με το καλώδιο θα χρονίσει.
Πλέον, υπάρχουν μια σειρά από εντελώς άγνωστες μεταβλητές: Πρώτο ερώτημα είναι το τι ακριβώς αφορά η έρευνα των ευρωπαϊκών αρχών για τη διασύνδεση Ελλάδας – Κύπρου, με πιθανότερο σενάριο να εστιάζει στην πρώτη χρονική περίοδο ανάπτυξης του έργου αυτού στον κλάδο της ενέργειας, όταν δηλαδή λεγόταν ακόμα Euroasia Interconnector. Το γιατί χρειάστηκε τόσος καιρός για να ενεργοποιηθεί η Εισαγγελία και ποιος κίνησε αρχικά τη διαδικασία είναι κάτι που δεν γνωρίζουμε αυτή τη στιγμή.
Δεύτερο μείζον ερώτημα είναι οι προθέσεις της κυπριακής πλευράς, η οποία διαμηνύει πως δεν θεωρεί βιώσιμο το έργο. Ταυτόχρονα, δηλώνει απρόθυμη να επωμιστεί το κόστος της διασύνδεσης που της αναλογεί βάσει της διακρατικής συμφωνίας με την Ελλάδα. Επικαλείται δύο συγκεκριμένες μελέτες από διεθνείς οίκους, οι οποίες κατέδειξαν ότι ο GSI είναι ασύμφορος.
Όμως, δεν τις έχει δημοσιεύσει, ούτε γνωρίζουμε ποιες είναι οι εταιρείες που τις εκπόνησαν. Άρα, δεν μπορεί να διατυπωθεί καμία άποψη επί των όσων ισχυρίζεται η Λευκωσία για το οικονομικό σκέλος της υπόθεσης. Πρόκειται για ένα «μαύρο κουτί».
Η κοινή λογική θα υπαγόρευε ότι αν οι Κύπριοι ανησυχούσαν για το γεωπολιτικό ρίσκο και την απειλή της Τουρκίας, τότε θα έπρεπε να αφήσουν πρώτα την Ελλάδα να προχωρήσει με τις νέες έρευνες στην Κάσο και να κρίνει εκ του αποτελέσματος. Άλλωστε, η ελληνική κυβέρνηση δεσμεύτηκε ότι θα συνοδεύσει τα ερευνητικά πλοία με το πολεμικό ναυτικό και εμφανίστηκε αποφασισμένη να το πράξει.
Όμως, πλέον η Λευκωσία δείχνει να μην θέλει γενικότερα το καλώδιο. Κατ’ επέκταση, οφείλει να ανοίξει πλήρως τα χαρτιά της και να εξηγήσει αναλυτικά τους λόγους.
Με αφορμή τις τελευταίες εξελίξεις, ανακινείται και πάλι η παλαιότερη φημολογία που θέλει συγκεκριμένα ενεργειακά συμφέροντα στην Κύπρο να βλέπουν εχθρικά το καλώδιο με την Ελλάδα.
Στην ιστοσελίδα του κυπριακού Συνδέσμου Αγοράς Ηλεκτρισμού (ΣΑΗ), που εκπροσωπεί τους ιδιώτες παραγωγούς, διαβάζουμε τα εξής για τον Great Sea Interconnector:
“Ο ΣΑΗ θεωρεί σημαντική την υλοποίηση ηλεκτρικών διασυνδέσεων, τόσο για σκοπούς ενεργειακής ασφάλειας όσο και πολιτικής σταθερότητας. Παρόλα αυτά, εκφράζει σοβαρές ανησυχίες για την ηλεκτρική διασύνδεση μέσω του Great Sea Interconnector, υπογραμμίζοντας πως πρόκειται για ένα έργο αβέβαιης βιωσιμότητας. Το εν λόγω έργο χαρακτηρίζεται από ασάφεια και έλλειψη διαφάνειας, σε συνδυασμό με το υψηλό κόστος και τις τεχνικές δυσκολίες που ενδέχεται να το καταστήσουν μη υλοποιήσιμο.
Η εμπλοκή της Κυπριακής Δημοκρατίας με κρατικές εγγυήσεις αυξάνει τον δημοσιονομικό κίνδυνο, ενώ οι ισχυρισμοί για μειώσεις στο κόστος ηλεκτρισμού κρίνονται παραπλανητικοί, καθώς η εγχώρια παραγωγή και οι υποδομές θα μπορούσαν ήδη να εξασφαλίσουν φθηνότερη ενέργεια. Επιπρόσθετα, η υλοποίησή του θα οδηγήσει σε υποβάθμιση της τοπικής ενεργειακής παραγωγής και της ενεργειακής ανεξαρτησίας της Κύπρου από ένα έργο που ενέχει ορατά γεωπολιτικά ρίσκα”.
Η στάση της Αθήνας
Ας περάσουμε τώρα στην πλευρά της ελληνικής κυβέρνησης. Αν η Αθήνα είχε αποφασίσει να εγκαταλείψει το έργο, τότε οι κυπριακές δηλώσεις των τελευταίων ημερών θα αποτελούσαν τον πιο πρόσφορο τρόπο απαγκίστρωσης. Η κυβέρνηση θα επέρριπτε τις ευθύνες στη Λευκωσία και θα γλίτωνε μεγάλο μέρος του πολιτικού κόστους.
Οι χθεσινές προσεγμένες δηλώσεις του Κωστή Χατζηδάκη δεν αποσαφήνισαν ποιες είναι οι πραγματικές προθέσεις: Από τη μια, ο αντιπρόεδρος της κυβέρνησης έθεσε τη Λευκωσία προ των ευθυνών της και δήλωσε ευθέως ότι πρέπει να ξεκαθαρίσει τη στάση της απέναντι στο έργο. Παράλληλα, ο κ. Χατζηδάκης εξέφρασε την ακλόνητη βούληση της Αθήνας να προχωρήσει.
Ο ίδιος, πάντως, ανέφερε στον ΣΚΑΙ ότι «αν αύριο το πρωί έχουμε τοποθέτηση θετική από την πλευρά της Κύπρου, εμείς θα το προχωρήσουμε». Έτσι, προκύπτει το σενάριο να μην γίνουν τελικά οι νέες έρευνες στην Κάσο, αν η Κύπρος εμμείνει στην ίδια γραμμή, και το όλο θέμα να παγώσει για τα καλά.
Πηγή: Newsit.gr
